20 มีนาคม วันวสันตวิษุวัต 2569 ทำไม ? เวลากลางวันเท่ากับกลางคืน

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ชวนเปิดประสบการณ์ดาราศาสตร์ที่น่าสนใจล่าสุดโดยระบุว่า ในวันที่ 20 มีนาคม 2569 เป็น วันวสันตวิษุวัต กล่าวคือ ช่วงเวลากลางวันเท่ากับกลางคืน

ฐานเศรษฐกิจ พาไปทำความรู้จักกับ วันวสันตวิษุวัต กันให้มากขึ้น

วันวสันตวิษุวัต คืออะไร ? ทำไมถึงสำคัญ?

วันวสันตวิษุวัต (Vernal Equinox) คือ วันที่ตำแหน่งดวงอาทิตย์โคจรมาอยู่ในแนวตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกพอดี โดยคำว่า "วิษุวัต" เป็นภาษาสันสกฤต แปลว่า จุดราตรีเสมอภาค จุดที่ดวงอาทิตย์อยู่ในตำแหน่งตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกพอดี ส่งผลให้มีช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวนานเท่ากัน ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์สำคัญ ดังนี้ :

ช่วงเวลากลางวันเท่ากับกลางคืน: โลกมีแสงสว่าง 12 ชั่วโมง และความมืด 12 ชั่วโมงเท่ากัน

สำหรับประเทศไทย เวลา ณ กรุงเทพมหานคร ในวันดังกล่าว

• ดวงอาทิตย์จะขึ้น เวลาประมาณ 06:22 น.
• ดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้า เวลาประมาณ 18:28 น.

ทั้งนี้ การนิยามเวลาดวงอาทิตย์ขึ้นและตกของปรากฏการณ์ดังกล่าวจะนับเมื่อเราเห็น "ขอบบน" ของดวงอาทิตย์สัมผัสกับเส้นขอบฟ้า กล่าวคือ เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้นจะนับเวลาเมื่อขอบบนของดวงอาทิตย์สัมผัสกับขอบฟ้าทางทิศตะวันออก และเมื่อดวงอาทิตย์ตก จะนับเวลาเมื่อขอบบนของดวงอาทิตย์สัมผัสกับขอบฟ้าทางทิศตะวันตก (หรือเมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าหมดทั้งดวงนั่นเอง) อาจทำให้ดูเหมือนเวลาการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์ในวันดังกล่าวไม่เท่ากัน แต่ไม่ได้หมายความว่า มีช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวนานไม่เท่ากันซึ่งหากนับจากช่วงเวลาที่จุดกึ่งกลางดวงอาทิตย์เคลื่อนผ่านขอบฟ้า วันดังกล่าวนับว่า เป็นวันที่มีกลางวันและกลางคืนยาวนาน 12 ชั่วโมงเท่ากันพอดี

การเปลี่ยนฤดูกาล:

ซีกโลกเหนือ : เริ่มต้นเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ

ซีกโลกใต้: เริ่มต้นเข้าสู่ ฤดูใบไม้ร่วง

ทำไมโลกถึงมีฤดูกาล?

ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเนื่องจากแกนโลกเอียง 23.5 องศา กับแนวตั้งฉากระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้ในแต่ละช่วงปี พื้นที่ต่างๆ ทั่วโลกได้รับพลังงานความร้อนและแสงสว่างไม่เท่ากันจนเกิดเป็นฤดูกาลต่าง ๆ นั่นเอง

ปรากฏการณ์ต่อไปที่เกี่ยวข้องกับการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์ คือ "วันครีษมายัน" (Summer Solstice) ในวันที่ 21 มิถุนายน 2569 เป็นวันที่ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด ทำให้มีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี ส่งผลให้ประเทศทางซีกโลกเหนือย่างเข้าสู่ฤดูร้อน และประเทศทางซีกโลกใต้ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว