Gaslighting Parent: คุณกำลังเลี้ยงลูกให้รู้สึกผิดตลอดเวลาหรือเปล่า?
พฤติกรรมและการเลี้ยงดูของคุณพ่อคุณแม่ มีความสำคัญต่อการสร้างพื้นฐานและคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับลูก ในทางกลับกัน หากคุณพ่อคุณแม่เลี้ยงดูลูกด้วยพฤติกรรมเชิงลบ ก็อาจส่งผลต่อพฤติกรรมและทัศนคติในการใช้ชีวิตของลูกได้หนึ่งในลักษณะของพ่อแม่ที่เลี้ยงลูกด้วยพฤติกรรมเชิงลบก็คือ Gaslighting Parent หรือพ่อแม่ที่พยายามใช้อำนาจควบคุมลูก ใช้คำพูดหรือแสดงพฤติกรรมบางอย่างที่ทำให้ลูกรู้สึกผิด เพื่อโน้มน้าวให้ลูกยอมทำตามความต้องการของคุณพ่อคุณแม่Gaslighting Parent เป็นพฤติกรรมที่ส่งผลเชิงลบต่อพัฒนาการและสุขภาพจิตใจของลูกทั้งระยะสั้นและระยะยาว โดยในระยะสั้นอาจทำให้ลูกรู้สึกกดดันและสูญเสียความเชื่อมั่นในตนเอง แต่ในระยะยาว อาจทำให้ลูกมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และปัญหาสุขภาพจิตอื่นๆ ตามมาได้ง่ายการเลี้ยงดูแบบ Gaslighting Parent1. พ่อแม่ชอบกล่าวโทษลูกเสมอ
หากคุณพ่อคุณแม่ชอบกล่าวโทษ ดุตำหนิ หรือต่อว่าลูก ก่อนที่จะพูดคุยหรือสอบถามเหตุผลจากลูก และแม้ลูกไม่ได้ทำผิด แต่คุณพ่อคุณแม่ก็ยังหาช่องทางที่จะตำหนิว่าเป็นความผิดของลูก เช่น คุณแม่ทำขนมหล่นลงพื้น แต่โทษว่าเป็นเพราะลูกไม่ยอมเดินมาหยิบเอง คุณแม่ก็เลยทำหล่น หากคุณพ่อคุณแม่มีพฤติกรรมเช่นนี้เป็นประจำ อาจทำให้ลูกกลายเป็นคนที่ไม่มีความมั่นใจในตัวเอง ชอบโทษตัวเอง ไม่เห็นคุณค่าของตัวเอง และขาดความเคารพตัวเองในที่สุด2. พ่อแม่ไม่เคยยอมรับความผิดของตัวเอง
นอกจากจะชอบกล่าวโทษว่าเป็นความผิดของลูกแล้ว หากคุณพ่อคุณแม่ไม่เคยยอมรับความผิดพลาดของตัวเอง ไม่รู้จักขอโทษ ชอบปฏิเสธความผิด หรือทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้กับความผิดพลาดนั้นๆ เท่ากับเป็นการพยายามโยนความรู้สึกผิดให้กับคนอื่นทางอ้อมได้3. พ่อแม่ชอบบิดเบือนความจริง
พฤติกรรมสำคัญของคุณพ่อคุณแม่ที่ชอบทำให้ลูกรู้สึกผิดก็คือ มักพูดบิดเบือนไปจากความเป็นจริง เพื่อให้ลูกรู้สึกสับสนหรือคล้อยตาม เช่น คุณพ่อคุณแม่ห้ามลูกพูดเสียงดัง แต่ลูกบอกว่าคุณพ่อคุณแม่ก็เคยพูดเสียงดังใส่ลูก คุณพ่อคุณแม่กลับปฏิเสธว่าไม่เคย ลูกอาจจำผิดหรือเป็นความเข้าใจผิดของลูกเอง พฤติกรรมเหล่านี้ นอกจากจะทำให้ลูกเกิดความสับสน สูญเสียความมั่นใจ แล้วยังส่งผลต่อความเชื่อมั่นที่ลูกควรมีต่อคุณพ่อคุณแม่ได้อีกด้วย4. พ่อแม่เห็นปัญหาของลูกเป็นเรื่องไม่สำคัญ
บางครั้งเรื่องที่เล็กน้อยในสายตาคุณพ่อคุณแม่ อาจเป็นปัญหาที่หนักอึ้งสำหรับลูก ดังนั้น การมีคุณพ่อคุณแม่เป็นพื้นที่ปลอดภัยที่คอยรับฟังปัญหาของลูก ย่อมช่วยให้ลูกก้าวข้ามผ่านอุปสรรคต่างๆ ได้แต่คุณพ่อคุณแม่ที่ชอบทำให้ลูกรู้สึกผิด มักจะไม่ให้ความสำคัญกับปัญหาของลูก เช่น เมื่อลูกไม่สบายใจเพราะเพื่อนไม่เล่นด้วย แต่คุณพ่อคุณแม่ตอบรับว่าเป็นเรื่องไร้สาระ หรือเรื่องเล็กแค่นี้…คำพูดลักษณะนี้ส่งผลกระทบต่อจิตใจลูกเป็นอย่างมาก เพราะอาจทำให้ลูกรู้สึกผิดที่บอกเล่าเรื่องไม่สำคัญกับคุณพ่อคุณแม่ และเข้าใจว่าไม่ควรแสดงอารมณ์และความรู้สึกของตนเองกับคุณพ่อคุณแม่อีกด้วยการเห็นคุณค่าของตัวเอง (self-worth) : ในวันที่สังคมมี emphathy น้อยลง ลูกจึงต้องรู้จักมองเห็นคุณค่าของตัวเองอ้างอิงThe Washington PostchoosingtherapyMission To The Moon Media