เบื้องหลังความโกลาหลในเม็กซิโกและอนาคตของแก๊งค้ายา CJNG จะเป็นอย่างไรหลังจากผู้นำถูกสังหาร

ความรุนแรงแผ่ขยายไปทั่วเม็กซิโกตั้งแต่วันอาทิตย์ หลังจากผู้นำของแก๊งค้ายา Jalisco New Generation Cartel (CJNG) ซึ่งมีค่าหัว 15 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ถูกสังหารในการยิงปะทะกับทหาร

ข่าวการเสียชีวิตของ เนเมซิโอ "เอล เมนโช" โอเซเกรา วัย 59 ปี ทำให้สมาชิกแก๊งค้ายาทั่วประเทศปิดกั้นถนน เผารถยนต์และธุรกิจ และทำให้ประชาชนที่หวาดกลัวต้องหลบซ่อนตัว

สำนักข่าว AFP ได้ทำการวิเคราะห์เบื้องหลังอำนาจที่แผ่ขยายไปทั่วประเทศของ CJNG และอนาคตของแก๊งนี้โดยปราศจาก "เอล เมนโช" เป็นผู้นำ

CJNG คืออะไร?
โอเซเกราเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งของ CJNG ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 2009 และเติบโตขึ้นมาเป็นหนึ่งในแก๊งค้ายาเสพติดที่โหดร้ายที่สุดในเม็กซิโก แซงหน้าแก๊งซิโนโลอา (Sinaloa cartel)

กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวว่าแก๊งนี้มี "ศักยภาพในการค้ายาเสพติดประเภทโคเคน เฮโรอีน และเมทแอมเฟตามีนสูงที่สุดในเม็กซิโก" และในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ได้เริ่มลักลอบนำเฟนทานิลเข้าสู่สหรัฐอเมริกา

"แน่นอนว่ามันเป็นหนึ่งในองค์กรที่มีอำนาจมากที่สุดในเม็กซิโกในแง่ของศักยภาพทางทหาร ความสามารถในการสรรหา และอาวุธ" เดวิด โมรา ผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์วิเคราะห์ Crisis Group กล่าวกับ AFP

นอกเหนือจากการค้ายาเสพติดแล้ว การดำเนินงานของ CJNG ยังขยายไปสู่ธุรกิจอาชญากรรมอื่นๆ เช่น การรีดไถ การขโมยเชื้อเพลิง และการค้ามนุษย์ สำนักงานปราบปรามยาเสพติดของสหรัฐฯ (DEA) รายงาน

โมรากล่าวว่า CJNG มีลักษณะเด่นคือ "ความเต็มใจที่จะท้าทายรัฐบาลเม็กซิโกอย่างต่อเนื่อง"

เพื่อแสดงแสนยานุภาพ แก๊งค้ายา CJNG มักปล่อยภาพสมาชิกของตนที่กำลังอวดอาวุธและยานเกราะออกมาอยู่บ่อยๆ

ในปี 2020 แก๊งค้ายา CJNG ถูกกล่าวหาว่าพยายามลอบสังหารโอมาร์ การ์เซีย อาร์ฟุช เลขาธิการความมั่นคงสาธารณะของเม็กซิโก ซึ่งในขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจในเมืองหลวง

ปีที่แล้ว CJNG ยังถูกกล่าวหาว่าสังหารการ์โลส มันโซ นายกเทศมนตรีเมืองอูรัวปัน ผู้เป็นที่รู้จักในฐานะผู้ต่อต้านอาชญากรรมของแก๊งอาชญากรขนาดใหญ่ในเม็กซิโก

การเสียชีวิตของมันโซจุดชนวนให้เกิดการประท้วงที่นำโดยเยาวชนเป็นเวลาสองวันในเดือนพฤศจิกายน โดยผู้ประท้วงจุดไฟเผาอาคารสาธารณะและปะทะกับตำรวจ ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บกว่า 100 คน

ทำไม CJNG จึงตอบโต้รุนแรงเช่นนั้น?
ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นหลังจากการเสียชีวิตของโอเซเกราสะท้อนให้เห็นถึงอำนาจของ CJNG ที่แผ่ขยายไปทั่วเม็กซิโก

ความรุนแรงได้แผ่ขยายไปทั่วเมืองตากอากาศปวยร์โตบายาร์ตา รัฐมิโชอากันใกล้กับเมืองหลวง และรัฐปวยบลา กวานาฮัวโตในภาคกลางของเม็กซิโก ซินาโลอาในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ และลงใต้ไปยังเกร์เรโร

"สิ่งที่เราเห็นในวันนี้เป็นเพียงการแสดงให้เห็นถึงสถานที่ที่ (แก๊งค้ายา) ปฏิบัติการและสามารถแพร่กระจายความรุนแรงได้" โมรากล่าว

นักวิเคราะห์ด้านความมั่นคง เกราร์โด โรดริเกซ บอกกับ AFP ว่า ทางการคาดการณ์ถึงปฏิกิริยา แต่ไม่ได้คาดหวังว่าจะ "ขยายไปทั่วประเทศ" เช่นนี้

กองทัพกล่าวในแถลงการณ์ว่า โอเซเกราได้รับบาดเจ็บจากการปะทะกับทหารในเมืองตาปัลปา รัฐฮาลิสโก และเสียชีวิตระหว่างถูกนำตัวส่งทางอากาศไปยังเม็กซิโกซิตี้

"ในแง่ของยุทธวิธีในการปฏิบัติการ ถือเป็นการปฏิบัติการที่ประสบความสำเร็จอย่างมากของรัฐบาล" โรดริเกซกล่าว

อนาคตของแก๊ง CJNG จะเป็นอย่างไร?
โอเซเกราเป็นหนึ่งในเจ้าพ่อค้ายาเสพติดรายใหญ่ที่สุดของเม็กซิโกที่ถูกจับกุมนับตั้งแต่การจับกุมผู้ก่อตั้งแก๊งซิโนโลอาอย่าง โจอาควิน "เอล ชาโป" กุซมัน และอิสมาเอล ซัมบาดา ซึ่งทั้งสองคนกำลังรับโทษจำคุกอยู่ในสหรัฐอเมริกา

ขณะเดียวกัน รูเบน "เอล เมนชิโต" โอเซเกรา กอนซาเลซ วัย 35 ปี บุตรชายของโอเซเกรา ถูกคณะลูกขุนของรัฐบาลกลางในกรุงวอชิงตัน ประเทศสหรัฐฯ ตัดสินว่ามีความผิดในข้อหาค้ายาเสพติดและอาวุธปืนหลายข้อหาในเดือนกันยายน

โมรากล่าวว่า "ในกรณีที่ไม่มีการสืบทอดตำแหน่งโดยตรง จะเกิดสุญญากาศทางอำนาจขึ้น ซึ่งเปิดประตูสู่การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างภายในองค์กรอย่างรุนแรง"

ผู้เชี่ยวชาญตั้งข้อสังเกตว่า การอ่อนแอลงของแก๊งซิโนโลอาเป็นสาเหตุให้ CJNG มีบทบาทมากขึ้น

สหรัฐอเมริกาจัดให้ CJNG เป็นองค์กรก่อการร้ายและกล่าวหาว่าส่งโคเคน เฮโรอีน เมทแอมเฟตามีน และเฟนทานิลเข้าสู่สหรัฐอเมริกา

Agence France-Presse

Photo - เจ้าหน้าที่ดับเพลิงกำลังดับไฟที่รถบัสซึ่งถูกกลุ่มอาชญากรวางเพลิงเพื่อตอบโต้ปฏิบัติการในรัฐฮาลิสโกเพื่อจับกุมเป้าหมายด้านความมั่นคงระดับสูง บนถนนสายหลักสายหนึ่งในเมืองซาโปปัน รัฐฮาลิสโก ประเทศเม็กซิโก เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2026 (Photo by ULISES RUIZ / AFP)