เปิดสาเหตุ เพราะอะไร กินแล้วปวดอึอย่างไว มีมากถึง 1 ใน 3 ยิ่งดื่มกาแฟยิ่งเป็นมาก

เปิดสาเหตุ เพราะอะไร กินแล้วปวดอึอย่างไว มีมากถึง 1 ใน 3 ของประชากร ชี้ภาวะนี้ไม่อันตราย แต่น่ารำคาญมักเกิดภายใน 0-30 นาทีแรก ยิ่งดื่มกาแฟยิ่งเป็นมากขึ้น

เพจ Tensia โพสต์ให้ความรู้ เรื่องร่างกาย ความว่า มีประมาณ 1 ใน 3 ของประชากร
ที่ระบบประสาทที่ผนังลำไส้ (ENS) ไวกว่าปกติ ส่งผลให้กินอาหารมาถึงกระเพาะแล้วถ่างผนัง

• กระตุ้น ENS
• ตอบสนองรุนแรงต่อวงจร gastrocolic reflex
• ส่งสัญญาณผ่านเส้นประสาทสมองคู่ 10
• ก้านสมองรับรู้
• ส่งสัญญาณออกทางเส้นประสาทสมองคู่ 10
• กระตุ้น ENS ที่ผนังลำไส้ใหญ่
• บีบตัวแรง
• ดันกากอาหาร ‘อันเก่า’ มาถึงไส้ตรง
• หากเยอะพอ จะกระตุ้นการปวดอึทันที!

ซึ่งภาวะนี้ไม่อันตรายแต่น่ารำคาญมักเกิดภายใน 0-30 นาทีแรก ยิ่งดื่มกาแฟยิ่งเป็นมากขึ้น (เพราะสาร chlorogenic acid) ควรวางแผนให้ดีก่อนออกเดินทาง โดยเฉพาะวันที่รถติด

โดยผนังลำไส้ และเส้นสีเขียวๆ ในภาพคือหนึ่งในตัวการสำคัญที่ทำให้บางคน “กินปุ๊บ เดี๋ยวจะปวดอึปั๊บ”

ร่างแหสีเขียวทั้งหมดคือฝูงเซลล์ประสาทที่เรียงตัวซับซ้อนตลอดระบบทางเดินอาหาร ซึ่งมีชื่อเรียกว่า ระบบประสาทประจำลำไส้ (Enteric nervous system: ENS)

ระบบ ENS มีหน้าที่

• ทำให้ทางเดินอาหารทำงานได้ด้วยตัวมันเอง เช่น มีอะไรมายืดผนังก็จะบีบไล่ทันที (Peristalsis) หรือบีบคลุกเคล้า (กระเพาะ) หรือมีสัญญาณเคมีมาแตะปุ๊บ ก็ส่งสัญญาณไปสั่งให้ต่อมหลั่งสาร หรือหลั่งฮอร์โมนได้เลย
• ประสานกับสมองผ่านเส้นประสาทสมองคู่ที่ 10 (Vagus nerve): ทำให้ข้อมูลต่างๆ ส่งไปกลับสมองได้ รวมถึงการตอบสนองแบบรวดเร็วที่เรียกว่า Reflex

เรียกได้ว่าระบบ ENS ทำให้เหมือนระบบทางเดินอาหารแยกตัวเป็นเอกเทศจากที่อื่นเลย อยู่ได้ด้วยตัวมันเองระดับนึง หดตัวได้เอง ตอบสนองได้เอง และแลกเปลี่ยนข้อมูลกับระบบประสาทส่วนกลาง

หนึ่งในหน้าที่ที่สำคัญอย่างหนึ่งนั่นคือ การเคลียร์ของเก่าออกเพื่อรับของใหม่เข้ามา ด้วยกลไกที่เรียกว่า Gastrocolic reflex

ทันทีที่กินอาหารเข้ามา มันจะมาดึงยืดผนังกระเพาะ ทำให้ระบบ ENS ร่างแหสีเขียวในภาพโดนกระตุ้น ข้อมูลที่ว่า “อาหารมาแล้ว” ส่งไปถึงก้านสมอง ก้านสมองส่งกลับมาสั่งลำไส้ใหญ่ให้หดตัวแรงๆ เพื่อไล่อาหารไปถึงลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย (Mass movement)

บางคนก็ตอบสนองไม่ได้รุนแรงมาก หดก็ไม่แรง แต่บางก็หดแรงเกิน จนกินอาหารทีไร ก็หดจนกากอาหารมากองที่ลำไส้ใหญ่ส่วนปลายๆ จนปวดท้องถ่ายทุกที

ยิ่งกินกาแฟยิ่งแล้วใหญ่ เพราะมีสาร Chlorogenic acid และ Melanordins ที่อาจทำให้ระบบ ENS ไวขึ้นไปอีกค่ะ

สรุป: เส้นสีเขียวๆ ในภาพคือระบบประสาทประจำทางเดินอาหาร ใครทำงานไว จะทำให้กินอาหารแล้วลำไส้ใหญ่ถูกสั่งให้บีบแรงจนปวดท้องถ่ายนั่นเอง

ทำไมดื่มกาแฟทีไร ปวดอึทุกที อาจเกิดจากเซลล์เส้นสีน้ำเงินในภาพ ไวต่อสาร CGA และ Melanordins ในกาแฟ

มันจะมีคนอยู่กลุ่มหนึ่งค่ะ ที่กินแล้ว ผลทางระบบทางเดินอาหารจะดีกว่าชาวบ้าน ซักประมาณ 15-30 นาทีก็เริ่มปวดท้องถ่ายละ วิ่งหาห้องน้ำกัน

จากการศึกษามีประมาณ 1 ใน 3 ของประชากรเลยค่ะ ที่น่าสนใจคือ กาแฟที่มี caffeine และไม่มี caffeine ก็โดนหมด

เหตุที่เป็นแบบนี้เพราะว่าในกาแฟมันมีมากกว่า caffeine แม้กระทั่งกาแฟเพียวๆ เลยค่ะ สารอื่นที่สำคัญเช่น Chlorogenic acids (CGA) และ Melanordins

สองตัวนี้มีออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทที่ฝังตัวอยู่ที่ผนังกระเพาะและลำไส้เรียกว่า Enteric nervous system (ย่อว่า ENS) ให้ไวต่อการกระตุ้นมากขึ้น ซึ่ง ENS ประกอบด้วยร่างแหเซลล์ประสาทมากมาย ซึ่งตรงกับสีน้ำเงินในภาพ

ซึ่งเจ้าร่างแห ENS นี้จะเชื่อมต่อสัญญาณกับเส้นประสาทสมองคู่ที่ 10 (Vagus nerve) อีกที สร้างเป็นวงจรที่เรียกว่า Gastrocolic reflex ซึ่งเป็น reflex ที่ทำให้เวลากินอาหารเข้ามาดึงยืดกระเพาะอาหารแล้ว เกิดการบีบตัวลำไส้ใหญ่แล้วปวดท้องถ่าย

ดังนั้นพอดื่มกาแฟนเข้ามาสาร CGA และ Melanordins จะทำให้ร่างแห ENS ไวขึ้น Reflex เกิดได้ง่ายขึ้นมากๆ จนกระทั่งเพิ่มการบีบตัวของลำไส้ใหญ่รุนแรง จนปวดท้องอึนั่นเอง บางคนมีอาหารในกระเพาะอยู่แล้ว หรือกินอาหารไปด้วย ก็ยิ่งกระตุ้นค่ะ

ในคนที่มีร่างแฟสีน้ำเงินในภาพไวกว่าปกติต่อสาร CGA และ Melanordins จากกาแฟ ก็จะทำให้ปวดง่ายกว่าปกติมากๆ นั่นเอง

กลับมาอย่างยิ่งใหญ่อีกครั้ง สำหรับงานแฟร์สุขภาพอันดับ 1 ของประเทศ ที่ทุกคนรอคอย งาน Thailand Healthcare 2025 ภายใต้ธีม ‘A Better Life : สร้างสุขทุกช่วงวัย’ จัดโดย บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) พร้อมด้วยพันธมิตรสุขภาพ ทั้งภาครัฐและเอกชน

งานในครั้งนี้จัดขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 17 เพื่อส่งเสริมสุขภาพของประชาชนในทุกช่วงวัย ใครที่สนใจตรวจสุขภาพ งานนี้รวมโรงพยาบาลชั้นนำกว่า 30 โรงพยาบาลมาให้บริการตรวจสุขภาพฟรี อาทิ บริการตรวจสุขภาพตา บริการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ บริการอุดฟัน ขูดหินปูน ถอนฟัน และบริการอื่นๆ อีกมากมาย ย้ำอีกครั้งว่างานนี้ฟรี!

นอกจากนี้ ห้ามพลาดกับทุกเทรนด์เรื่องสุขภาพ ฟังเวทีเสวนาให้ความรู้โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ กิจกรรมเวิร์กชอปเพื่อสุขภาพ ยกทัพสินค้า ร้านค้า และนวัตกรรมเพื่อสุขภาพ รวมถึงกิจกรรมไฮไลต์ที่น่าสนใจอีกมากมาย

เจอกันที่งาน Thailand Healthcare 2025 ในวันที่ 26-29 มิ.ย. 2568 เวลา 10.00–20.00 น. ณ สามย่านมิตรทาวน์ฮอลล์ ชั้น 5 ศูนย์การค้าสามย่านมิตรทาวน์

สามารถติดตามข้อมูลข่าวสารได้ที่เครือมติชน และเพจเฟซบุ๊ก Matichon Healthcare และสื่อในเครือมติชน แล้วมาสุขภาพดีไปด้วยกันนะคะ

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เปิดสาเหตุ เพราะอะไร กินแล้วปวดอึอย่างไว มีมากถึง 1 ใน 3 ยิ่งดื่มกาแฟยิ่งเป็นมาก

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
- Website : https://www.khaosod.co.th