เช็กข่าวชัวร์ : "ขุนช้างขุนแผน" มีต้นฉบับมาจากกัมพูชา จริงหรือไม่?

ในโลกออนไลน์มีการส่งต่อข้อมูลและตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับวรรณคดีเรื่องสำคัญของไทยอย่าง "ขุนช้างขุนแผน"

โดยมีการกล่าวอ้างว่าต้นฉบับที่แท้จริงมาจากประเทศกัมพูชา ทำให้เกิดความสับสนในวงกว้างเกี่ยวกับประวัติศาสตร์วรรณคดี

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ทำการ ตรวจสอบข้อเท็จจริง เพื่อชี้แจงที่มาและความถูกต้องของข้อมูลดังกล่าวแล้ว

คำถาม

มีการแชร์ข้อมูลว่า วรรณคดีเรื่อง ขุนช้างขุนแผน มีต้นฉบับดั้งเดิมมาจากประเทศกัมพูชา ก่อนจะถูกนำมาดัดแปลงเป็นของไทย จริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ตรวจสอบข้อมูลทางประวัติศาสตร์และหลักฐานทางวรรณคดีจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่า ขุนช้างขุนแผน เป็นมหากาพย์พื้นบ้านที่มีรากฐานในวัฒนธรรมไทยอย่างชัดเจน โดยมีกำเนิดจากการเล่าเรื่องแบบมุขปาฐะ (ปากเปล่า) มาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ราว พ.ศ. 2140-2150 และพัฒนามาสู่การขับเสภาซึ่งเป็นมหรสพความบันเทิงที่เป็นเอกลักษณ์ของไทย

จากการตรวจสอบข้อมูลของ หอพระสมุดวชิรญาณ และ กรมศิลปากร พบว่าวรรณคดีเรื่องนี้ได้รับการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรอย่างเป็นระบบและมีการชำระบทเสภาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ โดยหลักฐานที่เป็นรูปเล่มหนังสือเก่าแก่ที่สุดคือฉบับที่จัดพิมพ์โดยหอพระสมุดวชิรญาณ เมื่อ พ.ศ. 2460 (ค.ศ. 1917) ซึ่งระบุชัดเจนว่าเป็นวรรณคดีที่สะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และขนบธรรมเนียมของคนไทยในยุคนั้น

ทั้งนี้ ไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์หรือโบราณคดีใดๆ ที่บ่งชี้ว่าขุนช้างขุนแผนมีต้นฉบับมาจากประเทศกัมพูชา เรื่องราว สถานที่ และวัฒนธรรมที่ปรากฏในเรื่อง ล้วนมีความสัมพันธ์กับภูมิศาสตร์และสังคมไทยอย่างลึกซึ้ง การกล่าวอ้างดังกล่าวจึงไม่มีมูลความจริงและขัดแย้งกับหลักฐานทางวิชาการที่มีอยู่

ข้อเท็จจริง

ข่าวนี้เป็นข่าวปลอม ข้อมูลที่ระบุว่าขุนช้างขุนแผนมีต้นฉบับมาจากกัมพูชานั้น ไม่เป็นความจริง วรรณคดีเรื่องนี้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของไทยที่มีวิวัฒนาการมายาวนานจากการเล่าปากเปล่าสู่การบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรโดยกรมศิลปากรและราชบัณฑิตยสภา