สถาปนา'พันธมิตรแร่ธาตุ'สหรัฐนำทีมญี่ปุ่น อินเดีย ออสเตรเลียจับมือสู้การกุมอำนาจของจีน

สหรัฐฯ ญี่ปุ่น อินเดีย และออสเตรเลีย ให้คำมั่นว่าจะทำงานร่วมกันเพื่อให้แน่ใจว่าจะมีอุปทานแร่ธาตุที่สำคัญอย่างมั่นคง เนื่องจากความกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการครอบงำของจีนในทรัพยากรที่สำคัญต่อเทคโนโลยีใหม่

มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ให้การต้อนรับรัฐมนตรีจากกลุ่มพันธมิตร "Quad" ที่วอชิงตัน โดยเปลี่ยนจุดเน้นไปที่เอเชีย หลังจากใช้เวลาส่วนใหญ่ในช่วงหกเดือนแรกของเขาไปกับสงครามในยูเครนและตะวันออกกลาง และกับลำดับความสำคัญในประเทศของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เช่น การอพยพ

ทั้ง 4 ประเทศกล่าวในแถลงการณ์ร่วมว่าพวกเขากำลังจัดตั้ง Quad Critical Minerals Initiative ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อ "ร่วมมือกันในการรักษาและเพิ่มความหลากหลาย" ห่วงโซ่อุปทาน

แถลงการณ์ให้รายละเอียดเพียงเล็กน้อยแต่ชี้แจงให้ชัดเจนว่าเป้าหมายคือการลดการพึ่งพาจีน ซึ่งใช้ข้อจำกัดเป็นแรงผลักดันในขณะที่สหรัฐฯ จำกัดการเข้าถึงเซมิคอนดักเตอร์และในขณะที่ทรัมป์ขู่ว่าจะเรียกเก็บภาษีศุลกากรที่สูง รวมถึงการเรียกเก็บจากประเทศสมาชิก Quad ด้วย

“การพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่งในการแปรรูปและกลั่นแร่ธาตุที่สำคัญและการผลิตสินค้าอนุพันธ์ทำให้ภาคอุตสาหกรรมของเราเผชิญกับการบีบบังคับทางเศรษฐกิจ การจัดการราคา และการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน” แถลงการณ์ดังกล่าวระบุ

อย่างไรก็ตาม บรรดารัฐมนตรี Quad ระมัดระวังที่จะไม่เอ่ยชื่อจีนโดยตรงแต่ได้แสดง “ความกังวลอย่างจริงจังเกี่ยวกับการกระทำที่เป็นอันตรายและยั่วยุ” ในทะเลจีนใต้และทะเลจีนตะวันออกซึ่ง “คุกคามสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค”

จีนมีแหล่งสำรองแร่ธาตุสำคัญหลายชนิดที่สำคัญ รวมถึงกราไฟต์ส่วนใหญ่ของโลก ซึ่งมีความสำคัญต่อยานยนต์ไฟฟ้า

ในคำกล่าวสั้นๆ ร่วมกับรัฐมนตรีคนอื่นๆ รูบิโอกล่าวว่าเขา “มุ่งเน้นมาก” ในการเพิ่มความหลากหลายของห่วงโซ่อุปทานและต้องการ “ความก้าวหน้าที่แท้จริง”

สหรัฐฯกลับมาให้ความสำคัญกับเอเชียอีกครั้ง
ความร่วมมือแบบสี่ฝ่ายนี้เกิดขึ้นครั้งแรกโดยอดีตนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ชินโซ อาเบะ ซึ่งเสนอตั้งพันธมิตรของระบอบประชาธิปไตยเพื่อล้อมจีน และกล่าวหาซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า Quad เป็นวิธีหนึ่งในการควบคุมจีน

เมื่อวันที่ 21 มกราคม รูบิโอได้ต้อนรับรัฐมนตรีต่างประเทศ Quad ในการประชุมครั้งแรกหลังจากทรัมป์เข้ารับตำแหน่ง ซึ่งถือเป็นสัญญาณว่ารัฐบาลชุดใหม่จะให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมกับประเทศที่มีแนวคิดเดียวกันเพื่อต่อต้านจีน

แต่หลายคนก็ประหลาดใจที่จีนไม่ได้อยู่ในวาระแรกของทรัมป์ และเขายังได้พูดถึงสีจิ้นผิงอย่างสุภาพและบรรลุข้อตกลงสงบศึกกับรัฐบาลปักกิ่งเพื่อหลีกเลี่ยงสงครามการค้าระหว่างสองเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดของโลก

คาดว่าทรัมป์จะเดินทางไปยังอินเดียในช่วงปลายปีนี้เพื่อเข้าร่วมการประชุม Quad

ทั้งรัฐมนตรีต่างประเทศของอินเดียและญี่ปุ่นกล่าวว่าพวกเขาต้องการให้ Quad มุ่งเน้นไปที่ "อินโด-แปซิฟิกที่เสรีและเปิดกว้าง" ซึ่งเป็นวลีที่พาดพิงอย่างอ้อมๆ ถึงการต่อต้านการครอบงำของจีนในเอเชีย

สุบราห์มันยัม ไจชังการ์ รัฐมนตรีต่างประเทศอินเดีย กล่าวว่า “ประเทศต่างๆ ในอินโด-แปซิฟิกมีเสรีภาพในการเลือก ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญยิ่งในการตัดสินใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการพัฒนาและความมั่นคง”

ตามคำเรยกร้องของไจชังการ์ กลุ่ม Quad ได้ประณามการโจมตีแคชเมียร์ฝั่งอินเดียเมื่อเดือนพฤษภาคม ซึ่งคร่าชีวิตพลเรือนชาวฮินดูเป็นส่วนใหญ่ และเรียกร้องให้ “นำผู้ก่อเหตุ ผู้วางแผน และผู้ให้ทุนสนับสนุนในการกระทำที่น่าตำหนินี้มาลงโทษโดยไม่ชักช้า”

ในเดือนพฤษภาคม อินเดียได้เปิดฉากโจมตีทางอากาศในปากีสถาน ซึ่งปากีสถานกล่าวหาว่าเป็นผู้ก่อเหตุ ปากีสถานปฏิเสธความรับผิดชอบและตอบโต้ด้วยการโจมตีกองทหารอินเดียด้วยตัวเอง

ในความกังวลหลักของญี่ปุ่น สมาคม Quad ได้ประณามเกาหลีเหนือที่ “ยิงขีปนาวุธจนไม่มั่นคง” และยืนกรานว่าต้อง “ปลดอาวุธนิวเคลียร์ให้หมดสิ้น”

ทรัมป์ ซึ่งเป็นหนึ่งในความเคลื่อนไหวที่น่าตกตะลึงที่สุดในช่วงดำรงตำแหน่งแรก ได้เข้าพบกับคิม จองอึน ผู้นำเกาหลีเหนือผู้สันโดษ ซึ่งช่วยคลี่คลายความตึงเครียด แต่ไม่สามารถบรรลุข้อตกลงที่ยั่งยืนได้

แม้ว่าจะมีจุดร่วมเกี่ยวกับจีน แต่สมาชิก Quad ก็มีความเห็นที่แตกต่างกันในประเด็นร้อนอื่นๆ โดยแถลงการณ์ร่วมไม่ได้กล่าวถึงยูเครนหรืออิหร่าน

อินเดียยังคงรักษาความสัมพันธ์อันยาวนานกับรัสเซียได้แม้จะถูกรุกรานยูเครน ขณะที่ทั้งอินเดียและญี่ปุ่นต่างก็มีความสัมพันธ์อันดีกับอิหร่านมาโดยตลอด

Agence France-Presse

Photo - มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ แถลงข่าวร่วมกับกลุ่ม Quad ณ กระทรวงการต่างประเทศ ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2025 (ภาพโดย Allison ROBBERT / AFP)