'มนุษย์ปอดเหล็ก'คนสุดท้าย หายใจเองไม่ได้แต่ประสบความสำเร็จในชีวิตได้
เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2024 พอล อเล็กซานเดอร์ (Paul Alexander) ได้เสียชีวิตเมื่ออายุ 78 ปี เขาถูกกักขังอยู่ใน 'ปอดเหล็ก' เป็นเวลา 72 ปี นับตั้งแต่อายุ 6 ขวบ และเป็นชายคนสุดท้ายที่มีชีวิตอยู่ในปอดเหล็ก
อเล็กซานเดอร์เกิดเมื่อวันที่ 30 มกราคม 1946 (พ.ศ. 2489) ในเมืองดัลลัส รัฐเท็กซัส ประเทศสหรัฐ เป็นบุตรของกัส นิโคลัส อเล็กซานเดอร์ ลูกของผู้อพยพชาวกรีก และดอริส มารี เอ็มเม็ตต์ มีเชื้อสายเลบานอน เขาติดเชื้อโปลิโอเมื่ออายุได้ 6 ขวบและเป็นอัมพาตตลอดชีวิต สามารถขยับศีรษะ คอ และปากได้เท่านั้น
ทั้งนี้ ระหว่างการระบาดของโรคโปลิโอครั้งใหญ่ในสหรัฐฯ ในช่วงต้นทศวรรษ 1950 เด็กหลายร้อยคนทั่วดัลลัส รัฐเท็กซัส รวมถึงอเล็กซานเดอร์ ถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลพาร์คแลนด์ ที่นั่น เด็กๆ ได้รับการรักษาใน 'แผนกปอดเหล็ก' ซึ่งเขาเกือบเสียชีวิตในโรงพยาบาลก่อนที่แพทย์จะสังเกตเห็นว่าเขาไม่หายใจและรีบนำตัวเข้าไปในปอดเหล็ก
'ปอดเหล็ก'สิ่งที่โลกลืมไปแล้ว
'ปอดเหล็ก' คืออะไร? Iron lung คือ เครื่องช่วยหายใจแรงดันลบ (NPV) ประเภทหนึ่ง ทำการช่วยบุคคลให้หายใจได้เมื่อสูญเสียการควบคุมกล้ามเนื้อ เช่น อาการจากโรคโปลิโอ
ปอดเหล็กมีลักษณะเป็นอุปกรณ์ทรงกระบอกแนวนอนขนาดใหญ่ขนาดใหญ่กว่าตัวมนุษย์ เมื่อผู้ป่วยใช้งานเครื่องนี้ ศีรษะของผู้ป่วยจะโผล่ออกมาจากเครื่อง ขณะที่ร่างกายถูกปิดผนึกไว้ด้านใน แรงดันอากาศภายในกระบอกสูบจะหมุนเวียนเพื่อช่วยให้หายใจเข้าและออกได้สะดวก
เพื่อให้ผู้ป่วยที่ขยับตัวไม่ได้สามารถหายใจเข้าไปได้ อากาศจะถูกสูบออกจากกระบอกสูบ ทำให้เกิดสุญญากาศเล็กน้อย ซึ่งทำให้หน้าอกและหน้าท้องของผู้ป่วยขยายออก จากนั้น ศีราะของผู้ป่วยที่อยู่ด้านนอกก็จะดึงอากาศผ่านจมูกหรือปากของผู้ป่วยที่สัมผัสออกเข้าสู่ปอดไปได้
จากนั้นเพื่อให้ผู้ป่วยหายใจออก อากาศภายในกระบอกสูบจะถูกบีบอัดเล็กน้อย (หรือปล่อยให้เท่ากับความดันในห้องโดยรอบ) ทำให้หน้าอกและหน้าท้องของผู้ป่วยยุบลงบางส่วนทำให้อากาศออกจากปอดในขณะที่ผู้ป่วยหายใจออก ผ่านทางปากและจมูกที่โผล่ออกมาภายนอกกระบอกสูบ
ทั้งชีวิตต้องใช้ในปอดเหล็ก
หลังจากหายใจเองไม่ได้เพราะโปลิโอ พอล อเล็กซานเดอร์ พักรักษาตัวในโรงพยาบาลเป็นเวลา 18 เดือนก่อนจะกลับบ้าน เขาเป็นอัมพาตตั้งแต่คอลงมา เมื่อจะกลับบ้านก็ต้องมีปอดเหล็กติดตัวไปด้วย พ่อแม่ของจึงต้องเช่าเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบพกพาและรถบรรทุกเพื่อพาเขาและปอดเหล็กกลับบ้านโดยที่มันยังสามารถทำงานได้ตลอดเวลา
แต่เขาไม่ถึงกับต้องใช้เวลาในปอดเหล็กอยู่ตลอดเวลา เพราะในปี 1954 ด้วยความช่วยเหลือจากองค์กรช่วยเหลือแม่และเล็กด้านสุขภาพ March of Dimes และนักกายภาพบำบัดชื่อซัลลิแวน ทำให้ อเล็กซานเดอร์ เรียนรู้และสอนตัวเองจนสามารถหายใจแบบใช้เส้นประสาทลิ้นคอหอย (Glossopharyngeal breathing) ซึ่งช่วยให้เขาสามารถออกจากการถูกขังในปอดเหล็กเป็นระยะเวลาที่เพิ่มขึ้นทีละน้อย
เพราะต้องอยู่กับปอดเหล็กเกือบตลอดเวลา ทำให้ อเล็กซานเดอร์ ไม่สามารถเข้าเรียนได้ แต่เขากลับกลายเป็นหนึ่งในนักเรียนโฮมสกูลกลุ่มแรกของเขตการศึกษาอิสระดัลลัส เขาเรียนรู้ที่จะจดจำแทนที่จะจดบันทึก เพราะมือและทั้งตัวของเขาอยู่ในปอดเหล็กจึงใช้เขียนอะไรไม่ได้
นักสู้ที่ไม่ยอมแพ้ต่อปอดเหล็ก
แต่นั่นไม่ใช่อุปสรรคสำหรับคนใจสู้ เมื่ออายุ 21 ปี เขาสำเร็จการศึกษาอันดับสองของรุ่นจากโรงเรียนมัธยม W.W. Samuell High ในปี 1967 กลายเป็นบุคคลแรกที่สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนมัธยมในดัลลัสโดยไม่ได้เข้าเรียนที่โรงเรียนเลย
เขายังไมายอมหยุดแค่นั้น อเล็กซานเดอร์ได้รับทุนจากมหาวิทยาลัยเซาเทิร์นเมธอดิสต์ เขาย้ายไปเรียนที่มหาวิทยาลัยเท็กซัสที่ออสติน ซึ่งเขาได้รับปริญญาตรีในปี 1978 จากนั้นก็ได้รับปริญญานิติศาสตร์ในปี 1984 ก่อนที่เขาจะสอบได้เป็นเนติบัณฑิตในปี 1986 และทำงานเป็นทนายความอย่างเต็มตัว
แต่ไม่ใช่แค่สอบและได้วุฒิแล้วนอนอยู่กับบ้านต่อไป ถึงจะต้องอยู่ในปอดเหล็ก แต่เขายังสามารถทำงานเป็นผู้สอนคำศัพท์ทางกฎหมายให้กับนักชวเลขในศาลที่โรงเรียนการพาณิชย์ในเมืองออสติน เขายังทำงานเป็นทนายเต็มตัว รับว่าความในศาลด้วยตัวเอง โดยตอนที่ว่าความเขาใช้รถเข็นดัดแปลงที่ยึดร่างกายของเขาให้ตั้งตรง
ถึงจะเขียนไม่ได้ แต่เขาเขียนหนังสือจบได้เป็นเล่มโดยใช้เวลานานถึง 8 ปี เขาเขียนมันขึ้นมาโดยคาบแท่งพลาสติกไว้ที่ปากแล้วแตะคีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์ หรือไม่ก็บอกเล่าให้เพื่อนของเขาช่วยพิมพ์ให้ ในที่สุดก็ได้เป็นบันทึกความทรงจำของเขาเองเรื่อง Three Minutes for a Dog: My Life in an Iron Lung ในเดือนเมษายน 2020
เขาไม่ยอมให้ปอดเหล็กเป็นคุกที่ขับเขาไว้แม้แต่ในยุคที่อะไรๆ ก็ไม่สะดวกแบบนั้น จนถึงยุคที่มีอินเทอร์เน็ตและโซเชียลเน็ตเวิร์ก ชีวิตของเขาเริ่มสะดวกขึ้น แต่ก็ยังต้องถูกขังในปอดเหล็ก แต่เพราะโลกโซเชียลทำให้เขาได้พบกับผู้คนมากมาย เขาเปิดบัญชี TikTok ในเดือนมกราคม 2024 แล้วโพสต์วิดีโอที่พูดถึงชีวิตของเขา มีผู้ติดตามมากกว่า 330,000 คน
แต่ อเล็กซานเดอร์ ก็เหมือนทึกคนในโลก เขาเสียชีวิตในดัลลัสเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2024 ขณะอายุ 78 ปี สาเหตุการเสียชีวิตยังไม่ชัดเจน แต่เขาเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเนื่องจากโรคโควิด-19 เมื่อเดือนกุมภาพันธ์
เขาอยู่ในปอดเหล็กนานถึง 72 ปี และเป็นมนุษย์คนสุดท้ายที่มีชีวิตอยู่ในปอดเหล็ก