มาตรการวีซ่าใหม่ สะท้อนการมุ่งเน้นนักท่องเที่ยวคุณภาพ

การปรับปรุงมาตรการวีซ่าใหม่ ตามมติคณะรัฐมนตรี 19 พ.ค. 2569 มีวัตถุประสงค์เพื่อความมั่นคง และจัดระเบียบคนเข้าเมือง ซึ่งครอบคลุม 4 เรื่อง ดังนี้

1. ปรับใช้ "1 ประเทศ 1 สิทธิ" ลดความซ้ำซ้อน จากเดิม 1 ประเทศได้สิทธิการยกเว้นการตรวจลงตราหลายสิทธิ
2. ปรับลดวันพำนักเหลือ 30 วัน จากเดิมไม่เกิน 60 วัน และปรับให้เหลือ 54 ประเทศ จากเดิมให้สิทธิ 93 ประเทศ
3. จัดทำสิทธิยกเว้นการตรวจลงตราเพื่อการท่องเที่ยว ไม่เกิน 15 วัน 3 ประเทศ/ดินแดน ได้แก่ มัลดีฟส์ มอริเชียส และเซเชลส์4. ปรับปรุงรายชื่อประเทศ/ดินแดน ได้รับสิทธิการตรวจลงตราหน้าด่าน (Visa on Arrival: VoA) 4 ประเทศ/ดินแดน ได้แก่ อาเซอร์ไบจาน เบลารุส อินเดีย และเซอร์เบีย (เดิมให้สิทธิ VoA 31 ประเทศ)

รายละเอียดของมาตรการฯ ใหม่นี้ จะมีผลบังคับใช้ 15 วันนับจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า มาตรการวีซ่าใหม่ มีผลจำกัดต่อตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติ เนื่องจากแม้หลายประเทศไม่ได้มีรายชื่อใน 54 ประเทศ/ดินแดน หรือการได้รับสิทธิ VoA แต่ได้มีการทำความตกลงทวิภาคีร่วมกัน อาทิ จีน มาเก๊า ฮ่องกง เกาหลีใต้ ซึ่งเป็นตลาดนักท่องเที่ยวสำคัญของไทย และเมื่อพิจารณานักท่องเที่ยวจากประเทศที่ไม่ได้อยู่ในเงื่อนไขตามมาตรการวีซ่าใหม่ คิดเป็นสัดส่วนเพียง 0.7% ของจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติเที่ยวไทยทั้งหมด (4 เดือนแรกปี 2569)
อย่างไรก็ดี ตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติเที่ยวไทยยังมีความเสี่ยงจากสถานการณ์ในตะวันออกกลางที่ยังเปราะบาง จากข้อมูลกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ระบุว่า ในช่วงวันที่ 1 ม.ค.- 24 พ.ค. 2569 นักท่องเที่ยวต่างชาติเที่ยวไทยหดตัว 2.8% (YoY) หรือมีจำนวน 13.4 ล้านคน นำโดยการหดตัว 28% (YoY) ของจำนวนนักท่องเที่ยวจากตะวันออกกลาง และการหดตัว 16% YoY ของจำนวนนักท่องเที่ยวจากอาเซียน
ในช่วงที่เหลือของปี 2569 ตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติเที่ยวไทยมีปัจจัยลบมากขึ้น ได้แก่

• ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงเปราะบาง ขณะที่สงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนยังไม่มีแนวโน้มยุติ
• วิกฤตพลังงาน ราคาพลังงานทรงตัวสูงส่งผลให้ต้นทุนและค่าใช้จ่ายในการเดินทางท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น รวมถึงมีความเสี่ยงที่จะเกิดการขาดแคลนน้ำมันในบางประเทศ
• การแข่งขันในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวเลือกสถานที่ท่องเที่ยวที่คุ้มค่าและปลอดภัย
• การแพร่ระบาดของโรคติดต่อ อย่างการระบาดของไวรัสอีโบลา กระทบกลุ่มนักท่องเที่ยวจากภูมิภาคแอฟริกา รวมถึง โควิด และฮันตา

จากปัจจัยดังกล่าวข้างต้น ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า ทั้งปี 2569 จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติเที่ยวไทยอาจลดลงมาอยู่ที่ 30 ล้านคน เทียบกับ 33 ล้านคนในปีก่อน