สอบตก คะแนนไม่ดี! วิธีจัดการตัวเองเมื่อรู้ว่ากำลังจมดิ่งอยู่กับความผิดพลาด

Spoil

• สมองรับรู้ถึงการกระทำที่ผิดพลาดก่อนตัวเราเองเสียอีก
• การจมปลักอยู่กับความผิดพลาด จะทำให้การตัดสินใจในปัจจุบันและอนาคตไม่มีประสิทธิภาพ
• ลองหาบทเรียนที่มีอยู่ในความผิดพลาด เพื่อก้าวผ่านมันไปได้อย่างเข้มแข็ง
• การคิดวนเรื่องความผิดพลาดบั่นทอนความสุข ความมั่นใจ และส่งผลต่อสุขภาพจิต

ทุกคนคงเคยประสบพบเจอกับความล้มเหลว ความผิดพลาด ไม่ว่าจะงานแย่ สอบตก คะแนนร่วงหรือแม้แต่เรื่องเล็กน้อยที่ผลลัพธ์มันดันไม่ได้ออกมาเป็นอย่างที่เราหวังกันมาอยู่แล้ว และหลายครั้งตัวเราเองก็ดันมัวแต่จมดิ่งอยู่กับความผิดพลาดแบบไม่รู้จบด้วย! วันนี้เราจะมาเรียนรู้วิธีที่จะทำให้เราสามารถก้าวผ่านความล้มเหลวนั้นกันค่ะ!

สมองตอบสนองต่อความผิดพลาดยังไง?

จากการทดลองที่เป็นการตรวจการทำงานของเซลล์ประสาทสมอง หรือที่เรียกว่า ‘electroencephalography (EEG)’ที่สามารถแสดงผลขณะที่เรากำลังทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ ผลพบว่า สมองของมนุษย์ไม่เคยหยุดทำงาน แม้แต่เวลาที่เรากำลังหลับ การทดลองนี้ถูกทำพร้อมกับ ‘error-related negativity (ERN)’หรือการตรวจทำงานของคลื่นสมองเมื่อเกิดเหตุการณ์ด้านลบขึ้น เช่น ความผิดพลาด ซึ่งการแสดงผลจะชี้ให้เห็นการทำงานของสมองได้อย่างรวดเร็วมาก

ผลที่พบคือ ERN นั้นมีการแสดงผลเร็วมาก ชนิดที่ว่าแทบจะทันทีเมื่อเราทำงานผิดพลาดหรือทำให้งานมีปัญหาเลย แต่ในทางกลับกัน เราจะไม่รู้สึกหรือคิดถึงความผิดพลาดนั้นทันทีทันใดเพราะเราจะรู้สึกว่าตัวเองพลาดก็ต่อเมื่อเวลาผ่านไปแล้วชั่วขณะหนึ่ง เป็นเรื่องน่าสนใจที่สมองดันรับรู้ถึงความผิดพลาดนั้นก่อนตัวเราเสียอีก

6 สัญญาณที่บอกว่าเรากำลังจมอยู่กับความล้มเหลว!

• คิดในหัวตลอดว่าอยากกลับไปแก้ไขมัน
• โทษตัวเอง ก้าวผ่านความผิดพลาดไม่ได้
• รู้สึกผิดและคิดว่าตัวเองน่าจะทำได้ดีกว่านั้น
• หมดหวังกับอนาคตหรือสิ่งที่จะทำต่อไป
• เปรียบเทียบสิ่งที่ทำตอนนี้กับสิ่งที่เคยทำพลาดเสมอ
• ไม่มีความมั่นใจในตัวเองอีกต่อไป

ทำไมเราถึงไม่ควรจมอยู่กับความผิดพลาดนั้น?

จากผลการศึกษาที่จัดทำโดย Journal of Consumer Psychologyระบุไว้ว่า การพะวงหรือจมปลักอยู่กับความผิดพลาด จะส่งผลให้การตัดสินใจของเราในเรื่องปัจจุบันไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควรการจมดิ่งอยู่กับความล้มเหลวไม่สามารถทำให้อนาคตหรือสิ่งที่อยู่ข้างหน้าดีขึ้นได้ สิ่งที่น่าสนใจในผลของการศึกษาครั้งนี้คือ คนเรามักจะคิดถึงความผิดพลาดของตัวเองซ้ำ ๆ จนทำให้ไม่เกิดการพัฒนาที่ดีต่อภาระงานชิ้นต่อไปของเราเอง

ผู้ทำการศึกษาในครั้งนี้อย่าง ‘Kelly Haws’ยังได้บอกอีกว่า เราควรที่จะก้าวข้ามผ่านความผิดพลาดในอดีต และเลือกโฟกัสไปที่สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในอนาคตจะดีกว่าเพื่อที่ความผิดพลาดนั้นจะไม่เกิดซ้ำอีกเป็นครั้งที่สอง ซึ่งนั่นอาจมีความรุนแรงกว่าความผิดพลาดครั้งแรกของเราก็เป็นได้

วิธีก้าวข้ามผ่านความผิดพลาด

ยอมรับให้ได้ก่อน

หลายครั้งที่เรามัวแต่จมปลักอยู่กับความผิดพลาด ส่วนใหญ่คงเป็นเพราะเราไม่อยากยอมรับว่ามันได้เกิดขึ้นและเราทำพลาดไปแล้วจริง ๆ ถึงแม้การยอมรับความผิดพลาดของตัวเองจะเป็นสิ่งที่ทำได้ยากและต้องใช้เวลา แต่หากเราสามารถยอมรับมันได้ เราก็จะสามารถก้ามข้ามผ่านมันไปได้อย่างเข้มแข็งโดยไม่มีการย้อนกลับไปคิดถึงความผิดพลาดครั้งนั้นอีก

ความผิดพลาดคือบทเรียน

ไม่ว่าจะเป็นความผิดพลาดที่หนัก หรือความผิดพลาดเล็ก ๆ น้อย ๆ เราควรคิดไว้ว่า ทุกอย่างที่เกิดขึ้นคือบทเรียนและประสบการณ์ของชีวิตที่ทุกคนต้องเจอ ความผิดพลาดคือสิ่งที่จะทำให้เรารู้จักเรียนรู้และปรับปรุงหากในอนาคตต้องเจอสถานการณ์หรืองานแบบเดิมที่ทำพลาดมา เราจะสามารถทำสิ่งนั้นสำเร็จได้แบบไร้ร่องรอยของความผิดพลาดเลย

อยู่กับปัจจุบันและมองไปข้างหน้า

ฝึกฝนวิธีคิดและมีสติอยู่กับปัจจุบัน‘การทำสมาธิ’ อาจเป็นตัวช่วยที่จะทำให้เราไม่กระวนกระวายและนึกถึงเรื่องที่ผ่านมาแล้วตลอดเวลา รวมถึงต้องบังคับให้ตัวเองมองสิ่งที่อยู่ข้างหน้า แทนการมองย้อนกลับไปข้างหลัง ลองนึกดูว่าความผิดพลาดครั้งนั้นได้สอนอะไรเราบ้าง และมันจะดีกว่าไหม ถ้าหากเราเลือกจดจำและนำสิ่งนั้นมาปรับปรุงให้อนาคตมันดีขึ้นกว่าเดิม

ใจดีกับตัวเองบ้าง

ให้อภัยและใจดีกับตัวเองบ้างสักนิด มันเป็นเรื่องปกติมาก หากเรารู้สึกแย่และจมดิ่งอยู่กับความผิดพลาดที่ตัวเองสร้างขึ้น แต่อย่าจมอยู่กับมันนานเกินไป พยายามหลีกเลี่ยงการโทษตัวเองและความคิดด้านลบที่มีต่อตัวเองเพราะถึงแม้สุดท้ายแล้วจะเกิดความผิดพลาดขึ้น แต่เราก็ได้ทำเต็มที่ที่สุดแล้ว คิดบวกกับตัวเองให้มากเอาไว้นะ

เสริมสร้างความมั่นใจให้ตัวเอง

บางครั้งความผิดพลาดก็ทำให้เราสูญเสียความมั่นใจในตัวเองไปไม่น้อย อีกทั้งการสูญเสียความมั่นใจก็ทำให้เราต้องคิดวนไปวนมาถึงเรื่องนั้นแบบไม่รู้จบ เพราะฉะนั้นเราจึงต้องเสริมสร้างความมั่นใจให้ตัวเองสักนิด อาจเป็นแค่การทำสิ่งที่สนใจให้สำเร็จ ไม่จำเป็นต้องเป็นภาระงานที่ใหญ่หรือหนักหนาสาหัสแค่งานอดิเรกเล็ก ๆ ที่เราอยากทำและตั้งใจทำสำเร็จให้ได้ แค่นี้เราก็จะมีความมั่นใจในตัวเองเพิ่มขึ้นมาแล้ว !

การคิดวนเรื่องความผิดพลาดส่งผลต่อสุขภาพจิต!

• อาจเป็นต้นเหตุที่นำไปสู่ภาวะของโรคซึมเศร้าและโรควิตกกังวล
• ทำให้เรารู้สึกกลัวจนไม่กล้าใช้ชีวิต หรือตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ
• ความมีสมาธิในการจดจ่อจะน้อยลง
• บั่นทอนความตั้งใจและขัดขวางการมีความสุข
• มีส่วนที่ทำให้รูปแบบและเวลาในการนอนหลับของเราผิดเพี้ยนไป

สุดท้ายนี้ก็อยากฝากไว้ว่า ทุกสิ่งที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความผิดพลาด ความล้มเหลว หรือความสำเร็จ ก็ล้วนแต่กลายมาเป็นประสบการณ์และบทเรียนที่สำคัญในชีวิตของเราได้หมดทั้งสิ้น เราจึงไม่ควรที่จะจมดิ่งอยู่กับความผิดพลาดนานเกินไป ให้อภัยตัวเอง มองไปข้างหน้าและตั้งใจทำงานต่อไปในอนาคตให้ดีกว่าเดิมจะดีกว่านะคะ

แล้วเพื่อน ๆ มีวิธีมูฟออนจากความผิดพลาดยังไงบ้าง มาแชร์กันได้เลยนะ :)