สำรวจวัดโคกพระยา สถานที่สำเร็จโทษประหารชีวิตพระเจ้าแผ่นดิน-เชื้อพระวงศ์

สำรวจ วัดโคกพระยา สถานที่สำเร็จโทษประหารชีวิตพระเจ้าแผ่นดิน-เชื้อพระวงศ์

วัดโคกพระยา ตั้งอยู่นอกเกาะเมืองศรีอยุธยา ด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของวัดหน้าพระเมรุ สถานที่ใช้ สำเร็จโทษ เจ้านายสมัยก่อน สันนิษฐานว่า น่าจะสร้างมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนต้นหรือก่อนหน้านั้น เพราะปรากฏหลักฐานในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาว่า ใน พ.ศ. 1925 สมเด็จพระราเมศวร พระราชโอรสของสมเด็จพระเจ้าอู่ทอง ซึ่งถูกส่งไปครองเมืองลพบุรี ได้เสด็จยกกองทัพมาทำรัฐประหาร ยึดอำนาจจากสมเด็จพระเจ้าทองลัน ซึ่งขึ้นครองราชย์ได้เพียง 7 วัน

เมื่อก่อการสำเร็จแล้ว ก็โปรดให้นำสมเด็จพระเจ้าทองลันไปสำเร็จโทษที่วัดโคกพระยา และนับเป็นกษัตริย์องค์แรกในประวัติศาสตร์ที่ถูกลงโทษด้วยท่อนจันทน์ตามราชประเพณี

ต่อมา เมื่อมีการประหารชีวิตพระเจ้าแผ่นดินหรือเชื้อพระวงศ์ครั้งใด วัดโคกพระยาก็จะถูกระบุว่าเป็นสถานที่ที่ใช้สำเร็จโทษทุกครั้งไป

เท่าที่ปรากฏหลักฐานในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา มีพระเจ้าแผ่นดินและเจ้านายเชื้อพระวงศ์ถูก “สำเร็จโทษ” ด้วยท่อนจันทน์ตามราชประเพณี ที่วัดโคกพระยาแห่งนี้รวม 5 พระองค์ และยังมีเจ้านายอีก 6 พระองค์ ที่ถูกสำเร็จโทษมาจากที่อื่น แล้วนำพระศพมาฝังไว้ที่วัดนี้ ซึ่งความจริงน่าจะมีมากกว่านี้ เพราะการทำรัฐประหารผลัดแผ่นดินแต่ละครั้งย่อมหมายถึงชีวิตอีกหลายชีวิตของเจ้านายและเชื้อพระวงศ์ ที่ต้องพลอยรับเคราะห์กรรมถูกสำเร็จโทษไปด้วยในฐานะผู้แพ้

ปัจจุบันนักโบราณคดียังไม่พบร่องรอยหรือหลักฐาน ที่ชี้ชัดถึงจุดซึ่งเป็นที่ฝังพระศพของพระเจ้าแผ่นดินและเจ้านายที่เคราะห์ร้ายเหล่านั้น แต่หลักฐานจากจดหมายเหตุ วัน วลิต พ่อค้าชาวฮอลันดา ยืนยันไว้ชัดเจนว่า สถานที่ที่ใช้สำเร็จโทษ ตั้งอยู่นอกเกาะเมืองทางด้านทิศเหนือ ไม่ไกลจากพระราชวังหลวง ระหว่างวัดหน้าพระเมรุและวัดหัสดาวาส เยื้องไปทางด้านหลัง ซึ่งพิเคราะห์แล้วก็คือตำแหน่งที่ตั้งของวัดโคกพระยานั่นเอง

ปัจจุบัน ภายในบริเวณวัดได้รับการบูรณะปรับแต่งเป็นอย่างดี และมีการก่อฐานกำแพงแก้วล้อมรอบบริเวณไว้ เข้าใจว่ากรมศิลปากรคงทำขึ้นเพื่อป้องกันไม่ให้ชาวบ้านที่อาศัยอยู่รอบๆ บริเวณ รุกล้ำเข้าไปในเขตโบราณสถาน

เมื่อพิเคราะห์จากลักษณะของเจดีย์ประธานทรงกลมหลังพระอุโบสถ ซึ่งหันด้านหน้าไปทางคลองสระบัว บ่งบอกว่าเป็นวัดที่สร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนต้นหรือก่อนหน้านั้น ทางด้านตะวันออกนอกกำแพงวัด มีพื้นของอาคารหลังหนึ่งตั้งอยู่ ดูไม่ออกว่าคือสิ่งก่อสร้างอะไร อาจเป็นวิหาร หรือศาลาก็สุดจะคาดเดา แต่จุดที่น่าสนใจแห่งหนึ่งคือ บริเวณที่ชาวบ้านชี้ให้ดูว่า เคยมีต้นจันทน์ขนาดใหญ่อายุนับร้อยปีขึ้นอยู่ทางด้านตะวันตกของพระอุโบสถ ค่อนไปทางแนวกำแพง

ต้นจันทน์อาจมีความเกี่ยวพันกับท่อนจันทน์และแดนสำเร็จโทษแห่งนี้หรือไม่ อย่างไร เป็นข้อที่น่าสังเกตอยู่เหมือนกัน

อ่านเพิ่มเติม :

• เหตุใด “พระองค์เจ้าดำ” ถูกพระเจ้าท้ายสระสำเร็จโทษด้วยท่อนจันทน์?
• ดูวิธีสำเร็จโทษเจ้านาย ไม่ได้มีแค่ใช้ท่อนจันทน์ มี “ใส่หลุมอดอาหาร” และ “วิธีพิสดาร”
• ประหาร “7 ชั่วโคตร” เรียงตระกูลอย่างไร ใครโดนบ้าง

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 1 ธันวาคม 2559

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สำรวจวัดโคกพระยา สถานที่สำเร็จโทษประหารชีวิตพระเจ้าแผ่นดิน-เชื้อพระวงศ์

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com