เคยก้มดูมั้ย? หมอเจด เตือน “อึลอยน้ำ” สัญญาณร่างกายผิดปกติ
หลังเสร็จภารกิจในห้องน้ำ เคยก้มลงไปมองผลงานของตัวเองกันมั้ยคะว่า “อึ” จมดิ่งลงก้นโถ หรือลอยละล่องไม่ยอมไปไหน?
หลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องปกติ แต่รู้มั้ยว่าหากอึลอยน้ำบ่อย ๆ สีซีด มันเยิ้ม ติดโถ หรือล้างออกยาก บางครั้งร่างกายอาจกำลังส่งสัญญาณเตือนบางอย่างผ่านสิ่งที่เรามองข้ามทุกวันก็ได้
ล่าสุด วันนี้ (19 มิ.ย.69) นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์เฟซบุ๊ก เตือนภัยสุขภาพ ระบุว่า…
“อุจจาระลอยน้ำครั้งเดียวไม่ต้องตกใจครับ บางครั้งเกิดจากแก๊สในลำไส้หรืออาหารบางอย่างได้ แต่ถ้าลอยบ่อย ร่วมกับอึมันเยิ้ม เหม็นแรง ล้างออกยาก ท้องอืดหลังกินของมัน หรือถ่ายเหลวหลังมื้อหนักๆ แบบนี้ต้องเริ่มคิดเรื่อง “การย่อยไขมัน” แล้วครับ
เพราะไขมันไม่ได้ย่อยด้วยกระเพาะอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยน้ำดีจากตับและถุงน้ำดี เอนไซม์จากตับอ่อน และการดูดซึมของลำไส้ ถ้าระบบนี้สะดุด อาการจะไม่ได้ออกมาแค่อึลอย แต่ออกมาหลายแบบที่คนมักมองข้ามครับ
1️.อุจจาระลอยน้ำบ่อยๆ ไม่ใช่แค่เรื่องแก๊สเสมอไป
อึลอยน้ำบางครั้งเกิดจากแก๊สในลำไส้ได้ครับ แต่ถ้าลอยซ้ำๆ โดยเฉพาะลอยร่วมกับกลิ่นแรงผิดปกติ สีซีด หรือมีคราบมัน ต้องคิดถึงไขมันที่ออกมากับอุจจาระมากขึ้น เพราะไขมันที่ย่อยหรือดูดซึมไม่ดี อาจทำให้อุจจาระเบา ลอยน้ำ และผิดปกติจากเดิมได้
2️.อึมันเยิ้ม ติดโถ ล้างออกยาก
นี่เป็นสัญญาณที่ชัดกว่าอึลอยด้วยซ้ำครับ ถ้าอุจจาระดูมันเงา มีคราบน้ำมันลอยบนผิวน้ำ ติดโถมากกว่าปกติ หรือกดน้ำแล้วล้างออกยาก อันนี้อาจบอกว่าไขมันไม่ได้ถูกย่อยหรือดูดซึมดีพอ จนหลุดออกมากับอุจจาระ
3️.อุจจาระสีซีด เหลืองเทา หรือดูจางผิดปกติ
น้ำดีมีส่วนช่วยให้อุจจาระมีสีครับ ถ้าน้ำดีไหลลงลำไส้ได้น้อย เช่น มีปัญหาท่อน้ำดี ถุงน้ำดี หรือตับบางอย่าง อุจจาระอาจสีซีดลง เหลืองเทา หรือดูจางผิดปกติได้ ถ้าสีซีดร่วมกับตัวเหลือง ตาเหลือง หรือปัสสาวะเข้ม อันนี้ไม่ต้องรอดูครับ ควรรีบพบแพทย์
4️.กินของมันแล้วแน่นท้อง คลื่นไส้ หรือถ่ายเหลว
บางคนกินของทอด หมูกระทะ กะทิ เบคอน หรืออาหารมันๆ แล้วแน่นใต้ลิ้นปี่ แน่นชายโครงขวา คลื่นไส้ เรอเยอะ หรือถ่ายเหลวตามมา แบบนี้อาจเป็นสัญญาณว่าระบบย่อยไขมันรับไม่ไหว โดยเฉพาะถ้าเป็นซ้ำๆ หลังมื้อไขมันสูง ไม่ใช่แค่ “กระเพาะไม่ดี” อย่างเดียวครับ
5️. ผายลมเหม็น ท้องอืดง่ายหลังมื้อหนัก
ไขมันที่ย่อยไม่ดีอาจไปรบกวนลำไส้ ทำให้เกิดแก๊ส ท้องอืด แน่นท้อง หรือกลิ่นอุจจาระแรงผิดปกติได้ ยิ่งถ้ามีร่วมกับถ่ายมันหรือลอยน้ำบ่อยๆ ยิ่งควรเริ่มสังเกตครับว่าระบบย่อยไขมันอาจกำลังมีปัญหา
6️.น้ำหนักลด ทั้งที่ไม่ได้ตั้งใจลด
ถ้าร่างกายดูดซึมไขมันไม่ดีนานๆ พลังงานและสารอาหารบางอย่างจะหายไปกับอุจจาระได้ บางคนกินเท่าเดิม แต่น้ำหนักลด อ่อนเพลีย หรือเริ่มขาดวิตามินที่ละลายในไขมัน เช่น วิตามิน A, D, E, K อันนี้ควรตรวจครับ ไม่ใช่ดีใจว่าน้ำหนักลงเฉยๆ
7️.ปวดท้องส่วนบน หรือปวดชายโครงขวาหลังของมัน
ถ้ามีปวดแน่นใต้ลิ้นปี่ ปวดชายโครงขวา คลื่นไส้หลังอาหารมันๆ ต้องคิดถึงถุงน้ำดีและทางเดินน้ำดีร่วมด้วยครับ ส่วนถ้าปวดท้องส่วนบนร้าวไปหลัง โดยเฉพาะร่วมกับถ่ายมัน น้ำหนักลด หรือดื่มแอลกอฮอล์บ่อย ต้องคิดถึงตับอ่อนด้วย อันนี้ควรให้แพทย์ประเมิน ไม่ควรเดาเองครับ
ถ้าเริ่มสงสัยว่าย่อยไขมันไม่ดี ดูแลแบบนี้ก่อนครับ
• ลดของมันจัด เช่น ของทอด กะทิ หมูสามชั้น เบคอน ไส้กรอก และอาหารทอดซ้ำ
• แบ่งมื้อให้เล็กลง อย่ากินมื้อใหญ่ทีเดียว โดยเฉพาะมื้อเย็น
• เลือกโปรตีนย่อยง่าย เช่น ปลา ไข่ เต้าหู้ ไก่ไม่ติดมัน
• เพิ่มผักสุกและไฟเบอร์แบบค่อยๆ เพิ่ม ไม่ใช่เพิ่มทีเดียวจนท้องอืด
• ดื่มน้ำให้พอ โดยเฉพาะถ้ามีถ่ายเหลวร่วมด้วย
• งดแอลกอฮอล์ เพราะกระทบทั้งตับ ตับอ่อน และระบบย่อยอาหาร
• อย่าซื้อเอนไซม์ ยาถ่าย หรือสมุนไพรล้างลำไส้กินเองเรื่อยๆ โดยยังไม่รู้สาเหตุ
• ถ้ามีอึมัน สีซีด น้ำหนักลด ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะเข้ม ปวดท้องมาก หรือไข้ ควรไปพบแพทย์ครับ
อุจจาระลอยน้ำเป็นแค่หนึ่งในสัญญาณครับ แต่ถ้าลอยบ่อยร่วมกับอึมันเยิ้ม ติดโถ สีซีด เหม็นแรง กินของมันแล้วแน่นท้อง ถ่ายเหลว น้ำหนักลด หรือปวดชายโครงขวา ต้องคิดถึงการย่อยไขมันที่ผิดปกติไว้ด้วย เพราะปัญหาอาจอยู่ได้ตั้งแต่ถุงน้ำดี น้ำดี ตับอ่อน ไปจนถึงลำไส้
อย่าดูแค่ว่าอึลอยหรือไม่ลอย ให้ดูภาพรวมของอึและอาการหลังมื้ออาหารด้วยครับ
ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ”
เวลาเข้าห้องน้ำก็ลองก้มลงมองดูค่ะ บางทีเจ้าอึกำลังพยายามบอกอะไรเราอยู่ก็ได้
ยิ่งรู้เร็วยิ่งมีโอกาสดูแลและรักษาได้ทันท่วงทีนะคะ