ตลาดดูแลสุขภาพจิตโลก ปี 67 มูลค่าแตะ 1.6 แสนล้านดอลล์ คนไทยป่วยเพิ่ม 2.9 ล้านคน
ตลาดดูแลสุขภาพจิตโลก ปี 2567 คาดมูลค่า 1.5-1.6 แสนล้านดอลลาร์ โตปีละ 4-5% พบปี 2566 คนไทยป่วยจิต ซึมเศร้า วิตกกังวล กลัว นอนไม่หลับ เพิ่มเป็น 2.9 ล้านคน พุ่ง 123% จากปี 2558 อยู่ที่ 1.3 ล้านคน
วันที่ 28 กันยายน 2567นายแพทย์พิจักษณ์ วงศ์วิศิษฎ์ แพทย์ผู้อำนวยการ W9 Wellness Center กล่าวว่า ปัจจุบันปัญหาสุขภาพจิต มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น สะท้อนจากตัวเลขจากกรมสุขภาพจิต พบ ปี 2566 ผู้ป่วยจิตเวชเข้ารับบริการ 2.9 ล้านคน เพิ่มขึ้น 123% จากปี 2558 ที่มีผู้รับบริการ 1.3 ล้านคน
อย่างไรก็ดี ในมิติด้านสังคม การมีสุขภาพจิตที่ดีเป็นหนึ่งในดัชนีชี้วัดคุณภาพชีวิต ซึ่งหลาย องค์กร หน่วยงาน บริษัทภาคธุรกิจ ได้หันมาสนใจและมีนโยบายในการดูแลสุขภาพจิตใจ ของบุคลากรในองค์กรอีกด้วย จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ตลาดธุรกิจเวลเนส และการดูแลสุขภาวะด้านจิตใจกำลังขยายตัว
สอดรับกับข้อมูลของ สถาบันโกลบอลเวลเนส (Global Wellness Institute; GWI) ที่คาดการณ์ตลาดธุรกิจเวลเนสสุขภาพจิตทั่วโลก หรือ Global mental wellness มีมูลค่าประมาณ 121,000 ล้านดอลลาร์ ในปี 2562 ประมาณการว่าจะ เติบโตประมาณ 150,000-160,000 ล้านดอลลาร์ ในปี 2567 หรือคิดเป็นอัตราเฉลี่ยเติบโต 4-5% ต่อปี
โดยมี กลุ่มเฮลท์เทค โซลูชันเกี่ยวกับสุขภาพจิตใจ ผลิตภัณฑ์และบริการด้านเวลเนส เติบโตเป็นอันดับหนึ่ง โดยเฉพาะแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ช่วยดูแลสุขภาพจิต แอปพลิเคชันฝึกสมาธิ อาหารเสริมสำหรับช่วยด้านสุขภาวะ ทางจิตใจ และบริการบำบัดแบบบูรณาการ
รวมถึงอุปกรณ์สวมใส่ที่มีคุณสมบัติในการดูแลสุขภาพทางกายและใจ เช่น การตรวจสอบความเครียดและการติดตามการนอนหลับ
สะท้อนถึงความตื่นตัวในการใส่ใจดูแลสุขภาพจิต และการเปิดรับทางเลือกในการดูแล ป้องกัน ตามแนวทางการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน และการดูแลสุขภาพแบบ องค์รวมที่เป็นการแพทย์ทางเลือกบูรณาการควบคู่ไปกับการแพทย์ปัจจุบันมากขึ้น
“ตลาดการดูแลสุขภาพจิตมีอัตราการเติบโตขึ้นอย่างมาก โดยเฉพาะในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่เกิดโควิดจนหลัง โควิดจบแล้ว อัตราการเติบโตก็ยังคงพุ่งต่อเนื่อง ปัญหาทางจิตใจถูกยกขึ้นมาเป็นหัวข้อพูดคุยมากขึ้นในวงกว้าง
บริษัทต่าง ๆ เริ่มหันมาให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตของพนักงานในบริษัท ไม่ว่าจะเป็นภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล ความกลัว นอนไม่หลับ จิตแพทย์ถูกจองคิวเต็มข้ามปี หลายคนต้องพึ่งพายา หลายคนไม่อยากพึ่งพายา แต่พยายามหาทางเลือกในการรักษาเพื่อช่วยควบคุมอาการโดยไม่ใช้ยา” นายแพทย์พิจักษณ์ กล่าว
สำหรับการดูแลสุขภาพเชิงเวลเนส เพื่อช่วยป้องกันปัญหาสุขภาพแบบองค์รวมทำให้สุขภาพกาย-ใจแข็งแรง เป็นการใส่ใจสุขภาพครบทุกด้าน ให้การดูแลโดยคำนึงถึงทุกองค์ประกอบในร่างกาย ไม่ได้เน้นเฉพาะโรคที่เป็น หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย
แต่มุ่งเน้นความสัมพันธ์ของร่างกาย จิตใจ อารมณ์ ให้มีภาวะสมดุล คงไว้ซึ่งการมีสุขภาวะที่ดี โดยเฉพาะปัญหาสุขภาพจิตที่พบได้บ่อยในปัจจุบัน ได้แก่ ภาวะซึมเศร้า ภาวะความวิตกกังวล ภาวะเครียดสะสม ภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burnout Syndrome) เป็นต้น
ซึ่งสาเหตุที่เกิดมาจากหลากปัจจัย ทั้งปัจจัยจากสภาพแวดล้อมในการใช้ชีวิตประจำวัน ปัจจัยทางด้านจิตใจและอารมณ์ ที่เกิดจากการเผชิญ เหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบต้องความคิดความรู้สึก
ปัจจัยจากทางร่างกาย อาจเกิดจากความไม่สมดุลของสารเคมี ในสมอง การทำงานต่าง ๆ ของระบบในร่างกายผิดปกติ ที่อาจจะส่งผลต่อสารเคมีในสมอง ระดับฮอร์โมนต่าง ๆ ที่ไม่สมดุล รวมถึงในผู้สูงอายุที่การทำงานของร่างกายเสื่อมถอย เป็นต้น
ปัจจุบันการแพทย์องค์รวมเป็นที่รู้จักมากขึ้นในวงกว้าง เป็นอีกทางเลือกในการดูแลรักษาสุขภาพจิตใจ ไม่ว่าจะเป็น การออกกำลังกายทางจิต (Mindfulness exercise) เช่น การฝึกการหายใจ ฝึกสมาธิ ฝึกความเข้มแข็ง ของจิตใจ การเปลี่ยนมุมมองความคิดและทัศนคติเชิงบวก
การใช้เวชศาสตร์พลังงานเพื่อการเยียวยากายใจแบบองค์รวม (Energy medicine) เช่น การฝังเข็ม (Acupuncture) การแพทย์มนุษยปรัชญา (Anthroposophic medicine) การแพทย์โฮมิโอพาธีย์ (Homeopathy) น้ำดอกไม้บำบัดใจ (Bach flower remedy)
รวมถึงปรับ โปรแกรมอาหาร การใช้วิตามินเสริมเฉพาะบุคคล (Personalized Compounding Supplements) การใช้สมุนไพร โดยอาจเลือกเป็นการรักษาเป็นแนวทางหลัก หรือใช้ควบคู่กับการแพทย์ปัจจุบันอย่างบูรณาการ
ด้วยวิถีชีวิตของคนในยุคปัจจุบัน ปัญหาทางสุขภาวะทางกายและใจอาจมีสาเหตุหลายปัจจัยซ้อนทับกัน และส่งผลกระทบต่อกัน เน้นสร้างสมดุลสุขภาพทั้งกายและใจ ช่วยป้องกันปัญหาสุขภาพแบบองค์รวม
สร้างปัจจัย ป้องกัน และลดปัจจัยเสี่ยงของสาเหตุของปัญหาสุขภาพจิตด้านต่างๆ ดังนี้ ส่งเสริมสุขภาพร่างกาย รักษาร่างกาย ให้แข็งแรง เสริมสร้างศักยภาพให้เซลล์และอวัยวะภายในร่างกายสมบูรณ์ แข็งแรง และทำงานได้อย่างมี ประสิทธิภาพมากที่สุดด้วยการหมั่นออกกำลังกาย เพื่อเสริมสร้างให้ร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง สมดุลฮอร์โมน
ทั้งนี้ ภาวะฮอร์โมนไม่สมดุลอาจเกิดได้ทุกวัย และมักส่งผลต่อความผิดปกติ เช่น อารมณ์แปรปรวน นอนไม่ค่อยหลับ อ่อนเพลีย ไม่สดชื่น เป็นปัจจัยที่อาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้า เครียดสะสม สมบูรณ์ด้วยโภชนาการวิตามินและ แร่ธาตุ สารอาหารบางชนิด เช่น กรดไขมันโอเมก้า 3 วิตามินดี วิตามินบี 12 และแร่ธาตุสังกะสี มีส่วนสำคัญใน การผลิตสารสื่อประสาท เช่น เซโรโทนิน โดพามีน และนอร์เอพิเนฟริน ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์ความคิด