เปิดผลทดสอบ ชาไทย 15 ตัวอย่าง ไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน แนะไม่ใส่สี ก็อร่อยได้

สภาองค์กรผู้บริโภคและนิตยสารฉลาดซื้อ เปิดผลทดสอบ ชาไทย 15 ตัวอย่าง 73% ไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน แนะอร่อยเหมือนเดิม เพิ่มเติมคือไม่ใส่สี ทำได้จริง

วันที่ 26 พ.ย.2568 สภาผู้บริโภค ร่วมกับ นิตยสารฉลาดซื้อ มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค จัดงานแถลงข่าว “ผลทดสอบสีในชาปรุงสำเร็จ ที่ห้องประชุมมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค เพื่อเฝ้าระวังสินค้าด้วยการทดสอบและยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของสินค้า ตามวัตถุประสงค์โครงการเฝ้าระวังสินค้าด้วยการทดสอบสินค้าประจำปี 2568

ศูนย์ทดสอบฉลาดซื้อ ได้สุ่มสำรวจชาผงสำเร็จรูป เพื่อตรวจสอบวัตถุเจือปนอาหาร สีสังเคราะห์ เรื่อง สีในชา ชาผงสำเร็จรูปและชาปรุงสำเร็จ โดยเก็บตัวอย่างชาไทยปรุงสำเร็จ ในช่วงเดือนสิงหาคม 2568 สุ่มซื้อจากร้านจัดจำหน่ายออนไลน์ 13 ตัวอย่าง และซื้อที่ร้านจัดจำหน่ายในพื้นที่กรุงเทพและปริมณฑล 2 ตัวอย่าง รวมทั้งหมด 15 ตัวอย่าง

จากนั้นได้ส่งตัวอย่างเพื่อตรวจวิเคราะห์ปริมาณสีสังเคราะห์ (Synthetic food colour) ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 444) พ.ศ. 2566 เรื่องกำหนดหลักเกณฑ์ เงื่อนไข วิธีการใช้ และอัตราส่วนของวัตถุเจือปนอาหาร (ฉบับที่ 3) ครอบคลุมสารสังเคราะห์จำนวน 10 รายการ ประกอบด้วย

• Tartrazine INS102
• Ponceau 4R INS124
• Sunset yellow FCF INS110
• Allura Red AC INS129
• Carmoisine or Azorubine INS122
• Erythrosine INS127
• Fast green FCF INS143
• Brilliant blue FCF INS133
• Patent blue V INS131
• Quinoline yellow INS104

โดยก่อนนี้ในเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา สภาผู้บริโภค ร่วมกับนิตยสารฉลาดซื้อ มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ได้ร่วมกันดำเนินการทดสอบสีในชา ชาผงสำเร็จรูปและชาปรุงสำเร็จ 20 ตัวอย่างและพบว่า ร้อยละ 50 แสดงฉลากไม่ครบถ้วนโดยวิธีการและห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรอง ISO/IEC 17025

ชาไทยปรุงสำเร็จรวมทั้งหมด 15 ตัวอย่างแสดงฉลากยี่ห้อ ดังนี้

• Bluemocha ชาแดง ชาไทย
• LongBeach Thai Tea
• Tenju ชาไทย
• มังกรบิน ชาแดงผงปรุงสำเร็จ กลิ่นวานิลลา
• ดอยชาไทย ชาแดง ชาไทย
• ชาไทยผงปรุงสำเร็จลุงเป๋อ ตราฮิลล์คอฟฟ์
• ม้าบิน ชาแดงอัสสัม
• เจดี ไทยชา ชาไทยผงปรุงสำเร็จ
• 666 ชาผงปรุงสำเร็จ (สูตรชาไทย)
• ช้างทอง ชาผงปรุงสำเร็จ สูตรชาไทย
• ชาตรามือ ชาผงปรุงสำเร็จ ต้นตำรับชาไทย
• บอนกาแฟ ชาผงปรุงสำเร็จ สูตรต้นตำรับ
• ชาไทย ตราสิงห์ (ชาแดง)
• ชาไทย ตรานกอินทรีย์ทอง
• ชาใต้ ตราอินทรีแดง

ทัศนีย์ แน่นอุดร รองผู้อำนวยการมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค และบรรณาธิการนิตยสารฉลาดซื้อ กล่าวว่า ชาไทยสำเร็จรูปทั้ง 15 ตัวอย่าง เมื่อได้พิจารณาจัดประเภทชาตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 196 พ.ศ.2543 เรื่อง ชา พบว่าเป็น 2 ประเภทคือ ข้อ3(1) หมวด

1.1 ชาใบแต่งกลิ่น และข้อ 3(3) ชาปรุงสำเร็จ จำนวน 13 ตัวอย่าง ซึ่งอนุญาตให้ใส่สีได้ และ ข้อ3(1) หมวด 1.2 ชาใบไม่แต่งกลิ่น(ใส่สีไม่ได้) จำนวน 2 ตัวอย่าง ผลการทดสอบโดยสรุป

• จากทั้งหมด 15 ตัวอย่าง ผลการทำสอบครั้งนี้ จำนวน 11 จาก 15 ตัวอย่าง ไม่ตรงตามเกณฑ์ที่ กม. อนุญาต หรือคิดเป็นร้อยละ 73

• ผลการทดสอบสีสังเคราะห์ 10 รายการพบ จำนวน 4 รายการ คือ 1.Tartrazine 2.Ponceau 3.Sunset yellow 4.Brilliant blue

• ชาจำนวน 13 ตัวอย่าง(หมวดอาหาร 14.1.4 เครื่องดื่มแต่งกลิ่นรส) พบว่า ไม่ตรงตามเกณฑ์ที่ กม. อนุญาต จำนวน 9 ตัวอย่าง คือ

• Bluemocha ชาแดง ชาไทย
• LongBeach Thai Tea
• Tenju ชาไทย
• ดอยชาไทยชาแดง ชาไทย
• ชาไทยผงปรุงสำเร็จลุงเป๋อ ตราฮิลล์คอฟฟ์
• ม้าบิน ชาแดงอัสสัม
• เจดี ไทยชา ชาไทยผงปรุงสำเร็จ
• บอนกาแฟ ชาผงปรุงสำเร็จ สูตรต้นตำรับ
• ชาไทย ตรานกอินทรีย์ทอง

เป็นไปตามเกณฑ์ที่ กม.อนุญาต จำนวน 4 ตัวอย่าง คือ

• มังกรบิน ชาแดงผงปรุงสำเร็จ กลิ่นวานิลลา
• 666 ชาผงปรุงสำเร็จ (สูตรชาไทย)
• ชาตรามือ ชาผงปรุงสำเร็จ ต้นตำรับชาไทย
• ชาไทย ตราสิงห์ (ชาแดง)

• ชา 2 ตัวอย่าง(หมวด 14.1.5 กาแฟ เครื่องดื่มแทนกาแฟ ชา ชาสมุนไพรชนิดชงดื่ม(Herbal infusion) และเครื่องดื่มจากธัญชาติชนิดต่างๆ ไม่รวมโกโก้) ไม่อนุญาตให้ใส่สีเลย แต่ตรวจพบ คือช้างทอง ชาผงปรุงสำเร็จ สูตรชาไทย,ชาใต้ ตราอินทรีแดงพบว่า ไม่ผ่านมาตรฐานทั้ง 2 ตัวอย่าง พบสีสังเคราะห์ Sunset yellow 82.56 มก./กก.และ 108.31 มก./กก. ตามลำดับ

• มีตัวอย่างที่พบสีสังเคราะห์ทั้ง 4 ประเภท ได้แก่ 1.Tartrazine 2.Ponceau 3.Sunset yellow 4.Brilliant blue และมี Sunset yellow ปริมาณสูงที่สุด คือ 4127.42 มก./กก. คือตัวอย่างที่แสดงฉลากยี่ห้อ ดอยชาไทย ชาแดง ชาไทย

“ประเด็นที่เราอยากสื่อสารถึงผู้บริโภคคือสารสังเคราะห์หรือสีสังเคราะห์ในชาผงสำเร็จรูปยังมีอยู่ในปริมาณสูง แม้ศูนย์ทดสอบฉลาดซื้อจะดำเนินการทดสอบ และรณรงค์สื่อสารถึงผู้บริโภคอย่างต่อเนื่อง

ในตัวอย่างชาที่ตรงตามเกณฑ์ที่ กม. อนุญาตก็ไม่ควรวางใจ เพราะในการซื้อชาไทยดื่มจริงในชีวิตประจำวัน การชงชาของร้านเครื่องดื่มแต่ละร้านอาจมีสูตรเฉพาะตัวที่ใช้ชาผงสำเร็จรูปหลายชนิดรวมกันซึ่งตรงนี้ย่อมทำให้การบริโภคต่อแก้วได้รับสารสังเคราะห์ที่หลากหลายมากขึ้นตามไปด้วย”

คุณโสภณ หนูรัตน์ หัวหน้าฝ่ายคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิผู้บริโภค สภาองค์กรของผู้บริโภค แสดงข้อสังเกตว่า“ในจำนวนชาผงสำเร็จรูป 15 ตัวอย่าง เรายังพบว่าคำแนะนำในการบริโภคแตกต่างหลากหลายได้อย่างมาก เช่น บางยี่ห้อฉลากกำหนด ให้ใช้เพียง 2 กรัมต่อน้ำร้อน 240 มล.ทิ้งไว้ประมาณ 1 นาที บางยี่ห้อให้ใช้ ผงชา 20 กรัม แช่ในน้ำร้อน 180 มล. 4 นาที

ย่อมสะท้อนว่าความเข้มข้นของชาแต่ละชนิดแตกต่างกันมาก บางยี่ห้อการชงกำหนดให้ใช้ปริมาณเพียงเล็กน้อยเท่านั้น การบริโภคจึงต้องปฏิบัติตามฉลาก จุดนี้ยิ่งเป็นเรื่องน่าห่วงกังวลต่อผู้บริโภค เพราะจากทั้งหมด 15 ตัวอย่าง มี 6 ตัวอย่าง ฉลากไม่ระบุเวลาแช่ ทำการกำหนดเงื่อนไขการชงที่ชัดเจน อีกทั้งเชื่อว่าการบริโภคส่วนใหญ่ซื้อจากร้านแบบพร้อมดื่ม เพราะสะดวกไม่ได้ชงเอง การบริโภคเครื่องดื่มชาไทยในวันนี้เพื่อความปลอดภัยต่อตัวท่านเองจึงต้องบริโภคแต่น้อย”

และกล่าวเสนอว่า สภาองค์กรของผู้บริโภคเห็นความสำคัญของการเฝ้าระวังการบริโภคชาไทยเพราะเป็นเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมมาอย่างต่อเนื่อง เห็นได้จากมูลค่าทางการตลาดและยังคงมีผู้ประกอบการรายใหม่ๆ เข้ามาผลิตมากขึ้น

ซึ่งการทดสอบสีในชา ชาผงสำเร็จรูปและชาปรุงสำเร็จที่ได้ดำเนินการในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมายังพบว่า ร้อยละ 50 พบแสดงฉลากไม่ครบถ้วน และพบสารสังเคราะห์ปริมาณสูง เข้มข้นจึงจำเป็นต้องมีการเฝ้าระวัง เตือนภัยผู้บริโภคต่อไป เพื่อยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของสินค้าชาไทย ชาผงสำเร็จรูปและชาปรุงสำเร็จ และเชื่อมั่นว่าอยู่ในขอบเขตที่ผู้ประกอบการสามารถทำได้อย่างแน่นอน

“ผมคิดว่าในระยะเพียง 1 – 2 ปี ที่สังคมเราในหลายภาคส่วนได้ร่วมการเฝ้าระวัง รณรงค์เรื่องสารสังเคราะห์ในเครื่องดื่มชาไทย เราได้เห็นแล้วว่ามีความตื่นตัวและการเปลี่ยนแปลงสามารถเกิดขึ้นได้

วันนี้เราได้เห็นว่าหลายยี่ห้อออกเมนูใหม่ๆ เป็นชาไทยที่ไม่ไส่สีแล้ว ซึ่งเราย่อมทำได้เพราะการส่งออกชาไทยไปต่างประเทศของเราก็ดำเนินการด้วยมาตรฐานที่ไม่ใส่สารสังเคราะห์หรือใส่แต่ในปริมาณที่ไม่เกินมาตรฐานมานานแล้ว ผมจึงมั่นใจว่า เราจะเปลี่ยนผ่านไปสู่การบริโภคชาไทยที่ปลอดภัยได้ครับ”

โสภณ ยังกล่าวต่ออีกว่า ข้อเรียกร้องสำคัญและขอเรียกร้องต่อไปต่อการเฝ้าระวังมาตรฐานความปลอดภัยของสินค้าชาไทย ชาผงสำเร็จรูปและชาปรุงสำเร็จคือเรื่องฉลากที่ในวันนี้ต้องแสดงส่วนประกอบสีผสมอาหาร การแจ้งข้อมูลการบริโภคที่ชัดเจน ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาเข้ามาคุ้มครองผู้บริโภคและยกระดับมาตรฐานได้

เปิดผลทดสอบ ชาไทย 15 ตัวอย่าง ไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน แนะไม่ใส่สี ก็อร่อยได้

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เปิดผลทดสอบ ชาไทย 15 ตัวอย่าง ไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน แนะไม่ใส่สี ก็อร่อยได้

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
- Website : https://www.khaosod.co.th