ทางอนาคตประเทศ ! "อ.เชน" ลุยฝรั่งเศสดึง'โรงไฟฟ้านิวเคลียร์SMR'

ทางอนาคตประเทศ!"อ.เชน"ลุยฝรั่งเศสดึง' โรงไฟฟ้านิวเคลียร์SMR'ควบหารือ'Arianespace'ดันโปรเจกต์ดาวเทียม18ดวงย้ำชัด"คนไทยต้องร่วมพัฒนาไม่ใช่แค่ผู้ซื้อ"

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เดินหน้ายกระดับขีดความสามารถของประเทศไทย ระหว่างปฏิภารกิจที่ประเทศฝรั่งเศส โดยเน้น 2 อุตสาหกรรมแห่งอนาคต ได้แก่ พลังงานทางเลือก SMR และเทคโนโลยีอวกาศ พร้อมย้ำจุดยืนสำคัญในการปรับบทบาทของไทยจากเพียงผู้ซื้อเทคโนโลยี สู่การเป็น "ผู้ร่วมพัฒนา" อย่างเต็มตัว

สำหรับความคืบหน้าด้านพลังงาน ศ.ดร.ยศชนัน ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว เล่าถึงภารกิจสำคัญในการดึงเทคโนโลยีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็กสู่ไทย โดยระบุว่า SMR - พลังงานแห่งอนาคตที่ไทยต้องร่วมพัฒนา ไม่ใช่แค่ผู้ซื้อ

เมื่อวานผมได้มีโอกาสไปเยือน Asia Centre สถาบันคลังสมอง (Think Tank) ชั้นนำของฝรั่งเศสที่กรุงปารีส ซึ่งทำงานด้านยุทธศาสตร์ เศรษฐกิจ และพลังงานเอเชียมากว่า 20 ปี

ผมได้หารือกับคณะทำงาน รวมถึง OTRERA บริษัท Deep Tech สัญชาติฝรั่งเศสที่ Spin-off จากสำนักงานพลังงานปรมาณูฝรั่งเศส (CEA) ผู้พัฒนาเทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์โมดูลขนาดเล็กบนรากฐาน R&D ที่สั่งสมมากว่า 50 ปี

ท่ามกลางวิกฤตพลังงานโลก ความผันผวนด้านราคา ความมั่นคงทางพลังงาน (Energy Security) และเป้าหมาย Decarbonization เราจึงไม่อาจมองข้ามพลังงานทางเลือกใหม่อย่าง SMR (Small Modular Reactor) ได้

SMR คืออะไร?

คือโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็กแบบโมดูล กำลังผลิตไม่เกิน 300 MW ต่อโมดูล (ราว 1 ใน 3 ของแบบดั้งเดิม) ผลิตและประกอบสำเร็จจากโรงงานก่อนนำไปติดตั้ง เทคโนโลยีนี้ปลอดภัยกว่าโรงไฟฟ้าทั่วไป เพราะออกแบบให้ตัดความเสี่ยง Meltdown ก่อสร้างเร็ว ยืดหยุ่นสูง ปรับเพิ่ม-ลดกำลังผลิตได้ตาม Demand เลือกขนาดติดตั้งได้ตามพื้นที่ และไม่ปล่อยคาร์บอน

แต่สิ่งที่ผมย้ำชัดเจนในวงหารือคือ หาก SMR จะมาสู่ประเทศไทย ต้องมาด้วย 3 หลักการนี้เท่านั้น คือ

ปลอดภัย - ความปลอดภัยของพี่น้องประชาชนต้องมาเป็นอันดับหนึ่ง , ยั่งยืน - ทั้งต่อสิ่งแวดล้อมและความมั่นคงทางพลังงานของประเทศในระยะยาว และ คนไทยมีส่วนร่วม (Tech Transfer) - เราต้องเป็นผู้ร่วมพัฒนาและก่อสร้าง ไม่ใช่แค่ผู้ซื้อเทคโนโลยี

โดยเฉพาะอย่างยิ่งส่วนโครงสร้างพื้นฐานด้านการทดสอบ (Testing Infrastructure) ซึ่งจะเป็นพื้นที่ให้คนไทยเข้าไปมีบทบาทได้อย่างเต็มที่ และจะกลายเป็น "โรงงานผลิตปริญญาเอก" บ่มเพาะนักวิทยาศาสตร์นิวเคลียร์และวิศวกรรุ่นใหม่ เพื่อรองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต เราจะร่วมกันสำรวจความร่วมมือในระดับรัฐบาลต่อรัฐบาล ในอนาคตอันใกล้นี้ ผมจะนำความคืบหน้ามาอัปเดตให้ทุกคนได้ติดตามกันอย่างต่อเนื่อง

นอกเหนือจากภารกิจด้านพลังงาน เมื่อวันที่ 26 พ.ค. 2569 ศ.ดร.ยศชนัน พร้อมด้วยคณะทำงานและผู้บริหารจาก GISTDA ได้เข้าร่วมประชุมกับ Mr. David Cavaillolès, CEO ของ Arianespace บริษัทผู้ให้บริการนำส่งจรวดจากฝรั่งเศส เพื่อหารือความร่วมมือระยะยาวในการพัฒนาเทคโนโลยีและเศรษฐกิจอวกาศของไทย

ที่ผ่านมา ไทยและฝรั่งเศสมีความร่วมมือด้านอวกาศมานานกว่า 20 ปี ตั้งแต่การนำส่งดาวเทียมสื่อสารไทยคม 1 - 6 จนถึงดาวเทียม THEOS-1 และล่าสุด THEOS-2 ซึ่งเป็นดาวเทียมสำรวจโลกที่มีสมรรถนะสูงที่สุดในอาเซียน ความร่วมมือนี้ยังเน้นการพัฒนาบุคลากร โดยมีวิศวกรและนักวิทยาศาสตร์ไทยกว่า 200 คนเข้ารับการฝึกอบรมที่ฝรั่งเศส

สำหรับก้าวต่อไป กระทรวง อว. และ GISTDA มีแผนผลักดันโครงการสำคัญเพื่อรองรับการเติบโตของเทคโนโลยีอวกาศ ได้แก่

กลุ่มดาวเทียมสำรวจโลก 18 ดวง (Constellation) - รวมถึงดาวเทียมวิจัยของมหาวิทยาลัยต่างๆ เพื่อสร้างโอกาสต่อยอดธุรกิจและดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีการปล่อยจรวด (Launch Technology) โดยพร้อมเปิดรับ Arianespace มาร่วมเป็นพันธมิตร

ท่าอวกาศยานไทย (Spaceport Thailand): เป้าหมายไม่ใช่เพียงการสร้างฐานปล่อยจรวด แต่คือการพัฒนาระบบนำส่งทั้งระบบ เพื่อดึงไทยเข้าเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานอวกาศโลก (Global Supply Chain)

การพัฒนาจรวดภายในประเทศ - มุ่งสร้างเทคโนโลยีของตนเอง (Technology Sovereignty) โดยเริ่มจากการพัฒนาระดับ Suborbital ซึ่งปัจจุบันคณะวิศวกรรมศาสตร์และ Startup ในไทยเริ่มเดินหน้าพัฒนาแล้ว

ศ.ดร.ยศชนัน ทิ้งท้ายว่า การสร้างความร่วมมือทางเทคโนโลยีต้องอาศัยความเชื่อใจ (Trust) ในระยะยาว การหารือกับ Arianespace ในครั้งนี้จึงเป็นการเปิดรับความเชี่ยวชาญทางเทคนิค เพื่อเปลี่ยนงานวิจัยให้กลายเป็นธุรกิจ และสร้างแรงขับเคลื่อนใหม่ (New growth engine) ให้กับประเทศไทยได้อย่างเป็นรูปธรรม