คนรุ่นใหม่จบนอก สานต่อธุรกิจสวนส้มโชคสมบัติ เป็นเกษตรกรต้องอดทนและใจเย็น
สวัสดีครับท่านผู้อ่าน บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งจากการเรียนในรายวิชาส่งเสริมการเกษตร ของสาขา วิทยาศาสตร์การเกษตร มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี ซึ่งเป็นรายวิชาในความดูแลของ อาจารย์ธนากร เที่ยงน้อย ในส่วนของบทเรียนการเขียนบทความเพื่อเผยแพร่ข้อมูลด้านการเกษตร อาจารย์ธนากรให้พวกเราลงพื้นที่สัมภาษณ์กับเกษตรกร เพื่อให้พวกเราได้สัมผัสกับชีวิตเกษตรกรและได้ทดลองเป็นนักข่าวไปพร้อมๆ กัน แล้วจึงนำข้อมูลมาเขียนเป็นบทความส่งเพื่อให้อาจารย์พิจารณา หากบทความของใครน่าสนใจก็มีโอกาสจะได้ลงตีพิมพ์ในนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน
คนรุ่นใหม่จบการศึกษาจากต่างประเทศ
สวนส้มโชคสมบัติ ตั้งอยู่ที่อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ มี คุณสกาย คนรุ่นใหม่อายุน้อย ที่เรียนจบสาขาการท่องเที่ยว จากมหาวิทยาลัยว่านเหนิง ประเทศไต้หวัน ผู้เป็นเจ้าของสวนส้มโชคสมบัติ
คุณสกาย เล่าว่า แรกเริ่มเดิมทีแล้วที่บ้านเคยปลูกส้มมาก่อน ตนเองก็ซึมซับมาตั้งแต่เด็ก จนมาถึงช่วงหนึ่งที่คุณพ่อทำสวนส้มไม่ไหวจึงเลิกทำไป ก่อนที่ตนเองจะหันกลับมาปลูกส้มอีกครั้งในภายหลัง
สาเหตุที่กลับมาปลูกส้ม คุณสกาย บอกว่า ตอนแรกก็ทำงานในสายอาชีพที่เรียนจบมา ซึ่งไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับการเกษตรแม้แต่น้อย หลังเรียนจบมาจากมหาวิทยาลัยว่านเหนิง และกลับมาประกอบอาชีพที่เชียงใหม่ แต่ว่าเงินเดือนในการทำงานในเมืองเชียงใหม่นั้นไม่สูง เลยมาคิดว่ากว่าเราจะมีเงินเก็บคงอีกนาน ประกอบกับอยากมีความรู้ในการทำงานฟรีแลนซ์ เลยตัดสินใจลาออกกลับมาอยู่บ้านกลับมาทำสวนส้มที่บ้านช่วยพ่อช่วยแม่ และได้ฝึกทักษะงานฟรีแลนซ์ไปในตัว
ปลูกส้มพันธุ์สายน้ำผึ้ง
สวนส้มโชคสมบัติ มีพื้นที่ประมาณ 8 ไร่ และมีพื้นที่อีกประมาณ 10 ไร่ ใช้ปลูกหอมหัวใหญ่กับข้าว
“ตนเองดูแลเฉพาะในส่วนของสวนส้มโชคสมบัตินั้นมีพื้นที่ประมาณ 8 ไร่ โดยส้มที่ปลูกนั้นคือส้มพันธุ์สายน้ำผึ้ง” ในส่วนของการดูแลรักษาส้ม คุณสกาย เล่าว่า ส้มเป็นพืชที่ต้องการการดูแลมาก ถึงจะทำให้ผลผลิตดี โดยแบ่งการดูแลออกเป็นสองช่วงหลักๆ คือ
ช่วงที่ยังไม่ออกดอก ช่วงนี้เป็นช่วงที่ต้องคอยระวังเชื้อไวรัสและเชื้อโรคต่างๆ ต้องคอยดูแลตัดแต่งกิ่งส้มไม่ให้งอกเร็วเกินไป ไม่อย่างนั้นส้มจะสูงจนเก็บเกี่ยวลำบาก
ช่วงที่ออกดอก เป็นช่วงที่สำคัญมาก ถ้าจัดการดูแลในช่วงนี้ไม่ดี ผลผลิตที่ออกมาก็จะไม่ดีไปเลย ต้องคอยระวังพวกแมลง เช่น เพลี้ยหอย หากปล่อยให้เพลี้ยหอยไปกัดกินดอก ผลที่ออกมาผิวก็จะไม่สวย ทำให้ราคาถูก โดนพ่อค้ากดราคา
โดยทั้งสองช่วงจะต้องคอยฉีดพ่นสารเคมีทุกๆ 7-10 วัน และให้น้ำทุกๆ 72 ชั่วโมง ยกเว้นวันที่ฝนตก การใช้สารเคมีป้องกันกำจัดโรคและศัตรูส้มที่สวนโชคสมบัตินั้นทำตามขั้นตอนการใช้สารเคมีอย่างถูกวิธี ในปริมาณที่เหมาะสม เพื่อไม่ให้มีสารเคมีตกค้างในผลผลิตจนเกิดอันตรายกับผู้บริโภค
ปลูกส้มใช้ต้นทุนสูง
คุณสกาย กล่าวว่า ต้นทุนในการทำส้มนั้นเป็นอะไรที่สูงพอสมควร เท่าที่เคยทำมา สมมุติว่าปีนี้ได้ยอดกำไรมา 2 ล้าน ต้นทุนก็จะอยู่ที่ประมาณล้านนิดๆ หรืออาจจะถึงล้านห้า เรียกได้ว่าต้นทุนเกิน 50% ของผลกำไรเลยก็ว่าได้ เพราะค่าปุ๋ยค่ายาที่แพงขึ้นทุกวัน และส้มเป็นพืชที่ต้องคอยฉีดพ่นสารเคมีตลอด การที่ต้นทุนสูงจึงเป็นอะไรที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ นอกจากนี้ สารเคมีบางตัวยังหาซื้อยากเพราะเป็นที่ต้องการของเกษตรกร เกษตรกรที่มีทุนทรัพย์มากหน่อยก็จะซื้อสารเคมีเหล่านี้มาตุนเก็บเอาไว้ ทำให้สารเคมีขาดตลาดในบางช่วง ส่วนเรื่องค่าแรงในสวนโชคสมบัติก็จะมีการจ้างบุคคลภายนอกเข้ามาทำงานในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว เพราะแรงงานในสวนมีไม่พอ
เน้นทำตลาดออนไลน์
ในเรื่องการทำตลาดผลผลิตของสวนส้มโชคสมบัติ คุณสกาย กล่าวว่า เรามีสโลแกนว่า ส้มสายน้ำผึ้งจากสวนโชคสมบัติส่งตรงจากเกษตรกรถึงมือคุณ สวนส้มโชคสมบัติของเราเน้นว่าส้มสดจากสวนไม่ผ่านการแวกซ์ทุกลูก เพื่อให้ลูกค้าได้รับผลผลิตที่สดใหม่จริงๆ โดยเราเน้นทำตลาดออนไลน์ ลูกค้าสามารถสั่งทางเพจสวนส้มโชคสมบัติ Choksombat Orange Farm ทางเราจะจัดส่งให้ถึงหน้าบ้าน ในส่วนของราคาจะอยู่ที่ประมาณ 20-40 บาทต่อกิโลกรัม ขึ้นอยู่กับว่าช่วงนั้นเป็นช่วงตรุษจีนหรือเปล่า เพราะคนไทยเชื้อสายจีนก็นิยมใช้ส้มในการไหว้ หากเป็นช่วงเทศกาลตรุษจีนทำให้ราคาเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 40 บาทต่อกิโลกรัม ในกรณีที่ซื้อแบบคละไซซ์ เราต้องทำตลาดให้ทันกับความต้องการของลูกค้าที่เปลี่ยนไป จะรอตลาดค้าส่ง รอพ่อค้าคนกลางเหมือนเดิมไม่ได้อีกแล้ว
ข้อคิดจากเกษตรกร
ก่อนจบการสนทนาคุณสกายฝากว่า อาชีพเกษตรไม่ใช่เรื่องง่าย อย่างตอนนี้ชาวนาที่ปลูกข้าว ก็เจอปัญหารายจ่ายกับรายรับไม่สมดุลกัน นั่นก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกษตรกรในประเทศไทยค่อยๆ น้อยลง ตนเองอยากจะฝากให้คนที่อยากจะมาทำการเกษตรหรือคนที่เรียนเกษตร ตนเองคิดว่าคนที่จะทำเกษตรได้ต้องเป็นคนที่ใจเย็น ต้องเป็นคนที่มีความอดทนและมีสติ และอย่าคิดว่าอาชีพเกษตรทำแล้วจะรวย อย่าคิดอย่างนี้เลยเด็ดขาด ตนเองรู้สึกว่าอาชีพเกษตรกรไทยถ้าเราไม่ใช่รายใหญ่ เราไม่มีทางที่จะรวย อีกอย่างหากทำเกษตรเพียงเพราะนึกสนุกแล้วคิดว่าฉันไม่ต้องไปสวนทุกวันก็ได้ ให้คนอื่นดูแลแทนก็ได้ คิดแบบนั้นไม่มีทางทำการเกษตรได้สำเร็จ ต้องคิดเสมอว่าทุกอย่างมันจะต้องอยู่ในสายตาเราตลอด เราต้องควบคุมดูแลเองจึงจะได้ผลผลิตแบบที่เราต้องการ ดังนั้น การทำการเกษตรต้องค่อยๆ คิด ค่อยๆ ทำ ใจเย็นๆ และถึงที่สุดแล้วอาชีพเกษตรเป็นอาชีพที่ทำให้รู้สึกว่าเรามั่นคง ถึงแม้ว่าบางทีจะได้เงินน้อยหรือขาดทุน แต่ก็ยังมั่นคง อย่างสวนของตนเองก็หวังว่าในอนาคต ค่าใช้จ่ายจะสมดุลกับรายได้ให้ดีกว่าที่เป็นอยู่ตอนนี้
ท่านใดที่สนใจผลผลิตส้มสายน้ำผึ้งจากสวนโชคสมบัติ ติดต่อไปได้ที่ เพจสวนส้มโชคสมบัติ Choksombat Orange Farm