วิทย์พิสูจน์แล้ว! สมองเด็กที่ "นอนดี" ฉลาดชัดเจน 3 ด้าน พ่อแม่ช่วยได้ง่ายๆ เริ่มจาก 2 สิ่งนี้
นอนเยอะแล้วดีจริงไหม? วิจัยชี้ เด็กที่นอนเพียงพอ ฉลาดกว่าชัดเจน 3 ด้าน พ่อแม่ห้ามมองข้าม!
พ่อแม่ส่วนใหญ่มักจะคุ้นเคยกับคำพูดที่ว่า "เข้านอนเร็วและตื่นเช้าดีต่อสุขภาพ" แต่บทความนี้จะไม่เพียงแค่พูดคุยถึงความสัมพันธ์ระหว่างการนอนหลับกับสุขภาพ หรือพัฒนาการทางร่างกายเท่านั้น แต่จะเจาะลึกลงไปอีก โดยสำรวจหัวข้อที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์มากกว่า นั่นคือ การนอนหลับกับสมองของเด็ก
เพื่อทำความเข้าใจว่าเหตุใดการนอนหลับจึงมีความสำคัญสำหรับเด็ก จำเป็นต้องเข้าใจกลไกของการนอนหลับก่อนคุณเคยสงสัยไหมว่าทำไมฉันถึงเริ่มรู้สึกง่วงนอนตอนกลางคืน?
เมื่อพลบค่ำร่างกายของเราจะหลั่งสารที่เรียกว่าเมลาโทนิน (ฮอร์โมนที่ควบคุมการนอนหลับ) และค่อยๆ ปล่อยเข้าสู่กระแสเลือด สารนี้ก็เหมือนกับผู้จัดการหอพักทุกๆ คืน เขาจะเดินไปตามทางเดิน เคาะประตูห้องต่างๆ ตามเวลาที่กำหนด เพื่อเตือนทุกคนว่า "ถึงเวลาพักผ่อนแล้ว!" ในขณะเดียวกัน สารอีกชนิดหนึ่งที่เรียกว่าอะดีโนซีน ก็จะสะสมอยู่ในสมองของเรา ยิ่งมากเท่าไหร่ความรู้สึกง่วงนอนก็จะยิ่งเด่นชัดขึ้นเท่านั้น จนกระทั่งเราหลับไป
โดยปกติในช่วงครึ่งแรกของคืนร่างกายจะเข้าสู่การนอนหลับลึก ร่างกายทั้งหมดจะผ่อนคลายและมีความฝันเพียงเล็กน้อย เมื่อถึงครึ่งหลังของคืนสมองจะเปลี่ยนไปสู่การนอนหลับแบบ REM ซึ่งก็คือการฝันบ่อยๆ ฝันแปลกๆ บางครั้งมีการเคลื่อนไหวร่างกายที่ผิดปกติร่วมด้วย จากตรงนี้ เราจะเห็นได้อย่างชัดเจนว่าการนอนหลับมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับกิจกรรมของสมอง ดังนั้น การนอนหลับส่งผลต่อสมองของเด็กอย่างไร เรามาค้นหาคำตอบกันต่อไป
เด็กนอนเยอะ “สมองฉลาดกว่า” จริงหรือ?
ผลวิจัยจากหนังสือ “Why We Sleep” โดย ดร. วิลสัน (Dr. Wilson) จากคณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยหลุยส์วิลล์ เคยทำการสำรวจฝาแฝดหลายร้อยคู่ มีการศึกษาวิจัยที่น่าสนใจที่กล่าวถึงผลการศึกษาที่แสดงให้เห็นว่า ฝาแฝดที่นอนมากกว่ามีคะแนนอ่านออกเสียงและเรียนรู้ได้แบบชัดเจนกว่าอย่างมีนัยยะสำคัญ แล้วทำไมความแตกต่างเพียงเล็กน้อยของระยะเวลาการนอนหลับจึงส่งผลต่อพัฒนาการของสมองที่แตกต่างกัน?
ความจำทรงพลังขึ้น
งานวิจัยพบว่า หากเรียนแล้วนอนต่อสมองจะลดข้อมูลขยะ และเก็บเรื่องสำคัญดีขึ้น กว่า 20–40% เมื่อเทียบกับคนที่ยังไม่นอนความคิดสร้างสรรค์บูสต์ทันที
ตอนฝันช่วยให้เด็กเชื่อมความทรงจำหลายอย่างเข้าด้วยกัน ทำให้มีไอเดียใหม่ ผสมผสานสิ่งต่างๆ อย่างคล่องตัวการแก้ปัญหาดีและมีมุมมองใหม่
ขณะนอนสมองยัง “ทบทวน” ปัญหาต่างๆ และลองหลายแนวทาง ผลคือ เมื่อตื่นมาเด็กจะมีวิธีรับมือกับปัญหามากขึ้น
แล้วพ่อแม่จะช่วยให้ลูก “นอนดี” ได้อย่างไร? นอนหลับให้เพียงพอ + นอนหลับอย่างมีคุณภาพ = นอนหลับดี หากคุณต้องการให้ลูกของคุณนอนหลับได้ดี ผู้ปกครองสามารถเริ่มต้นด้วยการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ น้อยๆ ในกิจวัตรประจำวันได้ดังนี้
ให้เด็กขยับตัวช่วงกลางวัน ไม่ควรนอนเล่นหรือพักนานเกินไป แนะนำให้วิ่งเล่นหรือเล่นกีฬาบ้าง แต่ไม่ควรเล่นหนักเกินไปก่อนนอน
งดหน้าจอ (โทรศัพท์, แท็บเล็ต) 2 ชั่วโมงก่อนนอน เพราะแสงสีฟ้าจากหน้าจรบกวนการผลิตเมลาโทนิน
ท้ายที่สุด กลับมาที่คำถามเดิมคือ ปริมาณการนอนหลับของเด็กส่งผลต่อพัฒนาการของสมองหรือไม่?คำตอบคือใช่ และมีผลอย่างมาก
การนอนหลับไม่เพียงแต่ช่วยให้เด็กเติบโตได้เร็วและมีสุขภาพดีเท่านั้น แต่ยังช่วยพัฒนาความจำ ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ และฝึกการคิดที่ยืดหยุ่นซึ่งล้วนเป็นทรัพยากรอันมีค่าสำหรับการเรียนรู้และการเติบโตในอนาคตของพวกเขา การนอนหลับจึงไม่ใช่เรื่องเล็กเลย!