เตือนสายกินดิบ!พยาธิใบไม้ตับ ลามสู่มะเร็งท่อน้ำดีคร่าชีวิตปีละหมื่นราย

แพทย์เตือนวัยรุ่น 20+ ป่วยพยาธิใบไม้ตับพุ่ง สู่วิกฤตมะเร็งท่อน้ำดีรักษาอยาก เหตุฮิตกินปลาดิบ-ปลาร้าตัวโชว์โซเชียล แฉสถิติน่ากลัวคนอีสานติดเชื้อพุ่ง 6 ล้านคน

วันที่ 7 ก.ค. 2569 รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวถึงสถานการณ์ของการพบผู้ป่วยโรคพยาธิใบไม้ในตับว่า หลังจากที่มหาวิทยาลัยในจังหวัดมหาสารคามทั้ง 2 แห่ง มีการตรวจหาผู้ป่วยโรคพยาธิใบไม้ในตับ จนพบว่ามีนักศึกษาจำนวนมากที่ได้รับเชื้อ ซึ่งเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องที่ตกใจแต่เนื่องจากปัจจุบัน มีอินฟลูเอนเซอร์จำนวนมาก มีการทำคอนเทนต์การบริโภคเนื้อปลาดิบหรืออาหารดิบ และเร็วๆนี้มีการกินปลาร้าดิบเป็นตัว จึงมีการเลียบแบบของอินฟลูฯคนอื่นๆตามมา จึงเป็นอีกสาเหตุของการติดพยาธิใบไม้ในตับ ซึ่งทางสถาบันฯได้มีการนำชุดตรวจ OARTK หรือชุดตรวจคัดกรองโรคพยาธิใบไม้ในตับแบบรวดเร็ว ไปตรวจมากกว่า 2 แสนคน พบว่าอัตราการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับ พบการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับร้อยละ 28.8 เปอร์เซ็นต์ ของจำนวนประชากรภาคอีสาน หรือเฉลี่ยมีผู้ติดเชื้อมากถึง 26,000 คน หรือหาเปรียบเทียบจากประชากรภาคอีสานที่มีจำนวน 24 ล้านคน จะพบผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับถึง 6 ล้านคน หรือ 1 ใน 3 ของจำนวนประชากรภาคอีสานนั่นเอง

ส่วนอายุของผู้ติดเชื้ออยู่ที่ 20 ปีขึ้นไป โดยการตรวจหาโรคที่จังหวัดมหาสารคามในกลุ่มนักศึกษา ที่พบผู้ติดเชื้อจำนวนมากก็ไม่แปลกใจที่จะพบผู้ติดเชื้ออายุน้อยลง เนื่องจากมีการตรวจพบผู้ที่ติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับมานานเกือบ 10 ปี แล้วหลังจากที่ได้มีการพัฒนาชุดตรวจขึ้นมา OARTK หรือชุดตรวจคัดกรองโรคพยาธิใบไม้ในตับแบบรวดเร็วขึ้นมา ปัจจุบันเมนูเด็ดดอย่างส้มตำปลาร้า ที่มีการนำตัวปลามาลอยในปลาร้าโชว์ ถือว่าเป็นปลาดิบเสี่ยงต่อการเกิดโรคพาธิใบไม้ในตับเช่นกัน รวมทั้งปลาส้ม ปลาจ่อม แจ่วบองแบบดิบ

รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวต่อไปว่า สำหรับการคัดกรองผู้ป่วยนั้น มีการถาม 3 ข้อ คือ เคยติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับหรือมั้ย เคยกินยาถ่ายพยาธิพราซิควอนเทลหรือไม่ และเคยรับประทานปลาน้ำจืดเกล็ดขาวสุกๆดดิบๆหรือไม่ ถ้าตอบว่าใช่ก็จะมีการมาใช้ชุดตรวจ ซึ่งความน่ากลัวอยู่ที่มะเร็งท่อน้ำดี เนื่องจากมีสาเหตุมาจาก โรคพยาธิใบไม้ในตับ ในภาคอีสานพบผู้ป่วยโรคมะเร็งท่อน้ำดีสูงถึง 10,000 คน และความน่ากลัวของมะเร็งท่อน้ำดีก็คือเกิดจากตับ เนื่องจากท่อน้ำดีจะเกิดขึ้นที่ตับเมื่อเข้าสู่ระยะที่ 3 กจะลามไปยังอวัยวะส่วนอื่น อีกทั้งเกิดที่ตับการรักษาจะรักษายาก ซึ่งวิธีป้องกันก็คืองดกินปลาน้ำจืดเกล็ดสีขาวดิบๆ รวมทั้งปลาร้า ปลาจ่อม ปลาส้ม ก็จะสามารถหลีกเลี่ยงจากโรคดังกล่าวได้

ขณะที่ นายวชิรพันธ์ วันทอง อายุ 39 ปี เจ้าของร้านอาหารอีสานแซ่บชัดเจน บอกว่า ทางร้านได้นำปลาร้าที่ซื้อมา ก่อนที่จะนำไปต้มจนเดือดนานมากกว่า 10 นาที เพื่อเป็นการฆ่าเชื้อก่อนที่จะใส่เครื่องปรุงรสเข้าไป เพื่อสร้างความอร่อยเท่านั้น จึงยืนยันได้ว่า น้ำปลาร้าของทางร้านเป็นน้ำปลาร้าปรุงสุกแน่นอน ปลอดจากเชื้อพยาธิทุกชนิด และที่พบนักศึกษาที่เป็นโรคพยาธิใบไม้ในตับจำนวนมาก อาจเกิดจากการบริโภคอาหารสุกๆดิบๆชนิดอื่นด้วย

นอกจากนี้ยังพบว่าชาวบ้านในภาคอีสาน จะไม่นิยมซื้อปลาร้าต้มสุกบรรจุขวดมารับประทาน แต่จะใช้การหาปลาที่จับมาได้ ก่อนจะหมักทำปลาร้าเอง เมื่อนำมาประกอบอาหารจะไม่มีการต้มให้สุก จะตักออกจากไหแล้วมารับประทาน เลยทำให้เกิดการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับได้เช่นกัน.