ไมมัสดวงจันทร์ดาวเสาร์ อาจมีมหาสมุทรซ่อนอยู่

นักวิทยาศาสตร์พบว่าดวงจันทร์ 'ดาวมรณะ' (Death Star) ของดาวเสาร์มีมหาสมุทรซ่อนอยู่ใต้ผิวของมัน การคำนวณชี้ว่าแหล่งน้ำนั้นมีความลึกประมาณ 72 กิโลเมตรซ่อนตัวอยู่ใต้เปลือกน้ำแข็งที่หนา 24 กิโลเมตร (เพื่อการเทียบกับโลกมีมหาสมุทรลึกประมาณ 11 กิโลเมตร)

'ดาวมรณะ' (Death Star) นั้นเป็นฉายาของดวงจันทร์ดาวเสาร์ที่ชื่อว่า ‘ไมมัส’’ (Mimus) ซึ่งได้ฉายานี้มาก็เพราะว่ามันมีลักษณะคล้ายกับ ‘ดาวมรณะ’ จากหนังเรื่อง Star Wars เนื่องจากมันถูกอุกกาบาตชนจนเป็นหลุมขนาดใหญ่บนพื้นผิว

การค้นพบที่ไม่คาดคิดนี้ทำให้ไมนัสที่เป็นดาวบริวารลูกบอลน้ำแข็งที่มีขนาด 402 กิโลเมตร กลายเป็นสมาชิกล่าสุดของกลุุ่มพิเศษ ร่วมกับไททันและเอนเซลาดัสของดาวเสาร์ และยูโรปากับแกนีมีดของดาวพฤหัส ในฐานะดาวบริวารที่มีมหาสมุทรอยู่ใต้พื้นผิว

“มันค่อนข้างน่าประหลาดใจ” Valéry Lainey นักดาราศาสตร์จากหอดูดาวปารีสในฝรั่งเศส กล่าว “ถ้าคุณดูที่พื้นผิวของมิมาส ไม่มีอะไรที่จะบ่งบอกว่ามีมหาสมุทรอยู่ใต้ผิวดินได้ มันเป็นผู้สมัครที่ไม่น่าเป็นไปได้มากที่สุดในตอนนี้”

ด้วยการวิเคราะห์ภาพถ่ายหลายพันภาพจากภารกิจแคสสินีของ NASA ที่สำรวจดาวเสาร์และดาวบริวาร ทีมวิจัยได้สร้างการจำลองการหมุนและการเคลื่อนที่ในวงโคจรอย่างละเอียดของไมมัสขึ้นมาใหม่ พวกเขาพบว่าในขณะที่มันกำลังวนรอบดาวก๊าซยักษ์ การคำนวณทางคณิตศาสตร์ชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่าไมมัสต้องมีมหาสมุทรใต้ผิวดินที่ซ่อนอยู่จึงจะเคลื่อนที่แบบนั้นได้

ราวคำกล่าวที่ว่ากับ ‘ตัวเลขไม่เคยโกหก’ “ไม่มีทางที่จะอธิบายทั้งการหมุนของไมมัสและวงโคจรด้วยโครงสร้างภายในดวงดาวแบบปกติ” Lainey กล่าว “คุณต้องมีมหาสมุทรอยู่ทั่วดาวที่ชั้นน้ำแข็งสามารถลื่นไถลไปได้”

การคำนวณของพวกเขาระบุว่ามหาสมุทรนั้นลึก 72 กิโลเมตรซ่อนตัวอยู่ใต้เปลือกน้ำแข็งหนา 24 กิโลเมตรขอ โดยมีอุณหภูมิใกล้พื้นผิวสูงถึงหลายสิบองศาเซลเซียส โดยมหาสมุทรจะมีปริมาณมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาตรไมมัส

ตามมาตรฐานทางดาราศาสตร์ มหาสมุทรของไมมัสดูเหมือนเพิ่งเกิดขึ้นใหม่ โดยก่อตัวขึ้นในช่วง 25 ล้านปีที่ผ่านมา ที่คาดว่าเกิดจากแรงไทดัล (tidal forces) กระทำโดยดาวเสาร์ ทำให้แกนกลางของไมมัสผิดรูป ส่งผลให้มันอุ่นขึ้นเหมือนแป้งที่ถูกนวด เมื่อแกนกลางร้อนมันก็ไปละลายน้ำแข็งที่อยู่ด้านบน

ทำให้เกิดมหาสมุทรภายในดวงจันทร์ดาวเสาร์ การค้นพบแหล่งน้ำนอกโลกเหล่านี้ต่างทำให้วงการชีวดาราศาสตร์ตื่นเต้นอย่างยิ่ง ซึ่งมันเพิ่มโอกาสที่จะมีสิ่งมีชีวิตอยู่ในนั้นแม้มหาสมุทรนี้จะเพิ่งเกิดขึ้นก็ตาม

Lainey ไม่ปฏิเสธการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตที่นั่น

“แม้จะยังไวเกินไปแต่ก็ไม่มีใครรู้” Lainey กล่าว “ผมจะพูดว่า : ทำไมจะไม่ได้?(ที่จะมีสิ่งมีชีวิตอยู่”

David Rothery ศาสตราจารย์ด้านธรณีศาสตร์ดาวเคราะห์ที่ Open University กล่าวเสริมว่า “หากมีชีวิตภายในไมมัส มันก็จะถูกซ่อนไว้ด้วยน้ำแข็งที่ไม่แตกหนากว่า 20 กม” ทั้งนี้เขากล่าวว่ายูโรปาและเอนเซลาดัสน่ามีโอกาสเจอสิ่งมีชีวิตมากกว่า

แต่โอกาสก็ไม่เป็นศูนย์ จนกว่าเราจะลงไปสำรวจกันอย่างจริงจัง เราถึงจะบอกได้ว่าเราอยู่อย่างโดดเดี่ยวในจักรวาลรึเปล่า?

ที่มา

https://www.nature.com/articles/s41586-023-06975-9.epdf…

https://www.theguardian.com/…/saturn-death-star-moon…

https://www.space.com/saturn-death-star-moon-mimas-liquid…

https://abcnews.go.com/…/saturns-death-star…/story….

https://www.nationalgeographic.com/…/subsurface-ocean…

Photo : NASA