🔥 ใจดีกับคนอื่นยังไง ให้ไม่ต้องใจร้ายกับตัวเอง? 🤔

ในวันดี ๆ อย่าง #WorldKindnessDay หรือวันแห่งความเมตตาโลก ซึ่งตรงกับวันที่ 13 พ.ย. ของทุกปี แน่นอนว่าคงเป็นโอกาสอันดีให้เราได้ออกไปทำสิ่งดี ๆ ให้ผู้อื่น และช่วยให้ชุมชนของเราน่าอยู่ขึ้น

✋ แต่เดี๋ยวก่อน! จริงอยู่ที่ว่าเราทุ่มเทมอบน้ำใจให้ผู้อื่นได้ แต่บางครั้ง ความใจดีนั้นก็อาจกลายเป็นพิษต่อตัวเราเองได้นะ!

กับดักของความใจดี: เมื่อความเมตตากลับมาทำร้ายตัวเอง

พอเราตั้งใจ "ใจดี" กับคนอื่นมากเกินไป เราอาจพบว่าตัวเองไม่กล้าที่จะตั้งขอบเขต (Boundary) หรือแม้กระทั่งจะตอบโต้หรือปกป้องตัวเองจากคนที่ทำไม่ดีกับเรา เพราะเรากลัวว่าการทำเช่นนั้นจะดู "ใจร้าย" กับผู้อื่น สุดท้าย การยอมให้เขาทำร้ายจึงไม่ต่างอะไรกับการทำร้ายตัวเองอย่างไม่ตั้งใจ

วันนี้น้อง Mind จึงอยากชวนเพื่อน ๆ มาค้นพบอีกมิติหนึ่งแห่งความเมตตา ที่อาจไม่ได้เริ่มต้นที่การแผ่ออกไปสู่โลก แต่เป็นการส่องสว่างกลับมาสู่ใจตนเอง เพื่อค้นหาคำตอบนี้ไปพร้อม ๆ กัน นั่นคือ…

"จะทำอย่างไรนะ… ให้เราสามารถ 'ใจดี'กับผู้อื่นได้… โดยที่ไม่ต้อง 'ใจร้าย'กับตัวเอง?"

ความใจดีต่อตนเอง: จุดเริ่มต้นของความเมตตาที่ยั่งยืน

ความใจดีต่อตนเอง (Self-kindness) หมายถึง การปฏิบัติต่อตนเองด้วยความอ่อนโยนและเข้าใจ แม้ในวันที่เราทำพลาดหรือเผชิญความทุกข์ แทนที่จะซ้ำเติมหรือตำหนิตัวเองอย่างรุนแรง คุณลักษณะทางจิตวิทยานี้เป็นหนึ่งในสามองค์ประกอบของความเมตตากรุณาต่อตนเอง (Self-compassion) ซึ่งประกอบด้วย (1) ความใจดีต่อตนเอง (Self-kindness) (2) การตระหนักถึงความเป็นปุถุชนร่วมกัน (Common humanity) และ (3) การมีสติรู้เท่าทันความรู้สึกนึกคิดของตนเอง (Mindfulness) (Neff, 2003)

การมีความเมตตากรุณาต่อตนเองช่วยให้เราโอบรับความไม่สมบูรณ์ของตนเองได้ และมองตนเองด้วยความเข้าใจแทนการตัดสิน เมื่อสามารถปฏิบัติต่อตนเองเช่นนี้ได้ เราจะลดการยึดติดในอัตตาและการเปรียบเทียบกับผู้อื่น เปิดใจยอมรับและเข้าใจผู้อื่นมากขึ้น ซึ่งส่งผลให้เกิดความเมตตาและเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นอย่างแท้จริง (Neff, 2008) ความใจดีต่อตนเองจึงถือเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญที่จะช่วยสร้าง "สะพานเชื่อม" จากการเมตตาตนเองไปสู่การเมตตาผู้อื่นอย่างยั่งยืน

ดังนั้น เวลาที่เพื่อน ๆ ได้ยินคำที่เขาพูด ๆ กันว่า "เราหวังให้ใครมาใจดีกับเราไม่ได้หรอก ในเมื่อเรายังไม่ใจดีกับตัวเองเลย" น้อง Mind อยากแอบกระซิบว่ามันไม่เกินจริงเลยนะ!

แล้วการใจดีกับตัวเองต้องทำยังไงนะ?

การฝึกความใจดีต่อตนเองไม่ใช่เรื่องยาก แค่ต้องอาศัยการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ โดยเราสามารถทำได้หลายวิธี ไม่ว่าจะเป็น

• เปลี่ยนเสียงวิจารณ์ในหัวให้เป็นเสียงที่โอบอ้อมอารี: เมื่อเกิดความผิดพลาด แทนที่จะตำหนิตนเอง ลองถามตัวเองว่า "ถ้าเพื่อนสนิททำพลาด เราจะพูดกับเขาว่ายังไงนะ?" แล้วพูดประโยคเดียวกันนั้นกับตัวเองดูนะ

• ใช้ "I Statement" เพื่อยืนยันขอบเขตความใจดี: ลองใช้ประโยคที่ขึ้นต้นด้วย 'ฉัน' แล้วต่อด้วยการอธิบายเหตุผล พร้อมเสนอแนวทางของเราอย่างเหมาะสม เพื่อฝึกกำหนดขอบเขตในการให้ความช่วยเหลือ เช่น "ฉันรู้สึกเสียใจมากที่คุณสั่งให้ฉันต้องทำงานทั้งที่ฉันเคยแจ้งไปแล้วว่ากำลังป่วย โดยไม่มีแม้แต่คำถามไถ่อาการของฉัน เพราะฉันรู้สึกว่าคุณไม่เห็นคุณค่าสุขภาวะของฉันเลย และความกดดันนี้ทำให้อาการป่วยแย่ลงไปอีกจนฉันไม่สามารถทำงานนี้ให้มีประสิทธิภาพได้เท่าที่ควร ฉันขอให้คุณช่วยให้การซัปพอร์ตที่จำเป็น อย่างการจัดหาคนช่วยงานที่ไม่ต้องใช้ฉัน 100% หรือการกำหนดเดดไลน์ที่ยืดหยุ่นได้ เพื่อให้ฉันได้พักฟื้นและกลับมาทำงานนี้ให้ดีที่สุด"

• เข้าหาความช่วยเหลือที่เข้าใจ: บางครั้ง การใจดีกับตัวเองที่สุด คือการยอมรับว่าเราไม่สามารถจัดการทุกอย่างได้เพียงลำพัง การมีคนรับฟังที่เข้าใจจึงถือเป็นการให้ความเมตตาต่อความเหนื่อยล้าทางจิตใจของเราได้เหมือนกัน

Sati App: พื้นที่ที่ความใจดีเริ่มต้นจากข้างใน

เมื่อการเอ็นดูเขาทำให้เอ็นเราขาด การยอมรับว่า 'ไม่ไหว' และขอความช่วยเหลือ คือการแสดงออกถึงความใจดีต่อตนเองที่สำคัญไม่แพ้กันนะ เพื่อน ๆ ไม่จำเป็นต้องแบกทุกอย่างไว้คนเดียว เมื่อไหร่ก็ตามที่ต้องการพื้นที่ปลอดภัยเพื่อให้ 'ได้พูด' และ 'ได้ยิน' ความรู้สึกของตัวเอง โทรมาเล่าให้อาสาสมัครที่ผ่านการอบรมหลักสูตรการปฐมพยาบาลใจเบื้องต้นของเราฟังได้นะ โดยที่ไม่จำเป็นต้องเปิดเผยตัวตน และไม่มีค่าใช้จ่ายใด ๆ เพื่อให้เพื่อน ๆ กลับมาดูแลใจของตัวเองได้อย่างเข้มแข็งอีกครั้ง

เพราะสุดท้ายแล้ว การจะใจดีกับคนอื่นได้อย่างยั่งยืน อาจต้องเริ่มต้นจากการใจดีกับตัวเองก่อน ดังนั้น #WorldKindnessDay ปีนี้ อย่าลืมขยายขอบเขตคำว่า "คนอื่น" ให้รวมถึงตัวเราเองด้วยน้า

ลองให้ความเมตตากับตัวเองสักเล็กน้อยในวันนี้… แล้วเพื่อน ๆ จะพบว่าพลังงานดี ๆ ที่เรามี สามารถส่งต่อออกไปสู่โลกได้ไกลกว่าที่เคย!

Download Sati App ได้ที่

Google Play: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.finleyagency.sati

App Store: https://apps.apple.com/us/app/id1521432838

อ้างอิง

Neff, K. D. (2003). Self-Compassion: An Alternative Conceptualization of a Healthy Attitude Toward Oneself. Self and Identity, 2(2), 85–101. https://doi.org/10.1080/15298860309032

Neff, K. D. (2008). Self-compassion: Moving beyond the pitfalls of a separate self-concept. In J. Bauer & H. A. Wayment (Eds.). Transcending self-interest: Psychological explorations of the quiet ego. (p. 95-105). APA Books: Washington, DC.