‘Solo Traveler’ เดินทางคนเดียวแต่ไม่เปลี่ยวใจ เมื่อการท่องเที่ยวเพียงลำพังไม่ใช่ความโดดเดี่ยว แต่คืออำนาจในการเลือกความไว้ใจของตัวเอง

ขณะที่กำลังอ่านบรรทัดนี้ หลายคนอาจกำลังนั่งจิบกาแฟอุ่นๆ อยู่ในคาเฟ่กลางกรุงโตเกียว กำลังบิขนมปังกินอยู่ดาวน์ทาวน์สักแห่งในยุโรป กำลังนอนชิลบนเตียงผ้าใบริมชายหาดทางภาคใต้ หรืออาจกำลังนั่งเล่นบนระเบียงบ้านกลางป่าบนดอยทางภาคเหนือ

แต่ทั้งหมดที่ยกตัวอย่างมา หลายคนที่ว่านั้นอาจกำลังอยู่ ‘คนเดียว’

ใครๆ ก็ชอบการเดินทางท่องเที่ยว แต่คงไม่ใช่ทุกคนที่ปรารถนาจะออกเดินทางเพียงลำพัง ไม่ว่าด้วยเหตุผลใด โดยเฉพาะความรู้สึก ‘เหงา’ ที่อาจเกิดขึ้น ทำให้ไม่ได้แบ่งปันบทสนทนาดีๆ ความคิด หรือความสุขกับคนข้างๆ ซึ่งอาจเป็นเพื่อน คนรัก ครอบครัว

แต่เหตุผลที่ว่ามานั้น อาจใช้ไม่ได้กับนักเดินทางบางกลุ่ม โดยเฉพาะคนที่ชอบเดินทางเพียงลำพัง

ภาพจำของการเดินทางคนเดียวสำหรับบางคน อาจซ้อนทับกับความโดดเดี่ยว ความเหงา ไปจนถึงเหตุผลขำๆ อย่าง ‘ไม่มีใครคบ’ แต่สำหรับผู้ที่เดินทางเพียงลำพังนั้น มันอาจหมายถึงความ ‘อิสระ’ เป็นอิสรภาพที่ไม่ใช่เป็นเพียง ‘ภาพสวย’ บนโลกโซเชียลมีเดีย หากแต่หมายถึงอำนาจในการเลือก ความไว้ใจตัวเอง และความสันโดษแบบที่ตั้งใจเลือกเอง

หลายคนถึงหลงใหลการเดินทางคนเดียว เพราะสามารถตัดสินใจอะไรเองได้ โดยไม่ต้องขึ้นอยู่กับใคร อยากซอกแซกมุมไหน อยากหยุด อยากไปต่อทางใด อยากกินหรือไม่กินอะไร ก็เลือกได้ตามจังหวะของตัวเอง

ฉะนั้น Solo Traveler จึงไม่ใช่แค่การเดินทางคนเดียว แต่คือการสร้างความสัมพันธ์กับตัวเองแบบเต็มที่ ไม่ใช่คนที่โดดเดี่ยวหรือไม่มีใคร แต่เป็นคนที่เลือกจังหวะ ความสนใจ และการอยู่กับปัจจุบันของตัวเอง

แล้ว Solo Traveler มีผลทางความรู้สึกอย่างไร ทำไมถึงได้รับความนิยมมากขึ้น

อิสระในการตัดสินใจ

อย่างที่กล่าว การเดินทางคนเดียวเหมือนเป็นการ ‘ทวงคืน’ สิทธิ์ในการกำหนดชีวิต ได้ความเป็นอิสระในการตัดสินใจกลับมาอย่างเต็มที่ เพราะเวลาต้องเดินทางกับคนอื่น การตัดสินใจจะไปหรือไม่ไปไหน จะทำหรือไม่ทำอะไร และอะไรสำคัญหรือไม่สำคัญนั้น มักต้อง ‘แชร์’ กัน ซึ่งแน่นอนว่าเป็นเรื่องปกติของการเดินทางร่วมกัน

แต่เมื่อเดินทางคนเดียว ทุกการตัดสินใจเป็นของเรา เหมือนเป็นการฟื้นคืนความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ที่ว่า ‘เราเป็นคนกำหนดทิศทางชีวิตตัวเอง’ นั่นคือเหตุผลที่การเดินทางคนเดียวให้ความรู้สึกมีพลังสำหรับบางคน แม้ว่าจะมีความเหงาผ่านมาในบางวูบก็ตาม

ความสันโดษที่ทำให้เข้าใจตัวเอง

เวลาเดินทางคนเดียว สมาธิและการรับรู้ตัวเองมักสูงขึ้น เพราะเราไม่มีคนข้างๆ ให้แบ่งปัน สิ่งที่ได้กลับมา คือการระแวดระวังที่มากขึ้น นั่นเองคือจุดที่ทำให้เราอยู่กับปัจจุบันขณะแท้จริง ทำให้สังเกตรายละเอียดรอบข้างมากขึ้น ฟังร่างกายตัวเองมากขึ้น และไม่ต้องแสดงบทบาทให้ใครดู ในเวลาเช่นนี้ สมองจะตั้งคำถามว่า ‘เรารู้สึกอย่างไร’ มากกว่า ‘เราดูเป็นอย่างไร’ มันจึงเป็นการเพิ่มความชัดเจนภายในให้เข้าใจตัวเองมากขึ้น

เติบโตจากการพึ่งพาตัวเองทางอารมณ์

หากเดินทางกับคนอื่นๆ เช่น เพื่อน แฟน หรือครอบครัว เมื่อมีความรู้สึกบางอย่างเกิดขึ้น เราสามารถหันไปหาพวกเขาและแสดงออกได้อย่างเต็มที่ เพราะนั่นคือพื้นที่ของความสบายใจ แต่ในการเดินทางคนเดียว เราย่อมไม่มีใครให้ระบายความรู้สึกได้ทันที ไม่มีใครช่วยเบี่ยงเบนความไม่สบายใจ และไม่มีใครช่วยสนับสนุนความคิด มันจึงเป็นสถานการณ์ที่เราต้องจัดการอารมณ์ด้วยตัวเอง ต้องเป็นฝ่ายปลอบตัวเอง อยู่กับความไม่แน่นอน และยอมรับอารมณ์ที่ปะปนจากการเดินทาง จึงเป็นเหตุผลที่หลายคนบอกว่า การเดินทางคนเดียวสามารถ ‘เปลี่ยนความคิด’ คนคนหนึ่งได้ เพราะมันช่วยให้เราเติบโตขึ้นจากการได้รับมือกับอารมณ์ของตัวเองอย่างเต็มที่ เหมือนเป็นการทำความเข้าใจตัวเองในทางหนึ่ง

ความเหงาที่เลือกเอง

การอยู่ลำพังไม่ได้หมายถึงความโดดเดี่ยวจากการถูกทิ้งไว้ข้างหลัง แต่มันคือการอยู่คนเดียวเพราะ ‘เลือก’ เอง ซึ่งสองสิ่งนี้ต่างกันอย่างชัดเจน เพราะการเลือกเดินทางโดยสมัครใจ คือการเลือกที่จะใช้เวลาอยู่คนเดียวด้วยเหตุผลส่วนตัวในเชิงบวก เป็นแรงจูงใจที่กำหนดด้วยตัวเอง ต่างจากการโดดเดี่ยวทางสังคมโดยไม่สมัครใจ การเดินทางคนเดียวจึงสร้างความยืดหยุ่นทางใจและสร้างความเคารพในตัวเอง

เชื่อมต่อกับสถานที่อย่างลึกซึ้ง

เมื่อเดินทางกับคนอื่น ประสบการณ์ที่ได้รับอาจผ่านจากบทสนทนา การเห็นพ้อง และการประนีประนอมร่วมกับคนที่เดินทางด้วย แต่เมื่อเดินทางคนเดียวก็เหมือนเป็นการลด ‘ตัวกรอง’ ทางสังคม เราจะได้ลึกซึ้งกับสถานที่ที่เราไปเยือนโดยตรง ไม่มีเสียงเพื่อนเจี๊ยวจ๊าว ไม่มีเสียงแฟนบ่น คาเฟ่ที่ไปนั่งจิบกาแฟ เมืองที่เดินเล่น ร้านอาหารที่ไปกิน จะเป็นเสียงของสิ่งรอบข้างและหัวใจเราที่เชื่อมต่อกันอย่างแท้จริง

บทบาทที่ถูกถอดออก

ในชีวิตประจำวัน เราทุกคนมักสวม ‘บทบาท’ บางอย่างอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นเจ้านาย พนักงาน เพื่อน คนรัก ลูก ซึ่งพ่วงมาด้วยความรับผิดชอบ เป็นคนที่ถูกมองว่าประสบความสำเร็จ หรือต้องเข้มแข็งตลอดเวลา แต่เมื่อเดินทางคนเดียว บทบาทเหล่านั้นจะสลายไป ความยืดหยุ่นของอัตลักษณ์เราจะเพิ่มขึ้น ไม่มีใครรู้จักเรา ไม่มีใครรู้เรื่องราวของเรา ไม่ต้องรักษาภาพลักษณ์เดิมในสังคมอันคุ้นชินของเรา การเดินทางคนเดียวจึงเป็น ‘พื้นที่’ หายใจของตัวตนเรา

เช่นเดียวกับการเดินทางในทุกรูปแบบ Solo Traveler อาจไม่ได้สนุกหรือสงบตลอดเวลา อย่างไรเสียทุกคนก็คือมนุษย์คนหนึ่ง การเดินทางคนเดียวในบางสถานการณ์อาจน่าเบื่อ อาจรู้สึกไม่สบายใจ หรืออาจเหงาจนต้องการใครบางคน

หากแต่ทั้งหมดนั้นแหละคือสาระสำคัญ เพราะการเดินทางคนเดียวอาจไม่ได้ทำให้เราสนุก แต่มันทำให้เราได้มองเห็นตัวเองอย่างเต็มที่ ซึ่งอาจมีความหมายกับชีวิตมากกว่าก็ได้