นวดได้ไหม ข้อควรรู้ ‘สตรีมีครรภ์’

กรมการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก แจ้งข้อควรรู้เรื่องการใช้บริการนวดไทยของ “หญิงตั้งครรภ์” ให้เน้นเลือกร้านนวดแผนไทย ที่ได้มาตรฐานตามหลักเกณฑ์ของกระทรวงสาธารณสุข และต้องได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์แผนไทยก่อนรับบริการ

นพ.ปราโมทย์ เสถียรรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในฐานะโฆษกกรม กล่าวว่า จากกรณีที่มีข่าวเผยแพร่ในเพจ และเว็บไซต์ต่าง ๆ เกี่ยวกับหญิงอายุครรภ์ 6 เดือน เข้ารับบริการนวดเท้าในจังหวัดเชียงใหม่ เป็นผลให้ทารกในครรภ์เสียชีวิต และอาการโคม่า

โดยญาติระบุว่า มีสาเหตุเกิดจากการนวดแผนโบราณนั้น สำหรับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นครั้งนี้ นพ.มรุต จิรเศรษฐสิริ  อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้แสดงความเป็นห่วง และขอแสดงความเสียใจกับผู้ป่วย และญาติด้วย

โดยในเบื้องต้นได้มอบหมายให้ผู้นิเทศงานเขตตรวจราชการเขตสุขภาพที่ 1 ซึ่งอยู่ระหว่างการตรวจราชการ ในจังหวัดเชียงใหม่ ประสานกับหน่วยงานในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง เพื่อประเมินสถานการณ์ โดยเฉพาะองค์ความรู้ทางวิชาการด้านการนวดไทย ทั้งนี้ในเบื้องต้นขอเรียนว่ากรณีนี้ยังไม่มีความชัดเจน และรายละเอียดเชิงลึกของข้อมูลว่าเกิดจากการนวดจริงหรือไม่

อย่างไรก็ตามเพื่อลดความเสี่ยง ขอให้ข้อมูลกับสตรีมีครรภ์ทุกท่าน เกี่ยวกับการเข้าใช้บริการนวด ในแต่ละช่วงของการตั้งครรภ์ ดังนี้

• ช่วง 1-3 เดือนของครรภ์ ควรละเว้นการนวด และต้องระวังเกี่ยวกับภาวะแท้งบุตรจากพฤติกรรมตัวเอง เช่น ได้รับการกระแทกรุนแรง หกล้ม หรือรับประทานยาต้องห้าม เป็นต้น ส่วนสิ่งกระตุ้นจากภายนอกก็มีมากเช่นกันไม่ใช่จากการนวดเพียงอย่างเดียว
• ช่วง  3-6 เดือนของครรภ์ นวดได้ เพื่อการผ่อนคลาย นวดคลึงเบา ๆ ให้หญิงมีครรภ์ที่นอนตะแคงมีหมอนรองเข่า และท้องอยู่ในท่าที่สบาย หลีกเลี่ยงการนวดบริเวณท้อง และอุ้งเชิงกราน ห้ามนวดหนัก และนวดแบบกดจุด
• ช่วง 7เดือนขึ้นไป  ไม่ควรนวด ยกเว้นในช่วงใกล้จะคลอดสามารถนวดกล่อมท้องได้ เมื่อเด็กเริ่มจะกลับหัว โดยหมอผดุงครรภ์ไทยที่มีความชำนาญ เพื่อให้เด็กในครรภ์อยู่ในท่าที่เหมาะสม และช่วยให้คลอดง่าย

สำหรับข้อห้าม และข้อควรระวัง สำหรับผู้รับบริการนวดทั่วไป มีดังนี้

• มีไข้เกิน 38.5 องศาเซลเซียล
• บริเวณผิวหนังมีอาการอักเสบ บวม แดง ร้อน
• มีภาวะกระดูกแตกหัก ปริร้าว
• มีภาวะผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด
• ผู้ที่เคยประสบอุบัติเหตุแล้วยังไม่หายดี แผลเปิด

*ขอย้ำว่าหากมีอาการดังกล่าวเหล่านี้ก็ไม่ควรรับบริการนวดโดยเด็ดขาด  เพราะจะเป็นอันตรายต่อตัวเอง สำหรับการตั้งครรภ์นั้น ถือเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการนวด ขอให้เลือกใช้บริการจากคลินิกแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลของรัฐและเอกชน *

ส่วนผู้ที่ต้องการใช้การนวดไทย เพื่อบำบัดรักษาโรค แนะนำให้ใช้บริการกับคลินิกที่ได้รับอนุญาต จากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด กระทรวงสาธารณสุข มีเลขที่ใบประกอบวิชาชีพเวชกรรมของผู้ให้บริการระบุชัดเจน หรือสถานพยาบาลของภาครัฐและภาคเอกชนที่เปิดบริการ โดยมีแพทย์แผนไทยหรือผู้ช่วยแพทย์แผนไทยดูแล