ทำไมเยอรมนีจึงเรียกผู้นำประเทศว่า Chancellor แทนที่จะเป็นนายกรัฐมนตรีหรือประธานาธิบดี
ทำไมเยอรมนีจึงเรียกผู้นำประเทศว่า Chancellor แทนที่จะเป็น Prime Minister (นายกรัฐมนตรี) หรือ President (ประธานาธิบดี) เหมือนประเทศอื่น?
การแปลคำว่า Chancellor ในบริบทผู้นำประเทศเยอรมนี ในภาษาไทยก็แปลว่า นายกรัฐมนตรี แต่ในเชิงความหมายของ Chancellor คำ ๆ นี้ แปลได้หลายความหมาย ส่วนใหญ่มักหมายถึงผู้นำ หรือผู้บริหารระดับสูงในรัฐบาล หรือมหาวิทยาลัย แล้วทำไมเยอรมนีจึงเลือกใช้คำนี้ ? เรื่องนี้ต้องย้อนกลับไปดูประวัติศาสตร์ของประเทศ
ในจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ช่วงปี 900-1806 ก็มีตำแหน่ง “Chancellor” แล้ว เป็นตำแหน่งหัวหน้าเจ้าหน้าที่ศาสนจักรในสำนักนักบวชของจักรพรรดิ มีหน้าที่จัดการเอกสารราชการ
ต่อมาในช่วงทศวรรษ 1700 ตำแหน่ง Chancellor แห่งรัฐออสเตรียมีความสำคัญมากขึ้น บุคคลนี้ทำหน้าที่ดูแลกิจการภายในและต่างประเทศของราชวงศ์ฮับส์บูร์ก หลังจากจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ล่มสลายในปี 1806 รัฐเยอรมันอื่น ๆ ก็มีนายกรัฐมนตรี (Chancellor) เช่นกัน
บทบาทสมัยใหม่ของ Chancellor เริ่มต้นขึ้นในปี 1867 พร้อมกับสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ ซึ่งเป็นกลุ่มรัฐเยอรมันที่นำโดยปรัสเซีย นายกรัฐมนตรี (Bundeskanzler หรือ Federal Chancellor) แห่งสหพันธรัฐคนแรกคือ ออตโต ฟอน บิสมาร์ค ซึ่งดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของปรัสเซียด้วย
ในปี 1871 สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือได้กลายเป็นจักรวรรดิเยอรมัน ตำแหน่งจึงเปลี่ยนเป็นนายกรัฐมนตรีแห่งจักรวรรดิ (Reichskanzler) ตำแหน่งนี้ยังคงใช้ต่อมาในสมัยสาธารณรัฐไวมาร์ ซึ่งเป็นรัฐบาลประชาธิปไตยแห่งแรกของเยอรมนีหลังสงครามโลกครั้งที่ 1
ในสมัยนาซีเยอรมนี บทบาทของนายกรัฐมนตรีแห่งจักรวรรดิถูกรวมเข้ากับบทบาทของประธานาธิบดี อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ดำรงทั้งสองตำแหน่ง กลายเป็น Führer und Reichskanzler (ผู้นำและนายกรัฐมนตรีแห่งไรช์)
หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ในปี 1949 รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของเยอรมนี หรือที่เรียกว่าเบสิคลอว์ ได้นำตำแหน่ง Bundeskanzler กลับมาใช้อีกครั้ง คราวนี้ นายกรัฐมนตรีมีอำนาจมากกว่าเดิม เยอรมนีจึงมักถูกเรียกว่า “ประชาธิปไตยแบบนายกรัฐมนตรี” เพราะนายกรัฐมนตรีมีบทบาทนำที่แข็งแกร่งมาก
เยอรมนีตะวันออก ช่วงปี 1949-1990 ไม่มีตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หัวหน้าฝ่ายบริหารเรียกว่า รัฐมนตรีว่าการ หรือประธานสภาคณะรัฐมนตรี
แต่จริง ๆ เยอรมนีก็มีตำแหน่งประธานาธิบดีเหมือนกัน แต่หน้าที่การทำงานแตกต่างกัน หากให้เปรียบเทียบก็เหมือนกษัตริย์ของอังกฤษ กับนายกรัฐมนตรีของอังกฤษ
ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐเยอรมนี (Bundespraesident der Bundesrepublik Deutschland) โดยพื้นฐานแล้วเป็นประมุขแห่งรัฐในเชิงพิธีการ ทำหน้าที่เป็นตัวแทนประเทศในงานนิทรรศการ งานกีฬาและศิลปะ งานพิธีเปิด งานพาเหรด และงานศพสำคัญ ๆ ท่านทำพิธีตัดริบบิ้น วางศิลาฤกษ์ และตั้งชื่อเรือ และเป็นตัวแทนประเทศในเรื่องระหว่างประเทศ มีหน้าที่ลงนามในร่างกฎหมายที่รัฐบาลผสมร่างขึ้น และแต่งตั้งรัฐมนตรีตามที่นายกรัฐมนตรีต้องการ แต่ไม่มีอำนาจทางการเมืองที่แท้จริง และมาจากการเลือกตั้งของสมัชชาแห่งสหพันธรัฐ
นายกรัฐมนตรี (Chancellor หรือ Bundeskanzler) ของเยอรมนี เป็นผู้บริหารสูงสุดของประเทศโดยพฤตินัยและเป็นหัวหน้าของรัฐบาลอย่างแท้จริง นายกรัฐมนตรีได้รับการเลือกตั้งโดยรัฐสภาหลังจากที่ประธานาธิบดีเสนอชื่อแล้ว เขายังเป็นผู้กำหนดผู้ที่จะดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรี กำหนดจำนวนรัฐมนตรี และกำหนดขอบเขตหน้าที่ สรุปคือนายกรัฐมนตรีหรือ Chancellor ของเยอรมนีจะรับผิดชอบนโยบายของรัฐบาลทั้งหมด
ข่าวที่เกี่ยวข้อง