เคสอุทาหรณ์ ไปจัดกระดูกคอ สุดท้ายหลอดเลือดสมองผนังฉีก

เพจ Tensia ให้ความเรื่องสุขภาพ ยกเคสหญิง 26 ปี ปวดเมื่อยคย ไปบิดจัดกระดูกคอ กลับปวดรุนแรงขึ้น CTA พบหลอดเลือดสมองผนังฉีก โดยระบุ

กระดูกสันหลังคอ ไม่ได้มีแค่ไขสันหลังระดับคอข้างใน แต่ “ข้างๆ” มีหลอดเลือดเส้นสำคัญที่มุ่งหน้าไปเลี้ยงสมอง ร้อยเรียงอยู่ในรูกระดูก

แม้มันจะอยู่ลึก มีโครงสร้างหลายอย่างป้องกัน แต่ใครจะรู้ว่า แต่ละคนมีความผิดปกติอะไรซ่อนอยู่มั้ย ที่ทำให้บาดเจ็บง่าย

หญิงอายุ 26 ปี สุขภาพโดยรวมปกติดี ไม่มีโรคประจำตัวใดๆ มีแค่อาการเดียว คือปวดคอด้านซ้ายเป็นๆ หายๆ มาประมาณเดือนนึง

ซึ่งก็ไม่แปลกอะไรในยุคนี้ อาการปวดคอจาก office syndrome เจอได้ทั่วไปเหมือนเป็นสัญญาณว่า อืม ผู้ใหญ่แล้วเนอะ

วันหนึ่งเธอตัดสินใจไป “จัดกระดูกคอ” ซึ่งไม่ได้บอกรายละเอียดว่าทำอะไรบ้าง และแน่นอนว่าไม่ได้ทำโดยบุคลากรทางการแพทย์

แต่หลังจากการบิดคอไม่นาน อาการเริ่มเปลี่ยนไป จากปวดคอธรรมดากลายเป็นปวดคอหนักขึ้นเรื่อยๆ แล้วตามมาด้วยอาการปวดศีรษะด้านซ้ายแบบรุนแรงมาก ให้คะแนนแบบ 10/10 เลย เป็นความปวดลึกๆ หนักๆ ตื้อๆ แบบที่เจ้าตัวบอกว่า “ไม่เคยปวดอะไรแบบนี้มาก่อนในชีวิต” กินยาแก้ปวดทั่วไปก็ไม่ดีขึ้นเละ จนในที่สุด ไม่ไหวละ มา รพ ละ

มาถึง รพ. สัญญาณชีพทุกอย่างปกติ ไม่มีไข้ ไม่มีแขนขาอ่อนแรง ไม่มีชาครึ่งซีก ไม่มีพูดไม่ชัด ตรวจระบบประสาทก็ยังแทบปกติหมด

มีเพียงกดเจ็บบริเวณต้นคอด้านหลังซ้าย ถ้ามองผิวเผิน เคสนี้ดูเหมือน “ปวดหัว ปวดคอทั่วไป” มากๆ แต่คนไข้เจ็บมาก ย้ำว่าไม่เคยปวดขนาดนี้มาก่อน

แพทย์เริ่มจาก CT สมองแบบไม่ฉีดสี

• ผลออกมาปกติ
• ไม่มีเลือดออก ไม่มีสมองบวม
• ไม่มีอะไรผิดปกติชัดเจนเลย

แต่มีรายละเอียดสำคัญอย่างหนึ่ง ที่ทำให้ทีมแพทย์ยังไม่ปล่อยเคสนี้กลับบ้าน คืออาการทั้งหมด เริ่ม “ทันทีหลังการบิดคอ”รวมทั้ง CT scan อาจไม่เห็น area เล็กๆ อย่างแถวๆ ก้านสมอง จึงส่งตรวจเพิ่มเติมด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หลอดเลือดคอ (CT angiography: CTA) ร่วมกับ MRI สมองและคอ

แล้วตรงนี้เอง ที่เริ่มเห็น “ตัวร้าย” จริงๆ พบว่า หลอดเลือดแดงที่วิ่งร้อยผ่านกระดูกคอขึ้นไปเลี้ยงสมองด้านหลัง เกิดรอยฉีกของผนังหลอดเลือด

ภาวะนี้เรียกว่าหลอดเลือดแดงคอฉีก (vertebral artery dissection)

หลอดเลือดเส้นนี้สำคัญมาก เพราะมันเป็นหนึ่งในเส้นหลัก ที่ส่งเลือดไปเลี้ยง

• ก้านสมอง
• สมองน้อย
• สมองด้านหลัง

ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ควบคุมทั้งการทรงตัว การกลืน การหายใจ การเคลื่อนไหวตา รวมถึงระบบสำคัญของชีวิตอีกหลายอย่าง

สิ่งที่น่ากลัวคือ เวลา “ผนังหลอดเลือดฉีก” เลือดสามารถไหลแทรกเข้าไปในผนังได้ จนเกิดเป็นกระเปาะหรือก้อนเลือดเล็กๆ ในผนังหลอดเลือด แล้วบริเวณนั้น จะกลายเป็นจุดที่ลิ่มเลือดเกาะง่ายมาก ถ้าลิ่มเลือดหลุดขึ้นไปอุดสมอง จากเคสปวดคอธรรมดา มันสามารถกลายเป็น สมองขาดเลือดเฉียบพลันได้เลย

บางคนอาจลงเอยด้วย

• เดินไม่ได้
• กลืนไม่ได้
• อัมพาต
• หรือเสียชีวิต

เหมือนเป็นความโชคดีในความโชคร้ายมาก ที่ยังไม่พบสมองขาดเลือด และยังไม่มีลิ่มเลือดอุดตันชัดเจน ซึ่งปกติฉีกแบบนี้ ลิ่มวิ่งไปอุดก้านสมองแล้ว ซึ่งจริงๆ อาจยังไม่เกิด หรือเกิดแล้วสลายไปก่อนก็ได้ แต่ถ้ามาช้ากว่านี้อีกนิดเดียว ผลลัพธ์อาจไม่เหมือนเดิมเลย

หลังวินิจฉัยได้

• แพทย์จึงให้รักษาและติดตามอย่างใกล้ชิด
• งดการบิดคอทุกชนิด
• หลีกเลี่ยงสารกระตุ้น เช่น โคเคน
• ติดตามภาพหลอดเลือดซ้ำในอีก 6 เดือน
• และอาการปวดศีรษะก็ค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับ

ปัจจุบัน ยังไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนทางสมองตามมา

เคสนี้น่ากลัวตรงที่ ช่วงแรก แทบไม่มีอาการทางระบบประสาทอะไรเลย ไม่มีอัมพาต ไม่มีพูดไม่ชัด ไม่มีหน้าเบี้ยว ไม่มีอะไรเลยที่สื่อถึงหลอดเลือดสมอง

มีแค่ประวัติ “ปวดหัวรุนแรงผิดปกติ” หลังการบิดคอ ซึ่งถ้าไม่ระวัง มันอาจถูกมองว่าเป็นไมเกรน หรือปวดกล้ามเนื้อธรรมดาได้ง่ายมาก

ดังนั้นถ้ามีอาการ

• ปวดคอรุนแรงผิดปกติ
• ปวดหัวแบบไม่เคยปวดมาก่อน
• อาการเริ่มหลังบิดคอหรือคอสะบัดแรงๆ

โดยเฉพาะถ้ามีเวียนหัว เดินเซ พูดไม่ชัด ตามมา มา รพ. ด่วนค่ะ แน่นอนว่า คนที่บิดคอไม่ได้เกิดหลอดเลือดฉีกทุกคน แต่ปัญหาคือ เราไม่มีทางรู้เลยว่า ใครคือคนที่ผนังหลอดเลือด/โครงสร้างรอบๆ ผิดปกติแบบเงียบๆ

เคยเจอบางเคสหลอดเลือดไม่ได้ร้อยไปในกระดูกทุกชิ้นก็มี โผล่แบบเปลือยๆ บางจุดเลย

ดังนั้นอะไรที่เสี่ยง และไม่ได้จำเป็นต่อชีวิตจริงๆ

หลีกเลี่ยงได้ก็ปลอดภัยกว่าค่ะ