เปิดทำเนียบ 5 ผู้จารึกนามเป็น "กษัตริย์หญิง" และทรงอิทธิพลที่สุดในหน้าประวัติศาสตร์โลก
เปิดทำเนียบ 5 "กษัตริย์หญิง-จักรพรรดินี" สตรีผู้ครองแผ่นดินและทรงอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์โลก
หลังจากที่เราได้พาไปเจาะลึกทั้งราชวงศ์ที่ยืนหยัดอย่างยาวนานนับพันปี และรัฐราชวงศ์ที่ผันผวนจนมีอายุสั้นเพียงหลักเดือนกันไปแล้ว อีกหนึ่งหน้าประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจไม่แพ้กัน คือเรื่องราวของ "สตรี" ที่สามารถก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำสูงสุดในฐานะประมุข ไม่ว่าจะเป็นจักรพรรดินี ฟาโรห์หญิง หรือราชินีนาถ ผู้ครองราชย์และมีบทบาทในการปกครองแผ่นดินด้วยพระองค์เอง ท่ามกลางยุคสมัยที่บุรุษเป็นใหญ่
การศึกษาเรื่องราวของผู้นำสตรีในประวัติศาสตร์สากล มีจุดที่ต้องแยกแยะให้ชัดเจนระหว่าง "ราชินีผู้เป็นมเหสี" (Queen Consort) กับ "ราชินีผู้ครองราชย์เป็นประมุขสูงสุด" (Queen Regnant หรือ Monarch) ซึ่งบุคคลที่เราจะพาไปเปิดทำเนียบในวันนี้ คือเหล่าสตรีที่ขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติ ถือกุมอำนาจบริหารแผ่นดิน และจารึกพระนามในฐานะผู้ครองแผ่นดินอย่างแท้จริง
5 สตรีผู้ครองแผ่นดินและทรงอิทธิพลในประวัติศาสตร์
นี่คือเรื่องราวของ 5 สตรีผู้พลิกหน้าประวัติศาสตร์และขึ้นเป็นประมุขครองแผ่นดินที่โลกไม่มีวันลืม
1. จักรพรรดินีบูเช็กเทียน (Wu Zetian) – จักรวรรดิจีน
- รัชสมัย: ค.ศ. 690 – 705
- เรื่องราว: สตรีเพียงหนึ่งเดียวในประวัติศาสตร์จีนอันยาวนานนับพันปี ที่สามารถสถาปนาราชวงศ์ของตนเอง หรือราชวงศ์โจวใหม่ และขึ้นครองราชย์เป็น "ฮ่องเต้หญิง" ได้อย่างเป็นทางการ พระองค์ทรงเริ่มต้นจากการเป็นพระสนมของจักรพรรดิถังไท่จง ก่อนขึ้นเป็นจักรพรรดินีและกุมอำนาจทางการเมืองในเวลาต่อมา ในรัชสมัยของพระองค์ ทรงทำให้ราชสำนักมีเสถียรภาพ และผลักดันการปฏิรูประบบราชการ โดยเปิดทางให้ผู้มีความสามารถผ่านระบบสอบคัดเลือก หรือสอบจอหงวน เข้าสู่ตำแหน่งสำคัญมากขึ้น
2. สมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 1 (Queen Elizabeth I) – ประเทศอังกฤษ
- รัชสมัย: ค.ศ. 1558 – 1603
- เรื่องราว: กษัตริย์หญิงผู้ทรงครองราชย์ในยุคที่อังกฤษก้าวเข้าสู่ "ยุคทอง" (Elizabethan Era) พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์ท่ามกลางความขัดแย้งทางศาสนาภายในประเทศและวิกฤตเศรษฐกิจ แต่ด้วยวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล พระองค์ทรงสามารถรวบรวมชาติให้เป็นปึกแผ่น และนำพากองทัพเรืออังกฤษสร้างประวัติศาสตร์พลิกชนะกองทัพเรืออาร์มาดาของสเปนได้สำเร็จ ส่งผลให้อังกฤษก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจทางทะเล และเป็นยุคที่วรรณกรรมอย่างผลงานของวิลเลียม เชกสเปียร์ รุ่งเรืองถึงขีดสุด
3. จักรพรรดินีแคทเทอรีนที่ 2 หรือ แคทเทอรีนมหาราช (Catherine the Great) – จักรวรรดิรัสเซีย
- รัชสมัย: ค.ศ. 1762 – 1796
- เรื่องราว: เจ้าหญิงเยอรมันที่เสกสมรสเข้ามาในรัสเซีย แต่หลังจากพระสวามี จักรพรรดิปีเตอร์ที่ 3 ถูกโค่นอำนวจ พระองค์จึงได้รับการสนับสนุนให้ขึ้นครองบัลลังก์เป็นจักรพรรดินีด้วยพระองค์เอง ในรัชสมัยของพระองค์ รัสเซียได้รับการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดและมีบทบาทในชีวิตการเมืองและวัฒนธรรมยุโรปมากขึ้น ทั้งด้านการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม และการขยายอาณาเขตไปทางทิศใต้และทิศตะวันตก จนได้รับการถวายพระราชสมัญญาว่า "มหาราช"
4. ฟาโรห์หญิงฮัตเชปซุต (Hatshepsut) – อียิปต์โบราณ
- รัชสมัย: ราว 1479 – 1458 ก่อนคริสตกาล (รวมช่วงเวลาในฐานะผู้สำเร็จราชการและผู้ร่วมปกครอง)
- เรื่องราว: หนึ่งในผู้นำหญิงที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในประวัติศาสตร์อียิปต์ พระองค์เริ่มจากการเป็นผู้สำเร็จราชการแทนทุตโมซิสที่ 3 ก่อนจะใช้อำนาจในฐานะฟาโรห์ด้วยพระองค์เอง และเพื่อความชอบธรรมตามเทวสิทธิ์ พระองค์ทรงสั่งให้สลักภาพและรูปปั้นของพระองค์ในลักษณะที่มีหนวดเคราปลอมและแต่งกายเยี่ยงฟาโรห์บุรุษ รัชสมัยของพระองค์โดดเด่นมากในเรื่องการเปิดเส้นทางการค้าทางทะเล และการสร้างสถาปัตยกรรมมหึมาที่งดงาม เช่น วิหารเดียร์ เอล-บาฮารี
5. สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย (Queen Victoria) – สหราชอาณาจักร
- รัชสมัย: ค.ศ. 1837 – 1901
- เรื่องราว: กษัตริย์ผู้ทรงครองราชย์ยาวนานกว่า 63 ปี ในช่วงที่จักรวรรดิบริติชขยายอิทธิพลและเข้าสู่ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม ความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และการขยายอำนาจทางอาณานิคมไปทั่วโลก ในระบอบกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ พระองค์ทรงเป็นศูนย์รวมจิตใจและมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจและจักรวรรดิอย่างยิ่ง โดยเมื่อสิ้นรัชสมัย อังกฤษมีอาณาจักรแผ่ขยายกว้างใหญ่จนถูกกล่าวขานว่าเป็น "ดินแดนที่พระอาทิตย์ไม่เคยตกดิน" และสายเลือดของพระองค์ยังแผ่ขยายไปสู่นานาราชวงศ์ในยุโรปจนได้รับฉายาว่า "ยายแห่งยุโรป"
ตารางสรุป: เปรียบเทียบรัชสมัยของสตรีผู้ครองแผ่นดิน
เพื่อให้เห็นภาพช่วงเวลาและการบันทึกประวัติศาสตร์ของแต่ละพระองค์ สามารถดูสรุปข้อมูลโดยประมาณได้ดังนี้
พระนาม / บัลลังก์ อาณาจักร / ประเทศ ช่วงเวลาครองราชย์ (โดยประมาณ) บทบาทและผลงานเด่นที่โลกจดจำ จักรพรรดินีบูเช็กเทียน จีน (ราชวงศ์โจว) ค.ศ. 690 – 705 ฮ่องเต้หญิงหนึ่งเดียว, ปฏิรูประบบราชการและการสอบขุนนาง สมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 1 อังกฤษ ค.ศ. 1558 – 1603 ยุคทองอังกฤษ, ชนะกองทัพเรือสเปน, วรรณกรรมรุ่งเรือง จักรพรรดินีแคทเทอรีนมหาราช รัสเซีย ค.ศ. 1762 – 1796 ขยายดินแดน, ยกระดับบทบาทการเมืองและวัฒนธรรมในยุโรป ฟาโรห์หญิงฮัตเชปซุต อียิปต์โบราณ ราว 1479 – 1458 ก่อน ค.ศ. ฟาโรห์หญิงผู้รุ่งเรืองด้านการค้าและการสร้างมหาวิหาร สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย สหราชอาณาจักร ค.ศ. 1837 – 1901 ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม, จักรวรรดิขยายอิทธิพลกว้างใหญ่ที่สุด
สรุปแล้ว เรื่องราวของกลุ่มสตรีผู้ครองแผ่นดินและทรงอิทธิพลเหล่านี้ สะท้อนให้เห็นว่าความเป็นผู้นำและการบริหารบ้านเมืองไม่ได้ถูกจำกัดด้วยเพศสภาพ แต่ขึ้นอยู่กับวิสัยทัศน์ นโยบายที่เหมาะสม และการตัดสินใจในสถานการณ์วิกฤต การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของพวกพระองค์ช่วยให้เราเข้าใจภาพสะท้อนของการใช้อำนาจบริหารและกลยุทธ์ทางการเมืองในอดีtได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น