[บทความ] เบื้องหลังเทรนด์สร้างแฟนจาก AI อวดทิพย์ แต่อาจผิดกฎหมายจริง !

ไวรัลการสร้างภาพแฟนทิพย์ด้วย AI กำลังเป็นเทรนด์ในโซเชียลที่หลายคนเริ่มทดลอง เอาภาพตัวเองไปใช้ Prompt ให้ AI วาดแฟนหนุ่มหรือแฟนสาวในฝันมายืนข้าง ๆ แล้วแชร์ในแพลตฟอร์มโซเชียล ถึงจะน่ารักแต่ก็มีประเด็นที่ควรรู้ไว้เหมือนกัน เพราะมันมีทั้งมุมสนุกและมุมที่ต้องระวังค่ะ

AI เอาภาพมาจากไหน ? คนในภาพ AI มีอยู่ในโลกจริงหรือเปล่า

หลายคนอาจมีคำถามว่า AI Agents เอาภาพมาจากไหนในการสร้างภาพตาม Prompt ที่ผู้ใช้งานต้องการ ก่อนอื่นการ Generative AI ประเภทนี้จะเป็น Text-to-Image Generative AI หรือก็คือ AI ที่สามารถสร้างรูปภาพขึ้นมาใหม่จากการสั่งข้อความเป็นรูปภาพ ซึ่ง AI Agents จะมี Data ของข้อมูลในระบบ

โดยปกติแล้ว ‘แฟน’ ที่ AI สร้างขึ้นมาจะไม่ใช่คนจริง แต่เกิดจากการ ‘ประมวลผลใบหน้าใหม่’ จากฐานข้อมูลจำนวนมหาศาลที่ AI เคยได้รับมา เช่น รูปคนดัง, คนทั่วไปที่เผยแพร่ในอินเทอร์เน็ต ฯลฯ

ดังนั้น หน้าตาแฟนที่เราเห็นในภาพ อาจ ‘ดูเหมือน’ คนจริง เพราะสมจริงมาก แต่ไม่ใช่ใครสักคนที่มีตัวตนแบบ 100% เป็นเพียง ‘หน้าสมมติ’ ที่ถูกสร้างใหม่โดยไม่มีต้นแบบจากคนคนเดียว

การสร้างภาพแฟนจาก AI เสี่ยงผิดกฎหมายใดบ้าง ?

แม้เราจะรู้ว่าภาพที่ AI นำมาใช้มาจากฐานข้อมูลจำนวนมหาศาลที่รวบรวมภาพต่าง ๆ ที่ผู้ใช้งานส่งเข้ามาในระบบหรือจากข้อมูลที่เผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต แต่ก็ยังมีสิ่งที่น่ากังวัลในส่วนกฎหมายที่เข้าข่ายการกระทำความผิดได้

• สิทธิส่วนบุคคล (Right of Publicity)

ถ้า AI บังเอิญสร้างใบหน้าที่ไปเหมือนกับคนจริงแบบชัดเจน เช่น ดารา, อินฟลูเอนเซอร์, บุคคลสาธารณะ โดยเราไม่ได้ขออนุญาตก่อน แล้วนำมาโพสต์-ใช้ในเชิงพาณิชย์ หรือทำให้เขาเสียหาย สิ่งเหล่านี้จะเสี่ยงละเมิดสิทธิส่วนบุคคลทันที

• Deepfake และความเข้าใจผิด

การใช้ภาพ AI ไป แอบอ้างว่าเป็นแฟนจริง, หลอกลวง, หรือทำให้คนอื่นเข้าใจผิด อาจเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (2) คือการนำข้อมูลเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ จนทำให้ผู้อื่นเสียหายหรือหลงเชื่อ

ตัวอย่างที่ต้องระวัง

• ใช้ AI สร้างแฟนหน้าคล้ายคนจริง (ดารา, เซเลบ) แล้วอ้างว่าเป็นคู่เรา เสี่ยงถูกฟ้องร้องได้

• ใช้ภาพนั้นไปทำการตลาดหรือโฆษณาโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจเข้าข่ายละเมิดสิทธิภาพลักษณ์

• เอาไปแกล้งหรือหลอกให้คนอื่นเชื่อว่า ‘มีแฟนจริง’ จนมีผู้ได้รับความเสียหาย เสี่ยงโดนแจ้งความเอาผิดได้

อย่างไรก็ตาม การใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์เชิงปักเจก เน้นความสนุกส่วนตัว และมีการโพสต์ชัดเจนว่าเป็น AI นั้นถือว่าไม่ได้มีเจตนาไม่ดี สามารถทำได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงการ Generated ใบหน้าที่คล้ายคลึงกับคนดังหรือผู้มีชื่อเสียง และไม่ควรแอบอ้างว่าภาพที่สร้างจาก AI เป็นคนจริง ๆ และสุดท้ายนี้ห้ามใช้ภาพเหล่านี้เพื่อแสวงหาผลประโยชน์โดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่เช่นนั้นถือว่าเป็นการกระทำที่เข้าข่ายผิดกฎหมายแน่นอน