เบื้องหลังวงการ AI ของจีนกำลังคึกคัก สานต่อ DeepSeek ที่สร้างความตกตะลึงไปทั่วโลก

ก่อนที่ DeepSeek จะเขย่าวงการเทคโนโลยีและทำให้ปัญญาประดิษฐ์ของจีนเป็นที่รู้จัก บริษัทสตาร์ทอัพของ อู๋เฉิงหลิน เกือบจะล้มละลายไปแล้วถึงสามครั้ง แต่ในปีที่ผ่านมา บริษัทได้ระดมทุนไปถึง 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

การเปิดตัวโมเดล AI แบบสร้างภาพต้นทุนต่ำจาก DeepSeek ในเดือนมกราคม 2025 ซึ่งมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับ ChatGPT และแชทบอทชั้นนำอื่นๆ ของอเมริกา ได้พลิกโฉมความเชื่อที่ว่าสหรัฐฯ ครองตลาดในภาคส่วนที่ละเอียดอ่อนนี้

ความก้าวหน้านี้ได้กระตุ้นวงการ AI ของจีน แม้จะมีอุปสรรคจากการแข่งขันกับสหรัฐอเมริกา และความกังวลเกี่ยวกับฟองสบู่ในตลาดโลก

"มันทำให้หลายคนมีความมั่นใจ" ซึ่งชุมชน AI ของจีนขาดไปก่อนหน้านี้ อู๋ กล่าวกับ AFP

บริษัท DeepWisdom ของเขา ซึ่งมีผลิตภัณฑ์หลักคือแพลตฟอร์มสำหรับการพัฒนาซอฟต์แวร์ด้วย AI นั้น ประสบปัญหาในการดำเนินธุรกิจแม้จะได้รับความนิยมในหมู่นักโปรแกรมเมอร์ก็ตาม

แต่เมื่อความตื่นเต้นเกี่ยวกับ DeepSeek กระตุ้นให้เกิดการใช้จ่ายอย่างมากมาย อู๋จึงระดมทุนได้ 220 ล้านหยวนในสองรอบการระดมทุน

ในขณะเดียวกัน สือยาฉยง และทีมงานของเธอที่ Jinqiu Capital ในปักกิ่ง ได้ปิดดีลกับบริษัท AI มากกว่า 50 แห่งในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา

สือ รองประธานของกองทุน กล่าวถึง "การเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน" ของความกระตือรือร้นเกี่ยวกับ AI ของจีนและการแข่งขันในหมู่นักลงทุนนับตั้งแต่เหตุการณ์ DeepSeek สร้างความตกตะลึง

"โครงการประเภทที่มีมูลค่าเริ่มต้นในปี 2024 อยู่ที่ 10-20 ล้านดอลลาร์ คาดว่าจะมีมูลค่าเริ่มต้นอยู่ที่ประมาณ 20-40 ล้านดอลลาร์ในปี 2025" เธอกล่าว

เงินปันผลของวิศวกร
หุ้นของสองบริษัทสตาร์ทอัพด้าน AI ชั้นนำของจีน ได้แก่ Zhipu AI และ MiniMax พุ่งทะยานขึ้นในการเปิดตัวในตลาดหลักทรัพย์ฮ่องกงเมื่อเดือนนี้

ความตื่นเต้นเกี่ยวกับศักยภาพของ AI ที่ถูกกล่าวขานอย่างมากว่าจะเปลี่ยนแปลงโลก กำลังผลักดันให้หุ้นทั่วโลกทำสถิติสูงสุด นำโดยผู้ผลิตชิปและยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยี

แต่ความคึกคักจากการใช้จ่ายจำนวนมากได้จุดประกายความกลัวว่าตลาดจะพังทลาย โดยนักลงทุนจำนวนมากจับตาดูสัญญาณใดๆ ที่บ่งชี้ว่าฟองสบู่ AI อาจแตก และตั้งคำถามว่าเมื่อใดบริษัทใหม่ๆ จะทำกำไรได้

การเข้าถึงชิปคุณภาพสูงที่ผลิตโดย Nvidia ยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ ก็ถูกจำกัดในจีนภายใต้นโยบายของทำเนียบขาวที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมการพัฒนาเทคโนโลยีของจีน

แต่เรื่องนั้นไม่ได้ทำให้กำลังใจของนักพัฒนาหนุ่มสาวในเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลกหดหายไป

ในงานพบปะเครือข่าย AI ที่จัดขึ้นในบ่ายวันฤดูหนาวที่อากาศเย็นสบายเมื่อสัปดาห์ที่แล้วในร้านกาแฟสุดเก๋แห่งหนึ่งในปักกิ่ง บรรยากาศเต็มไปด้วยการสนทนาอย่างออกรสเกี่ยวกับอนาคตของอุตสาหกรรมที่เติบโตอย่างรวดเร็วนี้

การควบคุมการส่งออกชิปหมายความว่า AI ของจีนมีแนวโน้มที่จะเป็น "โอเพนซอร์สและราคาถูก" ซึ่งอาจทำให้มีประโยชน์ต่อสังคมมากขึ้น ผู้เข้าร่วมคนหนึ่งคือผู้ประกอบการ หลี่เว่นเจีย กล่าว

มักกล่าวกันว่าจีนได้รับ "ผลประโยชน์จากวิศวกร" ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อภาค AI และผู้ที่มีความสามารถกำลังหลั่งไหลเข้าสู่สาขานี้

แพลตฟอร์มจัดหางานออนไลน์ Zhilian Zhaopin รายงานว่าจำนวนผู้สมัครงานที่เกี่ยวข้องกับ AI เพิ่มขึ้น 39% ในสามไตรมาสแรกของปี 2025 หลังจากที่ DeepSeek ประสบความสำเร็จ

'ประหยัดต้นทุน'
"จีนมีระบบนิเวศของนักพัฒนาแอปพลิเคชันขนาดใหญ่และผู้คนมีความเชี่ยวชาญในการสร้างแอป" เสิ่นเชียจิน ผู้ก่อตั้ง ideaFlow กล่าวกับ AFP

"แต่เป็นเวลานานมากที่เราไม่มีโมเดลที่ประหยัดต้นทุนที่ดี" เขากล่าว

นั่นคือช่องว่างที่ DeepSeek ได้เติมเต็มแล้ว

บริษัทนี้เริ่มต้นในปี 2023 ในฐานะโครงการเสริมของกองทุนเฮดจ์ฟันด์ที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล ซึ่งร่วมก่อตั้งโดย เหลียงเหวินเฟิง ในศูนย์กลางเทคโนโลยีหางโจว ซึ่งสามารถเข้าถึงหน่วยประมวลผล Nvidia ที่ทรงพลังจำนวนมาก

ปัจจุบัน บริษัทนี้ ซึ่งคาดว่าจะเปิดตัวโมเดล AI รุ่นต่อไปภายในไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า ครองส่วนแบ่งการตลาดทั่วโลกสำหรับแชทบอทถึง 4% ตามข้อมูลจากบริษัทวิเคราะห์การเข้าชมเว็บไซต์ Similarweb

ChatGPT ครองตลาดที่ 68% ขณะที่ Gemini ของ Google กำลังตามมาที่ 18% ตามการประมาณการของ Similarweb

นีล ชาห์ จาก Counterpoint Research กล่าวว่า การตัดสินใจของ DeepSeek ที่จะเปิดเผยการทำงานภายในของระบบต่อสาธารณะ ซึ่งแตกต่างจากโมเดล AI แบบปิดที่จำหน่ายโดย OpenAI และคู่แข่งจากตะวันตกรายอื่น ๆ ได้ช่วยกระตุ้นการใช้งานเครื่องมือของบริษัทโดยนักพัฒนาและธุรกิจต่างๆ

เขากล่าวว่า เครื่องมือของบริษัทได้รับการ "ใช้งานอย่างแพร่หลายในตลาดเกิดใหม่ที่อ่อนไหวต่อต้นทุน"

แต่ในตะวันตก ผู้ใช้มีความระมัดระวังมากกว่า "โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื่องจากความกังวลเกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวและความมั่นคงของชาติ"

ถึงกระนั้น ตลาดในประเทศก็มีขนาดใหญ่มาก ศูนย์ข้อมูลเครือข่ายอินเทอร์เน็ตแห่งประเทศจีนรายงานว่า ภายในเดือนมิถุนายน ปี 2025 ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตชาวจีนกว่าครึ่งพันล้านคนรายงานว่าได้ใช้ผลิตภัณฑ์ AI แบบสร้างสรรค์แล้ว

หยางอี้เหวิน ผู้ประกอบการหญิงกล่าวว่า พ่อแม่ของเธอได้สัมผัสกับ AI อย่างมีความหมายเป็นครั้งแรกในช่วงตรุษจีนปีที่แล้ว เมื่อพวกท่านได้เห็นเธอใช้ DeepSeek ในการวางแผนการเดินทางของครอบครัว

“พวกท่านรู้สึกว่ามันสนุกมาก” เธอกล่าว

Agence France-Presse

Photo by PEDRO PARDO / AFP