นวัตกรรมยกระดับอัตลักษณ์ท้องถิ่น คว้ารางวัลมหกรรมวิจัยแห่งชาติ
งานมหกรรมวิจัยแห่งชาติ ประจำปี 2569 ประกาศผลและมอบรางวัล Thailand Research Expo 2026 Award เพื่อเชิดชูผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่มีความโดดเด่นเป็นที่เรียบร้อย จัดโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สถาบันที่พิชิตรางวัล Platinum Award 2 รางวัล ได้รับถ้วยรางวัลพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ได้แก่ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จากผลงาน "การยกระดับห่วงโซ่คุณค่ากระท่อมไทยตามมาตรฐาน Thailand Kratom GACP เพื่อรองรับระบบบริการบำบัดยาเสพติดอย่างครบวงจร" และ "นวัตกรรมตำรับยาจากกระท่อมสมุนไพรเศรษฐกิจทางการแพทย์แผนไทย เพื่อบำบัดผู้มีปัญหาจากการดื่มสุราในระบบบริการสาธารณสุข"
มหาวิทยาลัยศิลปากร คว้ารางวัลจากผลงาน "นวัตกรรมการสังเคราะห์เส้นใยเมลานินชีวภาพจากดินเปรี้ยวอันเนื่องมาจากพระราชดำริในที่ดินมูลนิธิชัยพัฒนา” โดยอาศัยแนวทางพระราชดําริแก้ปัญหาดินเปรี้ยวผ่าน กระบวนการทางธรรมชาติและการมีส่วนร่วมของชุมชน ควบคู่กับการศึกษาและประเมินคุณสมบัติเชิงวัสดุของ เส้นใยเมลานินชีวภาพที่เป็นเทคโนโลยีสะอาด มีศักยภาพเป็นวัสดุทางเลือกประยุกต์ใช้ในงานสิ่งทอและแฟชั่น และการสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอและแฟชั่นสะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่น ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
ส่วน 4 รางวัล Gold Award รับถ้วยรางวัลจากนายกรัฐมนตรี ได้แก่ ผลงาน "การยกระดับห่วงโซ่คุณค่าอุตสาหกรรมยางพาราไทยด้วยโมเดล BCG: นวัตกรรมสารจุ่มเต้านมโคฐานชีวภาพและการจัดการของเสียจากอุตสาหกรรมการผลิต ผลิตภัณฑ์จากน้ำยางพารา" จาก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ ผลงาน "การจัดการพื้นที่วัฒนธรรมเพื่อยกระดับตลาดวัฒนธรรมชุมชน บ้านไม้ริมคลองเจดีย์บูชา (หน้าวัดพระงาม) จังหวัดนครปฐม" จากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม ผลงาน "การยกระดับและขยายผลเทคโนโลยีการแปรรูปผลิตภัณฑ์ที่ได้จากเมล็ดโกโก้ ให้มีคุณภาพตามมาตรฐานและเพิ่มรายได้แก่เกษตรกรในพื้นพื้นที่ภาคใต้" จากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ผลงาน "ดาวเทียมคิวบ์แซท (KNACKSAT)" จาก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
สำหรับผลงาน "การจัดการพื้นที่วัฒนธรรมเพื่อยกระดับตลาดวัฒนธรรมชุมชน บ้านไม้ริมคลองเจดีย์บูชา (หน้าวัดพระงาม) จังหวัดนครปฐม" จาก มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม จุดเด่นนำทุนทางวัฒนธรรมมาใช้ในการสร้างคุณค่าและมูลค่าในเชิงเศรษฐกิจและสังคม สร้างผู้ประกอบการและผู้สืบทอดทางวัฒนธรรม ควบคู่กับการปลูกฝังองค์ความรู้และจิตสำนึกด้านวัฒนธรรมเข้าสู่ระบบการศึกษาในพื้นที่จ.นครปฐม ผลงานโดดเด่นด้านการบริหารจัดการและยกระดับพื้นที่ทางวัฒนธรรมชุมชนบ้านไม้ริมคลองเจดีย์บูชาเป็นตลาดวัฒนธรรมในจังหวัด ยกระดับและพัฒนาผู้ประกอบทางวัฒนธรรม สร้างผู้สืบทอดและต่อยอดผลิตภัณฑ์ใหม่ให้กับผู้ประกอบการ สร้างสรรค์ศิลปะในพื้นที่ชุมชนริมคลองเจดีย์บูชาจากอัตลักษณ์ทาง จ.นครปฐมการพัฒนาและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับอาหารท้องถิ่นชุมชนริมคลองวัดพระงามผ่านเรื่องเล่าและวิธีการเรียนรู้อาหารเชิงวัฒนธรรม ตลอดจนสร้างเส้นทางท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและพื้นที่เชื่อมบนฐานทุนวัฒนธรรม จ.นครปฐม
Silver Award 6 รางวัล ได้รับถ้วยรางวัลจากรองนายกฯ และรมว.อุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้แก่ ผลงาน " ย่านยาวโมเดล : นวัตกรรมสังคมยกระดับขมิ้นชันภาคใต้สร้างมูลค่าเพิ่มสู่เศรษฐกิจฐานราก BCG" จากมหาวิทยาลัยทักษิณ ผลงาน " ไหมมัดหมี่ : ศาสตร์แห่งศิลป์" จากมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ ผลงาน "การเพิ่มประสิทธิภาพอิฐมอญด้วยสารเติมแต่งแบเรียมซัลเฟตและไทเทเนียมไดออกไซต์สำหรับกำแพงป้องกันรังสีงสีเอกซ์" จาก สถาบันพระบรมราชชนก ผลงาน "วังส้มซ่าโมเดล: การเปลี่ยนผ่านวิสาหกิจชุมชนด้วยนวัตกรรมฐานชีวภาพระดับสูง ที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ และสร้างภูมิคุ้มกันที่ยั่งยืนต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม" จาก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ผลงาน "ลูมอส: ชุดตรวจวัดสารกำจัดศัตรูพืชปนเปื้อนแบบพกพาเพื่ออาหารปลอดภัย" จาก สถาบันวิทยสิริเมธี ผลงาน "ระบบความเค็มอัจฉริยะทะเลสาบสงขลา" จาก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย
ประเภท Bronze Award 8 รางวัล มีสถาบันที่ได้รับถ้วยรางวัลจากปลัด อว. 4 รางวัล ได้แก่ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กรมการข้าว กรมอนามัย สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา และสภากาชาดไทย รางวัลประเภทถ้วยรางวัลจากผอ.สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ สถาบันที่ได้รับถ้วยรางวัล4 หน่วยงาน ได้แก่ สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) มทร.สุวรรณภูมิ ม.สวนดุสิต สถาบันวิจัยแสงชินโครตรอน (องค์การมหาชน)
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า การจัดมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติครั้งนี้สะท้อนผลสัมฤทธิ์งการขับเคลื่อนระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ มีการมอบรางวัล Thailand Research Expo 2026 Award เพื่อเชิดชูหน่วยงานที่มีความโดดเด่นด้านการจัดแสดงและนำเสนอผลงานวิจัยและนวัตกรรม สร้างขวัญกำลังใจและส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพการเผยแพร่องค์ความรู้ พร้อมยกระดับมาตรฐานการสื่อสารผลงานวิจัยสู่สาธารณชนและการนำไปใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม ปีนี้มีผลงานวิจัยและนวัตกรรมจากหน่วยงานเครือข่ายทั่วประเทศร่วมจัดแสดงมากกว่า 1,000 ผลงาน ครอบคลุมหลากหลายสาขา และได้รับความสนใจจากผู้เข้าร่วมงานทั้งในประเทศและต่างประเทศเป็นอย่างมาก
ผลการตัดสินรางวัล Thailand Research Expo 2026 Award ปีนี้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของนักวิจัยไทยในการสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมที่สามารถตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต ตอกย้ำบทบาทของ "มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ" ในฐานะเวทีสำคัญของประเทศที่เชื่อมโยงองค์ความรู้จากงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม และร่วมขับเคลื่อนประเทศไทยด้วยวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน เชื่อมั่นว่ารางวัลจะเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่มีคุณภาพ พร้อมต่อยอดการใช้ประโยชน์องค์ความรู้สู่การพัฒนาประเทศ เสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน