“ขนมสี่ถ้วย” ขนมหวานงานมงคล สื่อความรักที่ยืนยาว
ในละครเรื่อง“พรหมลิขิต”ซึ่งออนแอร์ผ่านช่อง 3 ปรากฏฉากหวานซึ้งกุ๊กกิ๊กของสองพระนางอย่าง “พ่อริด” (รับบทโดย โป๊ป ธนวรรธน์ วรรธนะภูติ) และ “พุดตาน” (รับบทโดย เบลล่า ราณี แคมเปน) โดยพ่อริดได้แสดงความสามารถ สร้างความประทับใจ รังสรรค์เมนูที่มีเบื้องหลังหวานซึ้งอย่าง“ขนมสี่ถ้วย” ให้แก่พุดตาน
ว่าแต่ “ขนมสี่ถ้วย” คืออะไร มีที่มาจากไหน ทำไมหมื่นมหาฤทธิ์ต้องมอบให้พุดตาน?
ขนมสี่ถ้วย เป็นขนมโบราณที่มีไว้ในงานมงคลสมรส เพื่ออวยพรให้บ่าวสาวรักกันยืนยาว ถือไม้เท้ายอดทอง กระบองยอดเพชรโดยปราศจากคำพูด ในสมัยก่อนจะเป็นที่รู้กันว่า หากมีชาวบ้านพูดว่า “ไปกินสี่ถ้วย” ก็คือให้ทราบทั่วกันว่าจะไปงานแต่ง
วัฒนธรรมนี้ว่ากันว่าเป็นความเชื่อเรื่องการแต่งงานของคนแผ่นดินพระร่วงเดิม ก่อนจะมีการนับถือศาสนาพุทธ จวบจนสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ถึงกรุงรัตนโกสินทร์ก็ยังปรากฏการกินขนมเช่นนี้อยู่ แต่อาจลดความสำคัญเรื่องประเพณีไป หลงเหลือเพียงแค่การกินเพื่อความอร่อยเท่านั้น
ขนมสี่ถ้วยประกอบด้วย ไข่กบ (เม็ดแมงลักหรือเม็ดสาคู), นกปล่อย(ลอดช่องไทย), บัวลอย มะลิลอย หรือนางลอย(ข้าวตอก) และ อ้ายตื้อ(ข้าวเหนียว) ซึ่งทั้งหมดนี้มีส่วนผสมสำคัญคือ “น้ำกะทิ” ราดเคล้าขลุกขลิกให้อร่อยเลิศขึ้นไปอีก
ขนมทั้ง 4 ชนิดมีความหมายที่ซ่อนอยู่แตกต่างกันออกไป แต่ยังอิงอยู่กับการอวยพรให้ความรักของบ่าวสาวชื่นมื่นอบอวลไปด้วยความรักอันหอมหวาน อย่าง ไข่กบ หมายถึง มีลูกเต็มบ้านมีหลานเต็มเมือง (เนื่องจากกบเมื่อเข้าสู่ฤดูผสมพันธุ์จะออกไข่ครั้งละมาก ๆ), นกปล่อย หมายถึง ความยืนยาวและความราบรื่น, นางลอย หมายถึง ความรักอันเบ่งบาน, อ้ายตื้อ หมายถึง ความรักอันเหนียวแน่น
วิธีการกินก็ง่ายแสนง่าย เพียงนำข้าวเหนียวดำ ตามด้วยลอดช่อง และเม็ดแมงลัก ราดตามด้วยน้ำกะทิจากน้ำตาลโตนดกลิ่นหวานหอม ก่อนจะโรยด้วยข้าวตอกเอาพออิ่มน้ำ ตักเข้าปากเป็นอันว่าฟินสุด ๆ
ด้วยความหมายอันหวานซึ้งที่นำมากอปรกัน และความอร่อยจากส่วนผสมแสนลงตัวนี้ จึงไม่แปลกใจเลยว่าทำไมพ่อริดจากละคร “พรหมลิขิต” ถึงได้ตัดสินใจทำขนมนี้ให้กับพุดตาน
อ่านเพิ่มเติม :
- “จันอับ” ขนมตั้งแต่ยุคอยุธยา ฮิตจนยุครัตนโกสินทร์ถึงขั้นเก็บภาษี
- “ขนมแชงมา” ขนมไทยโบราณ สรุปแล้วคือขนมอะไร ได้ชื่อมาจาก “ท้าวทองกีบม้า” ?
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
https://www.sentangsedtee.com/food-recipes-for-job/article_22840
https://arit.kpru.ac.th/ap2/local/?nu=pages&page_id=1421&code_db=610004&code_type=01
สูจิบัตรงานนิทรรศการสินค้าพื้นเมืองไทย ในพระราชพิธีสมโภชพระนครครบร้อยปี พ.ศ. 2425. สำนักพิมพ์ต้นฉบับ. พิมพ์ครั้งที่ 2. พ.ศ. 2543
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2566
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “ขนมสี่ถ้วย” ขนมหวานงานมงคล สื่อความรักที่ยืนยาว
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com