"อาณาจักรไรช์ที่สาม" แล้วไรช์ที่หนึ่งกับไรช์ที่สองคืออะไร?

เมื่อนึกถึงคำว่า "อาณาจักรไรช์ที่สาม" (Third Reich) เราก็ต้องนึกถึงยุคเผด็จการของเยอรมนีภายใต้การปกครองของพรรคกรรมกรชาติสังคมนิยมเยอรมัน (หรือพรรค NSDAP) ที่ครองอำนาจระหว่างปี 1933–1945

ว่าแต่สงสัยไหมว่า คำว่าไรช์ที่สามหมายถึงอะไร แล้วถ้ามีไรช์ที่สามแล้ว มีไรช์ที่หนึ่งกับไรช์ที่สองไหม?

คำว่า "ไรช์" (Reich) ในภาษาเยอรมันแปลว่า จักรวรรดิหรืออาณาจักร ดังนั้นไรช์ที่สามจึงหมายถึง อาณาจักรหรือจักรวรรดิที่สาม พรรค NSDAP ได้อ้างว่า ตนคือผู้สืบทอดความยิ่งใหญ่ต่อจากไรช์ที่หนึ่ง (First Reich) หรือจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (962-1806) และไรช์ที่สอง (Second Reich) หรือจักรวรรดิเยอรมัน (1871-1918) ที่เป็นจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ของชนชาติเยอรมันในอดีต

จริง ๆ แล้วต้นตอของคำว่าไรช์ที่สาม มาจากหนังสือชื่อ Das Dritte Reich (อาณาจักรที่สาม) เขียนโดย อาร์ทูร์ มูลเลอร์ ฟาน เดน บรุค (Arthur Moeller van den Bruck) นักเขียนฝั่งอนุรักษนิยมชาวเยอรมัน ที่ตีพิมพ์ในปี 1923

ในหนังสือเล่มนี้ มูลเลอร์ได้วิพากษ์วิจารณ์สาธารณรัฐไวมาร์ (Weimar Republic) รัฐบาลที่ปกครองเยอรมนีในขณะนั้น โดยเขาเชื่อว่า ลัทธิมาร์กซิสต์และระบอบประชาธิปไตยแบบตะวันตก จะเป็นอุปสรรคต่อการกลับมายิ่งใหญ่อีกครั้งของเยอรมนี มูลเลอร์จึงเชื่อว่า "ไรช์ที่สาม" หรือระบอบเผด็จการชาตินิยมต่างหาก ที่จะฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของเยอรมนีได้ ซึ่งแตกต่างจากไรช์ที่หนึ่งและไรช์ที่สองก่อนหน้า ที่ยังมีจุดบกพร่องอยู่

แน่นอนว่า การที่พรรค NSDAP อ้างว่าตนคือไรช์ที่สาม ก็เป็นแค่การเคลมมรดกทางประวัติศาสตร์เท่านั้น เป็นโฆษณาชวนเชื่อเพื่อสร้างความชอบธรรมในการปกครองเยอรมนี และปลุกกระแสชาตินิยมในประชาชน และถ้าไปถามคนในยุคจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และจักรวรรดิเยอรมัน พวกเขาก็คงงงว่า ไรช์ที่หนึ่งกับไรช์ที่สองคืออะไร