อดีตผู้พิพากษาอาวุโสชี้วิกฤตศรัทธาบัตรเลือกตั้งเมื่อความลับถูกล่ามด้วยบาร์โค้ดและเงาปริศนา!
19 มี.ค.2569 - นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์เฟซบุ๊กในหัวข้อ “วิกฤตศรัทธาบัตรเลือกตั้ง 69: เมื่อ "ความลับ" ถูกล่ามด้วย Barcode และเงาปริศนา!” ระบุว่า กลายเป็นประเด็นร้อนที่สั่นสะเทือนวงการกฎหมายและทิศทางการเมืองไทยอีกครั้ง! เมื่อ ศาลรัฐธรรมนูญ มีมติเสียงข้างมาก 6 ต่อ 3 รับคำร้องไว้วินิจฉัย กรณีการเลือกตั้ง สส. เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 อาจเป็น "โมฆะ" ในส่วนที่เกี่ยวกับ สส. บัญชีรายชื่อ
เนื่องจากระบบบัตรเลือกตั้งที่มีการระบุรหัส Barcode ซึ่งสุ่มเสี่ยงต่อการทำลายหลักการพื้นฐานที่สำคัญที่สุดอย่าง "การลงคะแนนโดยลับ" (Secret Ballot)
รหัสลับบนใบแจ้งเกิด (หรือใบสั่งตาย?) ของประชาธิปไตย
ในเรื่องเพื่อพิจารณาที่ ต.30/2569 นี้ ผู้ร้องได้ชี้ให้เห็นว่า บัตรเลือกตั้งที่มีรหัสเฉพาะตัวนั้น "น่าเชื่อได้ว่า" สามารถตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) ไปถึงตัวตนผู้ลงคะแนนได้ ซึ่งขัดต่อรัฐธรรมนูญหลายมาตรา โดยเฉพาะ มาตรา 83 (ที่แก้ไขใหม่) ที่กำหนดชัดเจนว่าการเลือกตั้งต้องเป็นไปโดยตรงและลับ
ปมปริศนา: 6 ต่อ 3 และ "เงาน้ำเงิน" ในแดนดินถิ่นเสรี
สิ่งที่น่าจับตาและน่ากังวลที่สุด ไม่ใช่แค่เรื่องเทคนิคการพิมพ์ แต่คือ "นัยทางการเมือง" ที่ซ่อนอยู่หลังมติของตุลาการ:
• ฝ่ายเสียงข้างมาก (6 ท่าน): มองทะลุถึงแก่นของรัฐธรรมนูญ มาตรา 224 ว่านี่คืออำนาจโดยตรงของ กกต. ที่ต้องถูกตรวจสอบเมื่อกระทบสิทธิประชาชน
• ฝ่ายเสียงข้างน้อย (3 ท่าน): กลับมองเป็นเพียงเรื่องของ "กฎหมายลูก" (พรป.) ซึ่งมีความเห็นกันว่า จะหาเหตุผลใดมาสนับสนุนได้ว่าไม่ใช่ปัญหาจัดการเลือกตั้งโดยลับตามรัฐธรรมนูญโดยตรง ซึ่งเป็นอำนาจตรวจสอบของศาลรัฐธรรมนูญ แต่เป็นเรื่องการเลือกตั้งโดยไม่สุจริตหรือไม่เที่ยงธรรมตามกฎหมายเลือกตั้ง อันอยู่ในอำนาจตรวจสอบของศาลอื่น
• ข้อสังเกต: บางคนอาจมองว่า หรือจะเป็นปรากฏการณ์ของ "เงาน้ำเงิน" ทำให้คดีเดินทางไปสู่การวินิจฉัยเชิงลึก หากเป็นเช่นนั้น อาจสะท้อนให้เห็นความพยายามรักษาอำนาจในลักษณะ "นิติสงคราม" ที่น่ากลัว
กาง TOR จับพิรุธ: "ความปลอดภัย" หรือ "แผนซ่อนเร้น"?
หาก กกต. จะอ้างเรื่อง "เทคนิคการรักษาความปลอดภัย" คำถามที่ตามมาคือ:
1.ทำไมไม่ใช้รหัสร่วม? หากต้องการตรวจสอบบัตรปลอม การใช้ 1 Code ต่อบัตร 20 ใบ (เหมือนบัตรสีเขียวใน สส. เขต) ก็เพียงพอแล้ว ไม่จำเป็นต้องเจาะจงรายใบจนระบุตัวตนได้
2. หลักฐานใน TOR: เมื่อมีการไต่สวน ศาลจะเห็น "ข้อกำหนดขอบเขตงาน" (TOR) สั่งพิมพ์ทันทีได้ว่า เป็นการระบุให้พิมพ์โค้ดแบบเจาะจงรายใบ หรือเกิดจาก “เสียง” สั่งของเงาน้ำเงิน
บทสรุป: ก้าวต่อไปของนิติศาสตร์ไทย
คดีนี้คือบทพิสูจน์ครั้งสำคัญว่า "หลักนิติธรรม" จะยังคงเป็นที่พึ่งได้หรือไม่? เมื่อศาลรัฐธรรมนูญไต่สวนแล้ววินิจฉัยโดยยึด “หลักความพอสมควรแก่เหตุ (Proportionality) การเลือกตั้งครั้งนี้อาจต้องกลายเป็นโมฆะบางส่วน เพื่อรักษาไว้ซึ่งความศักดิ์สิทธิ์ของการลงคะแนนโดยลับ
แต่ถ้าวินิจฉัยไปอีกทางหนึ่ง บรรทัดฐานใหม่ของการเลือกตั้งไทยอาจจะเข้าสู่ยุคที่ "อำนาจรัฐสามารถส่องดูความลับในใจประชาชน" และตาม “เช็กบิล” ได้ตลอดเวลา
ซึ่งคือความเป็นความตายของประชาธิปไตยไทย!