เตือนเคารพอธิปไตย ผู้นำจีนออกโรงปมตอ.กลาง/ทรัมป์ปูดอิหร่านอยากเจรจา

“ทรัมป์” โวมีเรือผ่านฮอร์มุซสูงสุดหลังขาสกกองทัพสหรัฐปิดล้อม ปูดอิหร่านติดต่ออยากเจรจาอย่างมาก ลั่นไม่ขอโทษพาดพิงโป๊ป “อิหร่าน” ประณามปิดล้อมท่าเรือละเมิดอธิปไตยและบูรณภาพดินแดน ส่อยกระดับการต่อสู้ “ปากีฯ” ย้ำหยุดยิงยังมีผล “สี จิ้นผิง” ขยับเรียกร้องให้เคารพอธิปไตยในตะวันออกกลาง

เมื่อวันอังคารที่ 14 เมษายน 2569 โลกยังคงจับตาสถานการณ์ในตะวันออกกลางหลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา ได้เริ่มปฏิบัติการปิดช่องแคบฮอร์มุซตั้งแต่วันที่ 13 ม.ย. เวลา 10.00 น. ตามเวลาท้องถิ่นสหรัฐ หรือ 21.00 น. ตามเวลาประเทศไทย หลังจากที่การเจรจาสันติภาพที่กรุงอิสลามาบัดของประเทศปากีสถานล้มเหลวเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา

โดยทรัมป์โพสต์ข้อความบนทรูธโซเชียลระบุว่า เมื่อวานนี้มีเรือ 34 ลำแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นจำนวนที่สูงที่สุดนับตั้งแต่เริ่มการปิดช่องแคบที่ไร้สาระนี้

ทรัมป์กล่าวว่า กองกำลังสหรัฐจะทำลายเรือรบโจมตีเร็วของอิหร่านทุกลำที่เข้าใกล้การปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐต่อท่าเรืออิหร่าน ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา

“คำเตือน: หากเรือเหล่านี้ลำใดเข้าใกล้การปิดล้อมของเรา พวกมันจะถูกทำลายทันที” ทรัมป์กล่าวในเครือข่ายสังคมออนไลน์ของเขาพร้อมเสริมว่า กองทัพเรือที่เหลือของอิหร่านถูกทำลายล้างอย่างสิ้นเชิงแล้ว

ประธานาธิบดีย้ำว่า กองทัพสหรัฐจะใช้ระบบสังหารแบบเดียวกับที่ใช้ปราบปรามผู้ค้ายาเสพติดบนเรือในทะเล โดยอ้างถึงการโจมตีทางอากาศต่อเรือขนยาเสพติดที่ต้องสงสัยนอกชายฝั่งเวเนซุเอลา

ทรัมป์ยังเผยว่า ตัวแทนของอิหร่านได้โทร.มาเพื่อเจรจาสันติภาพ หลังจากที่การเจรจาในปากีสถานสิ้นสุดลงเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาโดยไม่มีข้อตกลงใดๆ “ผมบอกได้เลยว่าเราได้รับการติดต่อจากอีกฝ่าย พวกเขาอยากจะเจรจาด้วย อย่างมาก อย่างมากจริงๆ” เขากล่าวกับผู้สื่อข่าวที่อยู่ด้านนอกห้องทำงานรูปไข่ โดยไม่ได้ระบุว่าเจ้าหน้าที่คนใดโทร.มา

ทรัมป์ยังกล่าวอีกว่า “ไม่มีอะไรต้องขอโทษ” หลังจากวิพากษ์วิจารณ์คำเรียกร้องของสมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 14 ให้ยุติความขัดแย้งในตะวันออกกลาง

“สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอตรัสในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง พระองค์ทรงต่อต้านสิ่งที่ผมกำลังทำเกี่ยวกับอิหร่านอย่างมาก และเราไม่สามารถปล่อยให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์ได้” ทรัมป์กล่าวพร้อมเสริมว่า “สมเด็จพระสันตะปาปาซึ่งประสูติในสหรัฐ อ่อนแอมากในเรื่องอาชญากรรมและเรื่องอื่นๆ”

ด้าน เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐ ซึ่งเป็นผู้นำคณะผู้แทนที่เข้าพบกับเจ้าหน้าที่อิหร่านในปากีสถานเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา กล่าวว่า วอชิงตันได้แสดงจุดยืนที่ชัดเจนในการเจรจากับอิหร่านเกี่ยวกับการยุติสงครามในตะวันออกกลาง และขณะนี้ขึ้นอยู่กับเตหะรานแล้วที่จะต้องดำเนินการ

“ผมคิดว่าตอนนี้เป็นตาของอิหร่านแล้ว เพราะเราได้แสดงจุดยืนอย่างชัดเจน เราได้ชี้แจงอย่างชัดเจนแล้วว่าขีดจำกัดของเราคืออะไร” แวนซ์ให้สัมภาษณ์ฟอกซ์นิวส์

แวนซ์กล่าวว่า มี 2 ประเด็นโดยเฉพาะที่ประธานาธิบดีสหรัฐระบุว่าเราไม่มีความยืดหยุ่น คือ การควบคุมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่านโดยสหรัฐ และกลไกการตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่าอิหร่านจะไม่พัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ในอนาคต

“การที่อิหร่านบอกว่าพวกเขาจะไม่มีอาวุธนิวเคลียร์นั้นเป็นเรื่องหนึ่ง แต่การที่เราวางกลไกเพื่อให้แน่ใจว่าสิ่งนั้นจะไม่เกิดขึ้นนั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง”

เขายังกล่าวอีกว่า เพื่อแลกกับการหยุดยิงเป็นเวลาสองสัปดาห์ที่ทั้งสองฝ่ายตกลงกันเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว วอชิงตันคาดหวังว่าอิหร่านจะเปิดช่องแคบฮอร์มุซที่สำคัญอย่างเต็มรูปแบบอีกครั้ง ซึ่งถูกกองกำลังของเตหะรานปิดกั้นอย่างมีประสิทธิภาพ

ส่วนนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ ของปากีสถาน กล่าวว่า การหยุดยิงระหว่างสหรัฐและอิหร่านยังคงดำเนินอยู่ และกำลังมีความพยายามที่จะบรรลุข้อตกลงหลังจากที่การเจรจาในช่วงสุดสัปดาห์ล้มเหลว

“การหยุดยิงยังคงดำเนินอยู่ และในขณะที่ผมกำลังพูดอยู่นี้ ความพยายามทั้งหมดกำลังดำเนินอยู่เพื่อแก้ไขปัญหาที่ยังค้างคาอยู่” ชารีฟกล่าวในการประชุมคณะรัฐมนตรีในการแถลงการณ์สั้นๆ ทางโทรทัศน์

ขณะเดียวกัน เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา อิหร่านประณามการปิดล้อมท่าเรือของสหรัฐ ว่าเป็นการ “ละเมิดอธิปไตยอย่างร้ายแรง” ขณะที่ถ้อยคำที่ก้าวร้าวของวอชิงตันและเตหะรานได้สั่นคลอนข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบาง

อิหร่านประณามมะกัน

อามีร์ ซาอีด อิราวานี เอกอัครราชทูตอิหร่านประจำสหประชาชาติ เขียนจดหมายถึงอันโตนิโอ กูเตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติถึงการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ว่าการปิดล้อมทางทะเลถือเป็นการละเมิดอธิปไตยและบูรณภาพดินแดนของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านอย่างร้ายแรง”

อิราวานีกล่าวว่า การปิดล้อมที่ผิดกฎหมายนั้นเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ และเห็นได้ชัดว่ายิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการยกระดับการรบในภูมิภาคที่เปราะบางอยู่แล้ว

ในจดหมายฉบับที่สอง ผู้แทนพิเศษของอิหร่านยังเรียกร้องให้ประเทศในตะวันออกกลางที่ให้ที่พักพิงแก่ฐานทัพสหรัฐยุติการกระทำที่ผิดกฎหมายระหว่างประเทศ บาห์เรน ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และจอร์แดน ควรจ่ายค่าชดเชยสำหรับความเสียหายทางวัตถุและทางจิตใจทั้งหมดที่เกิดขึ้น

โดยเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา กูเตร์เรสเรียกร้องให้ทุกฝ่ายเคารพเสรีภาพในการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ หลังจากที่อิหร่านและสหรัฐได้ปิดกั้นเส้นทางเดินเรือสำคัญดังกล่าว

ด้านกองทัพอิสราเอลแถลงเมื่อวันจันทร์ว่าได้โจมตีเป้าหมายของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอนประมาณ 150 แห่งในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา ขณะที่อิสราเอลกำลังเตรียมพร้อมสำหรับการเจรจาสันติภาพกับเจ้าหน้าที่เลบานอนในกรุงวอชิงตัน

“ในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา มีการโจมตีเป้าหมายของกลุ่มก่อการร้ายฮิซบอลเลาะห์ประมาณ 150 แห่งในหลายพื้นที่ทั่วภาคใต้ของเลบานอน” กองทัพระบุ พร้อมเสริมว่าเป้าหมายเหล่านั้นรวมถึง “สิ่งก่อสร้างทางทหาร จุดยิงขีปนาวุธต่อต้านรถถัง และศูนย์บัญชาการก่อการร้าย”

สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า ในระหว่างการหารือของประธานาธิบดี สี จิ้นผิง กับชีคโมฮัมเหม็ด บิน ซายิด อัลนะห์ยาน มกุฎราชกุมารแห่งนครอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ สีได้เรียกร้องให้ทุกฝ่ายยึดมั่นในหลักการการอยู่ร่วมกันโดยสันติ โดยระบุว่ามีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องส่งเสริมการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านความมั่นคงร่วมกันสำหรับภูมิภาคตะวันออกกลางและอ่าวเปอร์เซีย โดยเป็นการร่วมมือกันอย่างครอบคลุมและยั่งยืน

ผู้นำจีนยังเรียกร้องให้มีการยึดมั่นในหลักการอำนาจอธิปไตยของชาติ โดยกล่าวว่าอำนาจอธิปไตย ความมั่นคง และบูรณภาพแห่งดินแดนของประเทศต่างๆ ในภูมิภาคตะวันออกกลางและอ่าวเปอร์เซียนั้น ควรได้รับการเคารพอย่างจริงใจ นอกจากนี้ความปลอดภัยของบุคลากร ตลอดจนสิ่งอำนวยความสะดวก รวมถึงสถาบันต่างๆ ของทุกประเทศ ก็ควรได้รับการปกป้องอย่างมีประสิทธิภาพเช่นกัน

“อำนาจของหลักนิติธรรมระหว่างประเทศควรได้รับการรักษาไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้โลกกลับไปสู่ยุคบ้านป่าเมืองเถื่อน การพัฒนาและความมั่นคงควรดำเนินไปควบคู่กัน และทุกฝ่ายควรทำงานร่วมกันเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการพัฒนาประเทศต่างๆ ในภูมิภาคตะวันออกกลางและอ่าวเปอร์เซีย”

ส่วนรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนได้ออกแถลงการณ์ว่าด้วยพัฒนาการในภูมิภาคตะวันออกกลางระบุว่า รัฐสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ยินดีต่อการประกาศหยุดยิงเป็นเวลาสองสัปดาห์ระหว่างสหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ประกาศเมื่อวันที่ 8 เม.ย.2569 และยืนยันความสำคัญของการรักษาความปลอดภัยและความมั่นคงทางทะเล และการธำรงไว้ซึ่งเสรีภาพในการเดินเรือและการบินผ่านในช่องแคบที่ใช้สำหรับการเดินเรือระหว่างประเทศ ตามกฎหมายระหว่างประเทศ รวมถึงอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ.1982 และมาตรฐานและแนวปฏิบัติที่แนะนำขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ และองค์การทางทะเล ระหว่างประเทศ ในการนี้ เราเรียกร้องให้มีการฟื้นฟูสิทธิการผ่านทางของเรือและอากาศยานในช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัย ปราศจากการกีดกัน และต่อเนื่อง ซึ่งสอดคล้องกับอนุสัญญา สหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ.1982 ตลอดจนเรียกร้องให้ทุกฝ่ายดำเนินการให้ผู้เดินเรือ และเรือมีความปลอดภัยตามอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยความปลอดภัยแห่งชีวิตในทะเล

อาเซียนหนุนเจรจา

เราเรียกร้องให้สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านยังคงดำเนินการเจรจาที่นำไปสู่การยุติ ความขัดแย้งอย่างถาวรเพื่อสันติภาพและเสถียรภาพอันยั่งยืนในภูมิภาค เราชื่นชมความพยายามของสาธารณรัฐอิสลามปากีสถานและทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในเรื่องนี้ และเรียกร้องให้มีการปฏิบัติตามข้อตกลงหยุดยิงอย่างเต็มรูปแบบและมีประสิทธิภาพเพื่อป้องกันมิให้เกิดความทุกข์และการสูญเสียชีวิตเพิ่มเติม รับรองความมั่นคงทางทะเลและเสรีภาพในการเดินเรือ และการบินผ่าน โดยเฉพาะสำหรับเรือและอากาศยานที่ไม่ได้ใช้ในการรบและที่ใช้ในการพาณิชย์ ตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ.1982 เพื่อลดการหยุดชะงักของการขนส่งพลังงานและสินค้าจำเป็น และบรรเทาผลกระทบเชิงลบต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจโลก

แถลงการณ์ยังระบุว่า ขอให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องรักษาสภาวะการณ์ที่เอื้ออำนวยต่อการปฏิบัติตามข้อตกลงหยุดยิง อย่างเต็มรูปแบบและมีประสิทธิภาพ โดยยึดมั่นต่อข้อกำหนดอย่างเคร่งครัด ใช้ความยับยั้งชั่งใจอย่างสูงสุด ยุติความเป็นปฏิปักษ์ทั้งปวง ปฏิบัติตนด้วยความรับผิดชอบ หลีกเลี่ยงการกระทำใดๆ ที่อาจทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง และร่วมมือกันเพื่อมุ่งสู่การแก้ไขปัญหาอย่างครอบคลุมและยั่งยืน ตาม กฎหมายระหว่างประเทศ กฎบัตรสหประชาชาติ และมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่เกี่ยวข้อง

“เราเน้นย้ำความสำคัญของการรักษาสันติภาพ เสถียรภาพ และความเจริญรุ่งเรืองในภูมิภาค การยึดมั่นในกฎหมายระหว่างประเทศ และการส่งเสริมการเจรจาและการทูตอย่างจริงจังในฐานะมาตรการหลักในการแก้ไขความขัดแย้งและความตึงเครียด รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องยุติการสู้รบอย่างสมบูรณ์และทันทีในทุกแนวรบในตะวันออกกลาง”

แถลงการณ์อาเซียนยังทิ้งท้ายว่า เรายืนยันพันธกรณีของรัฐทั้งปวงที่จะแก้ไขข้อพิพาทด้วยสันติวิธี เคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของทุกชาติ คุ้มครองพลเรือนและโครงสร้างพื้นฐานของพลเรือนในความขัดแย้งทางอาวุธและดำเนินการให้เกิดความปลอดภัยต่อเจ้าหน้าที่รักษาสันติภาพของสหประชาชาติและบุคลากรด้านมนุษยธรรม ซึ่งเป็นไปตามกฎหมายระหว่างประเทศ กฎบัตรสหประชาชาติ และมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่เกี่ยวข้อง

สื่อต่างประเทศยังรายงานว่า ราคาหุ้นปรับตัวสูงขึ้น ขณะที่ราคาน้ำมันปรับตัวลดลงในวันอังคาร หลังการประกาศปิดล้อมของทรัมป์ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบพุ่งขึ้นถึง 8% และหุ้นในเอเชียร่วงลงในวันจันทร์ แต่ความหวังกลับฟื้นคืนมาในนิวยอร์ก เมื่อทรัมป์บอกว่าตัวแทนของอิหร่านได้โทร.มาเพื่อขอเจรจาทำข้อตกลง ส่งผลต่อในแง่ดีต่อเนื่องมาถึงเอเชีย โดยโตเกียวและโซลเป็นผู้นำในการปรับตัวขึ้น เนื่องจากนักลงทุนกลับมาซื้อหุ้นบริษัทเทคโนโลยีอีกครั้ง ส่วนราคาน้ำมันหลักทั้งสองชนิดปรับตัวลดลงมาอยู่ต่ำกว่า 100 ดอลลาร์ โดยราคาน้ำมันเวสต์เท็กซัสอินเตอร์มีเดียตลดลงประมาณ 2% และราคาน้ำมันเบรนต์ลดลง 1.5%.