ชวนรู้จักอีแร้งในไทย 5 ชนิด เพื่อชุบชีวิตนักจัดการซากคืนสู่ผืนป่าเมืองไทย
รู้จักอีแร้งในไทย 5 ชนิด แร้งประจำถิ่น 3 ชนิด (สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติแล้ว) และแร้งอพยพ 2 ชนิด เนื่องในวันรักษ์พญาแร้ง ชวนสนับสนุนโครงการฟื้นฟูประชากรพญาแร้งในถิ่นอาศัยของประเทศไทย เพื่อชุบชีวิตนักจัดการซากคืนสู่ผืนป่าเมืองไทย
แร้ง หรืออีแร้ง (Vulture) เป็นนกที่อยู่ในตระกูลนกนักล่า (Bird of prey) ที่หากินโดยการกินเนื้อจากซากสัตว์ เป็นเหมือนนกเทศบาลในธรรมชาติ ที่คอยกำจัดของเน่าเสีย ระงับการขยายพันธุ์ของโรคระบาดที่อยู่ในตัวสัตว์ป่า เป็นสัตว์ที่มีความสำคัญส่วนหนึ่งในห่วงโซ่อาหาร หากที่ไหนมีแร้ง ที่แห่งนั้นจะต้องมีซากสัตว์ และสะท้อนว่ามีสัตว์ป่าผู้ล่าอาศัยอยู่ ซึ่งสามารถเป็นตัวชี้ถึงความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่า หากไม่มีพวกเขาซากสัตว์ต่างๆก็อาจจะเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคชั้นดี และอาจก่อให้เกิดโรคติดต่อในสัตว์ป่าและมาถึงมนุษย์ได้
แม้พวกเขาจะมีหน้าที่อันยิ่งใหญ่ในธรรมชาติ แต่ในด้านความเชื่อของมนุษย์ พวกเขาถูกมองในแง่ลบ โดยในอดีตแร้งถูกมองว่าเป็นสัตว์ที่อัปมงคล เพราะพฤติกรรมการกินซากศพ และรูปร่างหน้าตา แต่ด้วยการสื่อสารและให้ความรู้ในปัจจุบัน ผู้คนก็มีทัศนคติที่ดีขึ้นต่อพวกเขา
ปัจจุบัน แร้งชนิดต่างๆมีประชากรลดลงอย่างมากทั่วโลก หลายชนิดอยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์ หรือใกล้สูญพันธุ์ขั้นวิกฤต พวกเขาเผชิญภัยคุกคามที่หลากหลาย ทั้งการถูกล่า การสูญเสียแหล่งอาศัย และตายจากสารพิษต่างๆในซากสัตว์ที่มาจากมนุษย์ทั้งตั้งใจ และไม่ตั้งใจ หลายครั้งที่เราได้เห็นข่าวแร้งตายหมู่เพราะกินซากสัตว์ที่อาบยาพิษ หรือยาเบื่อ
สำหรับในประเทศไทย ในอดีตเคยมีแร้งอยู่ด้วยกันทั้งหมด 5 ชนิด ดังนี้
แร้งประจำถิ่น 3 ชนิด
1. พญาแร้ง (Red Headed Vulture)
2. แร้งเทาหลังขาว (White-rumped vulture)
3. แร้งสีน้ำตาล (Slender-billed Vulture)
แร้งอพยพ 2 ชนิด
4. แร้งสีน้ำตาลหิมาลัย (Himalayan Griffon Vulture)
5. แร้งดำหิมาลัย (Cinereous Vulture)
ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเศร้า ปัจจุบันแร้งประจำถิ่นของไทยทั้ง 3 ชนิด ถูกจัดอยู่ในสถานะสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติแล้ว
โดยพญาแร้ง (Red-headed vulture) ได้สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติไทยเมื่อ 30 ปีก่อน ในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2535 แร้งฝูงสุดท้ายในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ตายจากยาฆ่าแมลงในซากเก้ง ที่พรานล่าสัตว์ป่าใช้เป็นยาเบื่อใส่ไว้หวังจะวางยาเบื่อเสือโคร่ง เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้พญาแร้งในป่าห้วยขาแข้ง ตายไป 30 กว่าตัว ทำให้พญาแร้งลดจำนวนลงและไม่พบในป่าห้วยขาแข้งอีกเลยในปัจจุบัน
ปัจจุบันมีพญาแร้งหลงเหลืออยู่ในการเพาะเลี้ยงของประเทศไทย (สวนสัตว์และสถานีเพาะเลี้ยง) 6 ตัว ภายใต้ “โครงการฟื้นฟูประชากรพญาแร้งในถิ่นอาศัยของประเทศไทย” โดยองค์กรได้แก่ องค์การสวนสัตว์ โดยสวนสัตว์นครราชสีมา และสำนักอนุรักษ์และวิจัย, กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดย สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยขาแข้ง, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยคณะวนศาสตร์ และสัตวแพทยศาสตร์, มูลนิธิสืบนาคะเสถียร และอีกหลายหน่วยงานพันธมิตร ที่มีเป้าหมายเพื่ออนุรักษ์พญาแร้งนอกถิ่นอาศัย (สวนสัตว์และสถานีเพาะเลี้ยง) ให้มีประชากรที่เพียงพอต่อการปล่อยสู่ธรรมชาติ เพื่ออนุรักษ์พญาแร้งในถิ่นอาศัย ณ บริเวณพื้นที่มรดกโลกทางธรรมชาติทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง ต่อไปในอนาคต
ทุกท่านสามารถติดตามและให้กำลังใจทีมงานได้ที่เพจ โครงการ “การฟื้นฟูประชากรพญาแร้งในถิ่นอาศัยของประเทศไทย” และร่วมเป็นส่วนหนึ่งกับโครงการฟื้นฟูประชากรพญาแร้งในถิ่นอาศัยของประเทศไทยเพื่อเป็นต้นแบบในการฟื้นฟูประชากรแร้งในพื้นที่ธรรมชาติในการช่วยฟื้นฟูประชากรพญาแร้งให้กลับคืนมาผ่านการบริจาคเพื่อสนับสนุนการศึกษาวิจัยและการฟื้นฟูประชากรได้ที่ โครงการพญาแร้งคืนถิ่น ธนาคารกรุงไทย สาขาเทสโก้โลตัส รัตนาธิเบศร์ บัญชีเลขที่ 679-6-72119-5
ที่มา