Medium Friend ว่าด้วยความเปราะบาง ของความสัมพันธ์แบบ ‘เพื่อนกลางๆ’ ที่อาจนำไปสู่ปัญหา เวลาที่เรามีความคาดหวังไม่เท่ากัน

เชื่อว่าเราต่างมี ‘ระยะ’ ของความสัมพันธ์กับคนรอบข้างแบบไม่เป็นทางการอยู่ในใจกันทั้งนั้น และในบรรดาความสัมพันธ์ทั้งหลาย ก็มีสิ่งที่เรียกว่า ‘เพื่อน’ เป็นความสัมพันธ์ที่ดูเหมือนจะธรรมดาที่สุดแต่กลับยุ่งยากที่สุด เพราะแค่คำนี้คำเดียวก็สามารถแยกย่อยระยะออกมาได้มากมายจนไม่ไหวจะหาคำมาจำกัดความ เพื่อนสนิท เพื่อนสมัยเรียน เพื่อนร่วมงาน เพื่อนของเพื่อน เพื่อนห่างๆ ฯลฯ ซึ่งทุกเพื่อนที่กล่าวมานี้ จะว่าไปแล้วก็ค่อนข้างมีความชัดเจนของระยะในตัวมันเอง แต่เพื่อนระยะหนึ่งที่มีความอ่อนไหวเปราะบางมากเป็นพิเศษ นั่นก็คือ ‘Medium Friend’ หรือ ‘เพื่อนกลางๆ’ ที่เวลาเจอกันก็เม้าท์มอยกันได้เกือบทุกเรื่อง ถามไถ่ทุกข์สุขกันได้ คุยมุกตลกกันได้ สบถคำหยาบกันได้ หากแต่ไม่ใช่ ‘เพื่อนสนิท’ ขนาดที่จะรู้สึกปลอดภัยต่อกันได้ขนาดนั้น

ต้องบอกว่าการแชร์อะไรบางอย่าง ความทุกข์ความสุข ความเห็นอกเห็นใจ ความห่วงใย เป็นพื้นฐานของความสัมพันธ์ที่ไม่ว่าจะเพื่อนระยะไหนก็จำเป็นต้องมีอยู่แล้ว แต่ขณะที่ความสัมพันธ์แบบเพื่อนสนิทคือการที่ทั้งสองฝ่ายต่าง Push สิ่งเหล่านี้ไปข้างหน้าด้วยกันได้แบบไม่มีข้อสงสัย ทว่าความ ‘ไม่ค่อยชัดเจน’ ของ Medium Friend หรือเพื่อนกลางๆ นี้เองที่มีเส้นบางๆ กั้นไว้ จะไปถึงจุดความเป็นเพื่อนสนิทที่เปิดใจด้วยทุกอย่าง หรือแชร์ทุกพาร์ตในชีวิตก็ไม่ใช่แน่ๆ แต่จะตัดออกไปเลยก็ไม่ได้อีก เพื่อนกลางๆ จึงเป็นความสัมพันธ์ที่ทดสอบทั้ง ‘ลิมิต’ และ ‘ขอบเขต’ ในตัวเรามากกว่าเพื่อนสนิทเป็นไหนๆ ไม่ว่าจะเวลาของเรา ความรัก ความใส่ใจของเรา หรือแม้แต่ Energy ทั้งหมดที่เรามี และอาจทำให้เราเกิดความรู้สึก Doubt จนถึงอึดอัดกับความสัมพันธ์นี้ไปด้วยตลอดทาง

คลอร์ด ฟิชเชอร์ (Claude Fischer) นักสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย-เบิร์กลีย์ เรียกความน่าอึดอัดในความสัมพันธ์แบบเพื่อนกลางๆ เอาไว้อย่างน่าสนใจว่าเกิดจาก ‘Asymmetric Expectation’ หรือความคาดหวังที่ ‘ไม่เท่ากัน’ เพราะมันมักจะมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งที่รู้สึกมากกว่าเสมอ และความไม่ค่อยชัดเจนของเส้นแบ่งระยะอันนี้เองที่เป็นปัญหา ถ้าหากว่าวันหนึ่งมีใครสักคนโดนทำร้ายความรู้สึกนั่นเอง

แล้วเหตุของการทำร้ายความรู้สึกบางครั้งก็อาจเริ่มมาจากอะไรที่ดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กๆ ด้วยซ้ำ อย่างเวลาอีกฝ่ายหนึ่งบอกว่า ‘เดี๋ยวโทร / ไลน์หา’ หรือไม่ก็ ‘ไว้นัดกัน’ ซ้ำๆ ราวกับเป็นเครื่องตอบรับอัตโนมัต แต่กี่ครั้งกันเชียวที่สัญญาลอยๆ นี้จะเกิดขึ้นจริงตามที่พูด หรือถ้าหากเกิดขึ้นจริง หลายครั้งความมั่นหมายของการนัดนั้นก็เบาบางจนสามารถพร้อมเทได้ตลอดเวลาเมื่อมีสิ่งอื่นที่รู้สึกว่าสำคัญกว่ามาแทรก คีย์เวิร์ดอาจเป็นคำว่า ‘สำคัญ’ คำนี้ก็ได้ที่เพื่อนแบบ Medium Friend จะรู้สึกว่า เอ๊ะ แล้วเขาอยู่ตรงไหน หรือมีความสำคัญมากแค่ไหนในชีวิตเรา หรือเป็นเราเองที่แอบสงสัยว่าเราสำคัญแค่ไหนในชีวิตเขา

นักเขียนเรื่องความสัมพันธ์ใน New York Magazine แอลลิสัน เดวิส (Allison Davis) ตั้งข้อสังเกตว่า หรือนี่เป็นเพราะเราไม่มีคำจำกัดความให้กับเพื่อนแต่ละประเภทได้อย่างครอบคลุมอย่างที่ควรจะเป็นกันนะ เพราะถ้าให้ยกตัวอย่างในสังคมชาวอเมริกัน คำว่า ‘Friend’ สำหรับพวกเขาอาจเป็นได้ตั้งแต่คนรัก คู่ชีวิต ยันเพื่อนร่วมงาน แม้แต่คนรู้จักห่างๆ ที่แค่เคยไปตีกอล์ฟกันครั้งเดียวก็ยังเรียกว่าเพื่อนได้ (เป็นเหตุผลว่าทำไมบางคนถึงบอกว่าตัวเองมีเพื่อนแค่สองสามคน ขณะที่บางคนบอกว่าตัวเองมีเพื่อนเป็นร้อย)

ด้านนักจิตวิทยา โรบิน ดันบาร์ (Robin Dunbar) ผู้เขียนหนังสือ ‘Friends: Understanding the Power of our Most Important Relationships’ เมื่อปี 2022 อ้างอิงถึงงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่บอกว่าสมองของมนุษย์สามารถรองรับความสัมพันธ์ได้มากถึง 150 ความสัมพันธ์เลยทีเดียว โดยมี 5-6 ความสัมพันธ์เป็นความสัมพันธ์หลักๆ ในชีวิต ส่วนอีก 10-15 เป็นความสัมพันธ์ที่มีความสำคัญรองลงมา และที่เหลือ 30-40 ความสัมพันธ์ลดหลั่นกันไป

แต่อย่างไรก็ตาม ในทางสังคมวิทยา ก็ยังไม่ได้ชัดเจนพอที่จะอธิบายลักษณะของ Medium Friend ว่าความสัมพันธ์นี้ที่แม้จะมีชื่อเรียกนี้ แต่จริงๆ แล้วมันคืออะไร มีระยะประมาณไหน แบบไหนใช่ แบบไหนไม่ใช่กันแน่

เราอาจให้ระยะเพื่อนคนหนึ่งไว้แค่ ‘เพื่อนร่วมงาน’ รู้จักกันแค่ในที่ทำงาน และแยกออกจากชีวิตส่วนตัวอย่างชัดเจน แต่เขาอาจรู้สึกสนิทกับเรามากกว่านั้นก็ย่อมได้ เช่น ถ้าเขามีโซเชียลฯ เรา เห็นเราทำโน่นทำนี่ เห็นชีวิตเราทุกๆ ด้าน จนรู้สึกว่าเขารู้จักเราดี มีส่วนร่วมในชีวิตเราไปเสียทุกเรื่อง เมื่อนั้นแหละที่เราจะเข้าไปอยู่ในโลกของเขาเรียบร้อย จนเกิดภาวะ ‘Dependency’ ทางความรู้สึก โดยที่เราเองไม่รู้อะไรด้วยเลย และเมื่อไรก็ตามที่เราปฏิเสธ หรือไม่ได้วางคนคนนั้นไว้ในจุดที่เขาคาดหวัง ก็สามารถทำให้เขารู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า ไร้ตัวตน เสียใจ โกรธ แม้แต่รู้สึกตำหนิตัวเองได้ นักจิตวิทยาจึงมองว่า การให้ระยะ Medium Friend ที่ดูเหมือนเป็นการรักษามารยาท รักษาน้ำใจ แต่ก็ไม่ได้ ‘ให้ใจ’ อย่างจริงจังในความสัมพันธ์ สำหรับคนอีกฝั่ง มันอาจกลายเป็นการทำร้ายความรู้สึก (โดยที่ไม่มีใครตั้งใจ) ได้เหมือนกัน

“คนส่วนใหญ่มักไม่ได้ขีดเส้น หรือกำหนด Boundary ชัดเจนกับเพื่อนกลางๆ เหล่านี้เอาไว้หรอก ข้อแรกคือไม่ได้มองว่ามันสำคัญมากพอ ข้อสองคือเกรงว่าการเปิดใจคุยกันเรื่องระยะที่เรารู้สึกโอเคในความสัมพันธ์นี้จะเป็นการทำร้ายความรู้สึกกันไปเปล่าๆ อีกอย่างวันหนึ่งเราอาจต้องการพวกเขาขึ้นมาก็ได้ เพราะอย่างนี้เราถึงเลือกเก็บเขาเอาไว้ก่อน” นักจิตวิทยา โรบิน ดันบาร์ ให้ความเห็น

มีคำพูดที่น่าสนใจเรื่องหนึ่งว่า หากคนเราสามารถรู้ ‘ลิมิต’ ของตัวเองว่าทำอะไรได้แค่ไหนในความสัมพันธ์ พร้อมกับ ‘เคารพ’ ลิมิตและขอบเขตนั้นทั้งของตัวเองและของอีกฝ่าย ลองนึกดูว่ามันจะสามารถสร้างอิมแพ็คต์ได้มากขนาดไหน อาจจะส่งผลไปถึงในเชิงสังคมเลยก็ได้ เพราะเราไม่มีทางรู้เลยว่าการละเลย เพิกเฉย หรือไม่ได้ให้ความสำคัญกับคนคนหนึ่งมากพอยามที่เขาต้องการเพื่อนสักคนนั้น อาจนำไปสู่ปัญหาอะไรที่ใหญ่โตกว่ามากก็ได้ โดยเฉพาะในเวลาที่คลื่นความเหงากำลังกลายเป็นวิกฤติสำหรับคนยุคนี้ ฉะนั้นแล้ว เราอาจไม่ควรประเมินค่าความสัมพันธ์ใดต่ำเกินไปนัก แม้จริงอยู่ว่ามันจะเป็นความสัมพันที่ไม่ได้ ‘ให้’ อะไรกับเรามากมายขนาดนั้น แต่ในทางกลับกัน เราอาจกำลังให้คุณค่าอะไรบางอย่างแก่บางคนอยู่โดยที่เราไม่รู้ตัวก็ได้

ความหมายที่ซ่อนอยู่ลึกๆ ในคำว่า Give และ Take ซึ่งเป็นหัวใจของทุกความสัมพันธ์ อาจเป็น ‘Give what you can give, and never wants more than the other can give.’ หรือการ ‘ให้เท่าที่ให้ได้ และอย่าเรียกร้องอะไรมากเกินกว่าที่อีกฝ่ายจะให้ได้’ ด้วยเช่นกัน

อ้างอิง

https://www.nytimes.com/2024/06/22/well/the-vexing-problem-of-the-medium-friend.html

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

• Medium Friend ว่าด้วยความเปราะบาง ของความสัมพันธ์แบบ ‘เพื่อนกลางๆ’ ที่อาจนำไปสู่ปัญหา เวลาที่เรามีความคาดหวังไม่เท่ากัน
• ‘Groundhogging’ การเลือกคบคนแบบเดิม ที่ทำให้ติดอยู่ในลูปของความสัมพันธ์รูปแบบเดิมๆ ตอกย้ำให้ยิ่งเจอปัญหา และมูฟออนไปไหนไม่ได้
• Boyfriend Air เมื่อตัวตนของแฟนสาว แปรผันไปตามแฟนหนุ่มที่คบ ที่บางครั้งก็ทำให้บางคนรักตัวเองมากขึ้น แต่สำหรับบางคนคือการสูญเสียตัวตนในความสัมพันธ์

ตามบทความก่อนใครได้ที่
- Website : Mirror Thailand.com