ถอดนัยเกมการทูตจีน "สี จิ้นผิง" พา "ทรัมป์" เยือนหอสักการะฟ้าเทียนถาน
ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่กำลังเผชิญกับคลื่นลมแรง และความตึงเครียดอย่างหนัก ประเด็นความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์รอบด้าน กำลังกลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่สั่นคลอนเสถียรภาพโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ทั้งกรณีความตึงเครียดระดับวิกฤต ในแถบตะวันออกกลาง อย่างสงครามในประเทศอิหร่านที่พร้อมจะปะทุได้ทุกเมื่อ ข้อพิพาทเหนือช่องแคบไต้หวัน อันแสนเปราะบาง ตลอดจนสงครามการค้าที่ดุเดือด มาตรการตั้งกำแพงภาษีอันเข้มงวด และข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีขั้นสูง ที่ต่างฝ่ายต่างงัดมาตรการตอบโต้กันอย่างไม่มีใครยอมใคร
ประเด็นร้อนฉ่าเหล่านี้ ล้วนเป็นวาระสำคัญขั้นสูงสุด ที่ถูกคาดหมายว่า จะถูกหยิบยกขึ้นมาวางบนโต๊ะเจรจาอย่างเผ็ดร้อนในการพบกันครั้งประวัติศาสตร์นี้
ทว่า ฉากหน้าของการเผชิญหน้าระหว่าง 2 ผู้นำมหาอำนาจยักษ์ใหญ่ของโลก กลับถูกนำเสนอออกมาในมุมที่นุ่มนวลและน่าประหลาดใจอย่างยิ่ง เมื่อ ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา และ ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ผู้นำสูงสุดของจีน ได้ปรากฏตัวเคียงข้างกันในการเยือนสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ระดับโลกอย่างเป็นทางการ โดยมีกำหนดการเดินทางไปเยือน "หอสักการะฟ้าเทียนถาน" (Temple of Heaven) ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนใต้ของกรุงปักกิ่ง
การพบกันในครั้งนี้มองเผิน ๆ อาจดูเหมือนกิจกรรมการต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง และพาชมสถาปัตยกรรมโบราณตามปกติวิสัยทั่ว ๆ ไป แต่ในสายตาของนักวิเคราะห์ และผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ กลับมองตรงกันว่า นี่คือหนึ่งในเหตุการณ์ที่ผ่านกระบวนการคิดและถูกจัดฉากอย่างพิถีพิถันที่สุดในการเดินทางเยือนแผ่นดินจีนของผู้นำสหรัฐฯ และเป็นการแอบซ่อนนัยทางการทูตเอาไว้หลายชั้นอย่างมีนัยสำคัญ
ในระหว่างการเดินชมความงดงาม ผู้นำทั้งสองได้ยืนเคียงคู่กันภายในหอสักการะฟ้าเทียนถาน ซึ่งเป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่สวยงามและสำคัญยิ่งของประเทศจีน ประธานาธิบดีทรัมป์ ได้หันมาตอบคำถามของผู้สื่อข่าวด้วยท่าทีที่เป็นมิตรว่า "การเจรจาเป็นไปอย่างดีเยี่ยม" พร้อมกับเอ่ยปากหยอดคำหวานชื่นชมสถานที่แห่งนี้ว่า "สถานที่แห่งนี้ยอดเยี่ยมมาก เป็นเรื่องที่เหลือเชื่อจริง ๆ ประเทศจีน มีความสวยงามมาก"
คำชื่นชมดังกล่าวถูกส่งออกมาต่อหน้า สี จิ้นผิง ท่ามกลางบรรยากาศที่ดูเหมือนจะชื่นมื่น แต่ลึกลงไปภายใต้ความงดงามและคำหวานเหล่านั้น กลับมีสัญลักษณ์และสาส์นทางการเมือง ที่จีนต้องการส่งถึงสหรัฐฯ ซ่อนอยู่อย่างซับซ้อน
เมื่อพิจารณาถึงปูมหลังของสถานที่ หอสักการะฟ้าเทียนถานมีพื้นที่กว้างขวางครอบคลุมกว่า 1,600 ไร่ และมีความเก่าแก่อย่างยาวนานเพราะมีอายุย้อนหลังไปมากกว่า 600 ปี ในอดีตสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้ คือบริเวณที่จักรพรรดิแห่งราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิงจะเสด็จมาประกอบพิธีกรรมโบราณอันศักดิ์สิทธิ์ เพื่ออธิษฐานขอพรต่อสรวงสวรรค์ให้ผลผลิตทางการเกษตรมีความอุดมสมบูรณ์ การเพาะปลูกในปีนั้น ๆ เป็นไปได้ด้วยดี ไร้ซึ่งภัยพิบัติ
อีกทั้งยังเป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับอำนาจชอบธรรมในการปกครองของจักรพรรดิ ซึ่งตามความเชื่อโบราณของจีน จักรพรรดิคือ "โอรสแห่งสวรรค์" และเป็นมนุษย์เพียงผู้เดียวที่มีสิทธิ์ในการเชื่อมต่อสื่อสารกับสวรรค์เพื่อนำความสงบสุขมาสู่แผ่นดิน การที่ผู้นำทั้งสองเลือกเดินไปเยือนยัง "หอภาวนาขอพรเพื่อพืชผลอุดมสมบูรณ์" จึงทำให้นักวิเคราะห์เชื่อมั่นว่าการมาเยือนครั้งนี้ มีเนื้อหาสาระที่มากกว่าเรื่องประวัติศาสตร์ หรือพิธีการต้อนรับธรรมดาอย่างแน่นอน
นักวิเคราะห์บางกลุ่มตีความว่า การพาผู้นำสหรัฐฯ มายังสถานที่อธิษฐานขอพรแห่งนี้ เป็นการสะท้อนถึงความหวังในเรื่องการเจรจาทางการค้า เปรียบเสมือนความพยายามที่จะทำให้อัตราแลกเปลี่ยนและการค้าระหว่าง 2 ประเทศ "ออกดอกผลที่ดี" อีกครั้ง หลังจากที่ต้องเผชิญกับสภาวะชะงักงันและสงครามภาษีมาอย่างยาวนาน
ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญอีกส่วนหนึ่งมองว่า สัญลักษณ์ที่ซับซ้อนของเทียนถานถูกเลือกมาเพื่อส่งสาส์นเกี่ยวกับ "สันติภาพและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ" ความมั่นคง และความปรองดอง ในช่วงเวลาที่ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ทั่วโลกกำลังทวีความรุนแรงและแหลมคม
การส่งสัญญาณเชิงอารยธรรมเช่นนี้เป็นการบ่งบอกว่า จีนไม่ได้มองความสัมพันธ์ระหว่างจีนและสหรัฐฯ เป็นเพียงแค่เรื่องของผลประโยชน์หรือข้อตกลงระยะสั้นแบบฉาบฉวย แต่ควรจะมองและทำความเข้าใจร่วมกัน ภายใต้กรอบประวัติศาสตร์อันยาวนานและระเบียบโลกในระยะยาว
ประวัติศาสตร์ยังชี้ให้เห็นว่า โดนัลด์ ทรัมป์ ไม่ใช่ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ คนแรก ที่ได้มาเยือนสถานที่แห่งนี้ ในขณะที่ยังดำรงตำแหน่งอยู่ เพราะผู้นำสหรัฐฯ คนแรกที่เคยมาเยือนที่นี่คือ "เจอรัลด์ ฟอร์ด"
ย้อนกลับไปในปี 2518 ซึ่งเป็นยุคแห่งการบุกเบิกความสัมพันธ์ทางการทูตยุคใหม่ ดังนั้น สถานที่ทางประวัติศาสตร์จึงถือเป็นกลยุทธ์ "การทูตเชิงวัฒนธรรม" ที่จีนนิยมนำมาใช้เป็นเครื่องมือเนิ่นนานแล้ว ดังจะเห็นได้จากการเยือนจีนครั้งก่อนของทรัมป์ในปี 2560 ที่ ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้ให้การต้อนรับด้วยการพาทัวร์พระราชวังต้องห้าม
การเลือกสถานที่เหล่านี้จึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นการส่งสัญญาณแสดงให้เห็นถึงระดับความสำคัญ และการให้เกียรติทางการเมืองในระดับสูงสุดที่จีนมอบให้แก่ผู้นำสหรัฐฯ
ท้ายที่สุดแล้ว แม้ว่าบรรยากาศ ณ หอสักการะฟ้าเทียนถาน จะเต็มไปด้วยความชื่นมื่น และการส่งสัญญาณเชิงบวกผ่านสัญลักษณ์ที่งดงาม แต่ความหวังในเรื่องสันติภาพ การพัฒนาที่ยั่งยืนร่วมกัน และการคลี่คลายความขัดแย้งในประเด็นระดับโลกทั้งเรื่องอิหร่าน ไต้หวัน และสงครามการค้า จะสามารถ "ผลิดอกออกผล" ได้จริงตามความหมายของสถานที่แห่งนี้หรือไม่ คงเป็นเรื่องที่ประชาคมโลก ยังคงต้องเฝ้าติดตามอย่างใกล้ชิด
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากที่ ประธานาธิบดีทรัมป์ ได้เดินทางกลับไปยังทำเนียบขาวแล้ว ว่านโยบายและมาตรการที่แท้จริงของสหรัฐฯ ต่อจากนี้จะดำเนินไปในทิศทาง ที่สอดประสานหรือสวนทางกับรหัสลับทางการทูต ที่จีนตั้งใจมอบให้ในครั้งนี้
อ่านข่าว :
"กรมสรรพสามิต" เร่งสอบปมหน่วยงานรับสินบน ย้ำมีมาตรการกำกับเข้มงวด
เปิดรายชื่อ 34 เจ้าสัว ร่วมหารือ "อนุทิน" ที่ทำเนียบฯ เย็นนี้
ปชป.เคาะส่ง "อนุชา บูรพชัยศรี" ลงชิงผู้ว่า กทม เปิดตัว 16 พ.ค.นี้