ไขข้อสงสัยว่าทำไมคนใต้ถึงผูกพันกับ ‘ประชาธิปัตย์’ และพร้อมให้โอกาสอยู่เสมอ
ผลการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 ก.พ.ที่ผ่าน เราได้เห็นการกลับมาของพรรคประชาธิปัตย์ ที่ยังคงกวาดคะแนนเสียงแบบบัญชีรายชื่อจาก ‘พี่น้องชาวใต้’ ไปได้แบบถล่มทลาย
เมื่อผลคะแนนมันหรอยขนาดนี้ก็อดสงสัยไม่ได้ว่า ทำไมน้ออคนใต้ถึงมีรักแท้ให้แค่ประชาธิปัตย์ The MATTER เองก็สงสัยเช่นกัน และอยากพาทุกคนไปหาคำตอบกันสักหน่อย
🗳️ผลเลือกตั้งหลัง #ประชาธิปัตย์ คัมแบ็ก
ผลการเลือกตั้งแบบไม่เป็นทางการ ออกมาว่า ประชาธิปัตย์กวาดที่นั่งในสภารวม 22 ที่นั่ง แบ่งเป็น สส.เขต 10 ที่นั่ง และ สส.บัญชีรายชื่อ 12 ที่นั่ง (ผลอย่างไม่เป็นทางการ เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ เวลา 12.00 น.) ซึ่งเอาเข้าจริงเมื่อเปรียบเทียบกับข้อมูลผลการเลือกตั้งในปี 2566 แม้ที่นั่งลดลง แต่พรรคประชาธิปัตย์ ก็ที่นั่งสส.บัญชีรายชื่อเพิ่มขึ้น
🧐รักแท้หรือแค่ยึดโยงกับคน?
The MATTER พูดคุยกับ ซาราห์ 26, ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจังหวัดปัตตานี เขต 3 ถึงเรื่องนี้ ซึ่งเธอยืนยันว่า ไม่ใช่คนใต้ทุกคนจะรักประชาธิปัตย์ หรือรักอภิสิทธิ์ “แต่สังคมคนใต้คนชนบทเติบโตกันมาแบบยึดโยงชุมชนและสายสัมพันธ์”
“คำว่า สมบัติพ่อเฒ่า มันไม่เกินจริง มันคือความผูกพัน ความยึดโยง ความไว้เนื้อเชื่อใจที่ส่งต่อกันมารุ่นต่อรุ่น ดังนั้น พอมันเป็นในบริบทการเมือง เราคิดว่าพวกเราเองก็ใช้เลนส์เดิมในการตัดสินและเลือกคนที่เขารู้สึกคุ้นเคยหรือไว้ใจ คนที่เห็นหน้าค่าตากันมานาน” ซาราห์อธิบายเพิ่ม
บทสนทนานี้สอดคล้องกับบทสัมภาษณ์ของ โอฬาร ถิ่นบางเตียว อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา เมื่อปี 2565 กับ The MATTER ที่มองว่า ผู้สมัครของประชาธิปัตย์เป็นเครือข่ายหรือผู้ที่มีอำนาจในพื้นที่อยู่แล้ว ทำให้ชนะได้อย่างสบายโดยที่แทบไม่ต้องขยับตัว
“หลังปี 2540 ประชาธิปัตย์เข้าหาบรรดาบ้านใหญ่ประจําจังหวัด หรือพูดง่ายๆ ว่าคนเหล่านี้คือคนที่มีเครือข่ายทางการเมืองในพื้นที่อยู่แล้ว จึงไม่แปลก ที่แทบไม่ต้องหาเสียงก็ชนะ” โอฬารย้ำ ซึ่งชี้ว่าพื้นที่นี้ไม่เกี่ยวกับอุดมการณ์ใดทั้งสิ้น แต่เป็นคนจากประชาธิปัตย์ที่กุมทรัพยากรเหล่านั้นไว้อยู่แล้ว
นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ผู้นี้เห็นว่า เมื่อความนิยมเข้ามาประกอบกับการสร้างแบรนด์ให้เป็นที่จดจำไว้ในชื่อ ‘พรรคคนใต้’ สิ่งนี้ก็ยิ่งดึงดูดคนมีอำนาจในท้องถิ่น และกระแสนายกฯ ชวน หลีกภัย ทำให้พื้นที่เหล่านั้นเข้มแข็งขึ้นกว่าเดิม เหมือนที่ใครเขากันว่าถ้าไปคุยกับคนใต้ เขาก็จะบอกว่ากรีดเลือดออกมาเป็นสีฟ้า
อย่างไรก็ดี ความรักความผูกพันของภาคใต้ต่อประชาธิปัตย์ ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นมายาวนาน
บูฆอรี ยีหมะ จากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา เคยอธิบายว่า การผูกขาดภาคใต้ของประชาธิปัตย์ เริ่มต้นหลังเลือกตั้งงปี 2526 ที่พรรคประชาธิปัตย์ได้ที่นั่งในกระทรวงสำคัญ เช่นกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงมหาดไทย จนส่งผลให้สามารถสร้างผลงาน รวมถึงขยายอิทธิพลทางการเมืองในภาคใต้ได้
อีกทั้ง มรดกนายกฯ คนใต้ จากการร่วมรัฐบาลพล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ในครั้งนั้น ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้ประชาธิปัตย์ได้รับความนิยม เนื่องจาก พล.อ.เปรม เป็นนายกฯ คนใต้ที่หลายคนชมเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ที่ถึงขั้นได้รับการแต่งตั้งเป็นรัฐบุรุษในเวลาต่อมา
จนกระทั่ง ถึงยุคสมัยของ ชวน หลีกภัย ขึ้นมาเป็นหัวหน้าพรรคที่มาจากภาคใต้คนแรก ก็ยิ่งทำให้คนใต้สนับสนุนให้เป็นนายกฯ คนใต้อีกคน โดยเฉพาะสโลแกนหาเสียงที่ว่า “พรรคของเรา พรรคเลือกคน ประชาชนเลือกพรรค” ซึ่งสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนถึงความผูกพันอันแน่นแฟ้นว่าประชาธิปัตย์เป็นพรรคของคนใต้ได้