เข้าใจ Product Life Cycle ง่าย ๆ ผ่าน 4 สเต็ปของความรัก
เคยคิดไหมว่าในชีวิตเรามีวงจรอื่น ๆ มากมายเป็นสิ่งที่หลาย ๆ คนพบเจอร่วมกัน ถ้าให้ยกตัวอย่างง่าย ๆ ถ้าพูดถึงคำว่าวงจรที่คุ้นหูสุดเลยคือวงจรไฟฟ้า แต่นอกจากนั้นแล้วก็ยังมีวงจรอื่น ๆ อีกนะอย่าง ‘วงจรความรัก’กับ ‘วงจรผลิตภัณฑ์’
‘วงจรความรัก’ วงจรที่ทุกคนเคยเจอหรือเรียกอีกรูปแบบว่าสเต็ปความรักนั่นเอง หลาย ๆ คนล้วนมีความรักมาแล้วเพราะว่าความรักไม่จำเป็นต้องเกิดได้แค่กับคู่รักเท่านั้น แต่สามารถเป็นการรักสิ่งต่าง ๆ ได้ เช่น รักตัวเอง รักพ่อแม่ รักเพื่อน หรือรักสัตว์เลี้ยง
แล้ว ‘วงจรผลิตภัณฑ์’ ล่ะ คืออะไร ? วงจรผลิตภัณฑ์หรือ Product Life Cycle (PLC) คือ กระบวนการที่ผลิตภัณฑ์เข้าสู่ตลาดตั้งแต่ขั้นตอนแรกจนถึงขั้นตอนสุดท้ายซึ่งก็คือการออกจากตลาดนั้น ๆ เมื่อธุรกิจใด ๆ ก็ตามได้นำสินค้าเข้าสู่ตลาดนั่นถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นของวงจรผลิตภัณฑ์หรือการแนะนำสินค้าให้ผู้คนรู้จัก
ซึ่งในขั้นต่อ ๆ ไปก็จะมีตั้งแต่การเติบโตไปจนถึงจุดที่ถดถอย ทั้งนี้ทั้งนั้นก็จะขึ้นอยู่กับประเภทผลิตภัณฑ์ บางผลิตภัณฑ์อาจใช้เวลาอยู่ในแต่ละช่วงนานแตกต่างกันไป และจะขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ ด้วย เช่น คู่แข่ง ความต้องการของผู้บริโภค เป็นต้น
แล้ว ‘วงจรความรัก’ กับ ‘วงจรผลิตภัณฑ์’ มันจะเหมือนกันได้ยังไง ? หลาย ๆ คนอาจเกิดความสงสัย งั้นเราไปไขข้อสงสัยตรงนี้ไปพร้อม ๆ กันเลยดีกว่า เริ่มม !
1. ช่วงแนะนำ (Introduction) = ช่วงเริ่มรู้จักกันใหม่ ๆ
ช่วงแนะนำถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นเลยก็ว่าได้ แต่ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของความรักหรือเรื่องของผลิตภัณฑ์ล้วนต้องเริ่มจากจุดนี้ เพราะว่าไม่มีใครรู้จักเราดีตั้งแต่ต้นเราต้องแนะนำตนเองให้เขารู้จักซะก่อน
เมื่อเริ่มต้นเข้าสู่ตลาดคงจะไม่มีผู้บริโภคคนไหนรู้จักกับผลิตภัณฑ์เราได้ทันทีหากเราไม่มีการโปรโมตหรือทำการตลาดเพื่อแนะนำกับผลิตภัณฑ์ของเรา ช่วงนี้เจ้าของแบรนด์ต่าง ๆ จำเป็นจะต้องทำการตลาดให้มาก ๆ และคอยเช็กผู้บริโภคเสมอว่าเขาตอบสนองต่อผลิตภัณฑ์ของเราอย่างไร คอยปรับและพัฒนาให้มันดีขึ้นให้มากที่สุดเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค
ถ้าให้เปรียบเทียบกับความรักก็คงใช้คำว่าแนะนำเช่นกัน หรืออาจจะเป็นช่วงเรียนรู้ในความสัมพันธ์นั้น ๆ เพราะไม่มีใครรู้จักกันดีตั้งแต่แรกแม้แต่ตัวเราเอง เราต้องค่อย ๆ บอกและค่อย ๆ ปรับตามความต้องการของกันและกันเสมอ จึงจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีสำหรับคู่รักทั้งหลายนั่นเองคร้าบ
2. ช่วงเติบโต (Growth) = ความรักกำลังเบ่งบาน
ช่วงต่อมาที่เรากำลังจะพูดถึงนั่นก็คือ ‘ช่วงเวลาแห่งการเติบโต’ ซึ่งถ้าใครหลาย ๆ คนที่จินตนาการภาพตาม ก็คงหนีไม่พ้นภาพกราฟที่พุ่งทะยานขึ้นไปอย่างแน่นอน และถ้าหากเทียบกับความรัก ก็คงเป็นช่วงที่กำลังไต่ระดับความสัมพันธ์อย่างรวดเร็ว ไม่ต่างจากวงจรผลิตภัณฑ์เลย
ซึ่งช่วงเติบโตในแง่ของธุรกิจ คือช่วงที่สินค้ากำลังจะเริ่มเป็นที่รู้จักในวงกว้างมากขึ้น เริ่มทำยอดขายได้อย่างต่อเนื่อง ถือว่า เป็นช่วงที่สร้างยอดขายและกำไรเลยทีเดียว แต่ก็ไม่วายเป็นช่วงที่ ‘การแข่งขันสูงขึ้น’ เช่นกัน เพราะ ก็จะมีคู่แข่งออกมาแข่งขันเพื่อแย่งชิงส่วนแบ่งทางการตลาด ทำให้เราต้องมีกลยุทธ์ หรือมีการโปรโมต เพื่อที่จะรักษาสิ่งเหล่านั้นเอาไว้
และเนื่องจากเป็นช่วงกอบโกย ทำให้เจ้าของกิจการทุกคนอยากทำให้ธุรกิจคงอยู่ในระยะนี้ให้ได้นานที่สุด ก่อนที่ความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและยอดขายที่ลดลงเรื่อย ๆ นั่นเอง
และหากเปรียบเทียบช่วงนี้ในแง่ของความรัก ก็คงเป็นช่วงที่กำลังเบ่งบาน ช่วยกันปลูกดอกรักให้บานสะพรั่ง เรียกง่าย ๆ ก็คงเป็นช่วงปล่อยของ เสิร์ฟโปรโมชัน ขยันทำคะแนนกันสุดฤทธิ์ แต่ในทุกความสัมพันธ์ก็ไม่ได้ราบรื่นเสมอไป เพราะฉะนั้นความสม่ำเสมอ หรือการมีลูกเล่นเข้ามาก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะ ถ้าหากในความสัมพันธ์ขาดอะไรบางอย่างไป จนกลายเป็นช่องโหว่ หลายคนอาจไปไม่ถึงจุดที่ตั้งไว้ หรือตกอยู่ในสถานะ ‘มากกว่าเพื่อน แต่ไม่ใช่แฟน’ ก็เป็นได้
3. ช่วงเติบโตเต็มที่หรือจุดอิ่มตัว (Maturity) = สเตจของความไม่หวือหวา
ช่วงนี้เป็นช่วงที่ค่อนข้างมีอะไรหลายอย่างให้ปรับตัว เพราะ เป็นสเตจที่เข้าสู่ช่วงเติบโตอย่างเต็มที่ ต่อมาจนถึงจุดอิ่มตัว ที่จะมาพร้อมกับสัญญาณของการถดถอยลงได้
โดยช่วงนี้ธุรกิจต่าง ๆ จะมียอดขายที่เติบโตอย่างช้า ๆ ไม่พุ่งปรี๊ดเหมือนช่วงที่ผ่านมา แต่จะเป็นการค่อย ๆ ไต่ไปถึงจุดสูงสุดของวงจร ซึ่งก็อาจจะติดลมบนอยู่ช่วงเวลานึง แต่หลังจากนั้นก็จะเริ่มเห็นการชะลอตัว เพราะ อาจมีจำนวนลูกค้ารายใหม่น้อยลง ทำให้ยอดขายลดลง แถมการแข่งขันในตลาดก็สูงและดุเดือดอีกด้วย แต่ในช่วงนี้ก็เป็นโอกาสโค้งสุดท้ายที่จะต่อชีวิตวงจรผลิตภัณฑ์ ด้วยกลยุทธ์ต่าง ๆ เช่น หากลุ่มลูกค้าใหม่ ๆ หาช่องทางการขายใหม่ ๆ เป็นต้น
และถ้าให้เปรียบเทียบกับความรัก คงเป็นช่วงที่ความรักค่อย ๆ เบ่งบานจนถึงที่สุด อาจจะไม่ได้หวือหวา โปรโมชันจ๋าเหมือนช่วงก่อน ๆ แต่ก็เป็นช่วงที่เต็มอิ่ม ซึ่งพอนานเข้า ๆ สัจธรรมของทุกอย่างย่อมมีขึ้น ก็ต้องมีลง ในระยะนี้เราก็อาจได้เห็น สัญญาณการเบื่อ เริ่มไม่มีอาการจั๊กกะจี้หัวใจ ความรู้สึกอาจเริ่มชาลง หากเป็นแบบนี้แล้วไม่หาวิธีกู้คืน ความสัมพันธ์อาจเดินทางไปสู่สเต็ปเลิกราได้ในอนาคต
แต่ถ้าหากได้ชุบชีวิตหัวใจที่เริ่มจะเหี่ยวเฉาให้มีชีวิตชีวาได้ ไม่ว่าจะด้วยวิธีใดก็ตาม ก็สามารถทำให้ความสัมพันธ์ในครั้งนี้ไปต่อกันได้แบบเรื่อย ๆ ถึงแม้ว่าจะไม่ได้ขึ้นไปจนถึงจุดที่มีความสุขที่สุด แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะไม่มีความสุข ประคับประคองกันไป
4. ช่วงถดถอย (Decline) = ความรักกำลังจะจบลง
เดินทางมาถึงในช่วงสุดท้ายกันแล้ว ช่วงนี้เรียกว่า ‘ช่วงถดถอย’ สำหรับความรักแล้วจะเป็นในตอนที่คู่รักเริ่มไม่รู้สึกโหยหากันและกันอีกต่อไป เรียกได้ว่าเป็นสัญญาณอันตรายในความสัมพันธ์เลยทีเดียว ซึ่งทั้งความรักและผลิตภัณฑ์ต่างมีช่วงถดถอยเหมือนกันทั้งนั้น ไม่มีสิ่งไหนคงอยู่แบบนั้นไปตลอด
ถึงแม้ว่าหลายธุรกิจจะพยายามให้อยู่ในช่วงเติบโตเต็มที่หรือช่วงอิ่มตัวไปนาน ๆ สุดท้ายแล้วก็มีหลายปัจจัยที่ทำให้ธุรกิจเข้าสู่ช่วงถดถอย ไม่ว่าจะเป็นเมื่อมีคู่แข่งใหม่เข้ามาในตลาด พฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป หรือความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้ส่งผลกระทบต่อธุรกิจ ทำให้ยอดขายลดลงอย่างเห็นได้ชัดและผู้บริโภคเริ่มไม่มีความต้องการในผลิตภัณฑ์นั้นอีกต่อไป
สิ่งที่สามารถทำได้ คือ การเร่งระบายผลิตภัณฑ์ออกไปให้เร็วที่สุด ทำได้โดยการจัดโปรโมชันลดราคาสินค้า มุ่งเน้นไปที่ลูกค้าที่มีความจงรักภักดีให้กลับมาซื้อซ้ำ หรือพัฒนาสินค้าใหม่เข้าสู่ตลาดให้สามารถแข่งขันได้ ไม่เช่นนั้นแล้วผลิตภัณฑ์ก็จะหายไปจากตลาด
ในช่วงนี้ก็เปรียบเสมือนคู่รักที่เดินจับมือผ่านอุปสรรคกันมามากมายจนถึงทางแยก หลายคู่อาจเลือกปล่อยมือกันและเดินไปคนละเส้นทาง บางคู่อาจจับมือกันและเดินไปข้างหน้าต่อโดยการหันมาคุยปรับความเข้าใจกัน เติมความหวานให้กัน ไม่ให้ความรักที่สวยงามนั้นจบลง
จบกันไปแล้วกับการเปรียบเทียบวงจรความรักกับวงจรผลิตภัณฑ์ เรียกได้ว่าได้ทั้งความรู้แล้วก็ได้เปิดมุมมองใหม่ ๆ เกี่ยวกับความรักเลย สำหรับใครที่มีคู่ก็ลองเช็กกันดูซิว่าคู่ของเราอยู่ในช่วงไหนอยู่น้าา ~
เมื่อเรารู้ว่าความสัมพันธ์ของเราเป็นแบบไหนและตอนนี้มีปัญหาอะไรอยู่ จะช่วยให้เราแก้ไขปัญหาและทำให้ความสัมพันธ์นั้นดียิ่งขึ้น แอดหวังว่าทุกคนจะได้คำแนะนำดี ๆ ไปปรับใช้กับคู่ของตัวเองกันนะ
แต่ถ้าใครไม่มีคู่ก็ไม่ต้องเสียใจไป ความรักไม่จำเป็นต้องอยู่ในความสัมพันธ์แบบคู่รักเสมอไป เริ่มต้นเดือนกุมภาพันธ์เดือนแห่งความรักแบบนี้ แอดขอให้ทุกคนมีแต่ความรักดี ๆ อยู่รอบตัวเลยนะคร้าบ