เปิดไทม์ไลน์เลือกตั้ง 2569 เส้นทางสู่รัฐบาลใหม่ VS ฉากทัศน์เลือกตั้งโมฆะ
20 กุมภาพันธ์ 2569 ภายหลังการลงคะแนนเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา ประชาชนต่างจับจ้องไปที่ขั้นตอนการจัดตั้งรัฐบาลใหม่ ซึ่งสามารถแบ่งฉากทัศน์ออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ตามข้อกฎหมายและระเบียบปฏิบัติ ดังนี้
ไทม์ไลน์ปกติ : หากการเลือกตั้งดำเนินไปตามปกติ จะแบ่งออกเป็น 4 ระยะหลัก
เฟส 1 การเลือกตั้งและรับรองผล
- 8 ก.พ. 69: วันเลือกตั้งทั่วไป
- ก.พ. - เม.ย. 69: กกต. ประกาศผลภายใน 60 วัน (โดยต้องรับรองผลอย่างน้อย 95% ภายในวันที่ 9 เม.ย. 69)
เฟส 2 เปิดสภาและเลือกประธาน
- 10 - 16 เม.ย. 69: สส. ชุดที่ 27 รายงานตัว
- คาดการณ์ว่าหลังสงกรานต์เปิดประชุมรัฐสภาครั้งแรกเพื่อเลือกประธานและรองประธานสภาผู้แทนราษฎร
เฟส 3 จัดตั้งรัฐบาล
- ต้น พ.ค. 69: โหวตเลือกนายกรัฐมนตรี
- พ.ค. - มิ.ย. 69: จัดตั้งคณะรัฐมนตรี (ครม.) โปรดเกล้าฯ คณะรัฐมนตรี จากนั้นคณะรัฐมนตรีชุดใหม่เข้าเฝ้าฯ ถวายสัตย์ปฏิญาณ
เฟส 4 รัฐบาลเริ่มทำงาน
- กลาง มิ.ย. 69: รัฐบาลแถลงนโยบายต่อรัฐสภา และเริ่มปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นทางการ
ไทม์ไลน์กรณีฉุกเฉิน : เมื่อการเลือกตั้งเป็น "โมฆะ"
ในกรณีที่มีผู้ยื่นคำร้องและศาลตัดสินว่าการเลือกตั้งไม่ชอบด้วยกฎหมาย จะต้องเข้าสู่กระบวนการ 5 ขั้นตอนเพื่อเลือกตั้งใหม่
1 จุดเริ่มต้น: สมาชิกภาพ สส. เริ่มนับจากวันเลือกตั้ง (8 ก.พ. 69)
2 กระบวนการยุติธรรม: มีการยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อวินิจฉัยว่าการเลือกตั้ง "ไม่ชอบด้วยกฎหมาย"
3 สมาชิกภาพสิ้นสุดลง: หากศาลมีคำพิพากษาให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ สมาชิกภาพของ สส. ทั้งหมดจะสิ้นสุดลงทันที (Void)
4 ตราพระราชกฤษฎีกา: นายกรัฐมนตรีต้องนำความกราบบังคมทูลเพื่อตราพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งใหม่ ภายใน 45 วัน
5 กกต. กำหนดวันเลือกตั้ง: กกต. ประกาศกำหนดวันเลือกตั้งและดำเนินการจัดการเลือกตั้งใหม่ตามกรอบเวลา
ตัวอย่างกรณีสมมติ: หากศาลวินิจฉัยว่าการเลือกตั้งไม่ชอบกฎหมายในวันที่ 1 มีนาคม 2569 จะต้องดำเนินการจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ภายในวันที่ 14 เมษายน 2569
สรุปข้อกฎหมายสำคัญ
- การกำหนดกรอบเวลา 45 วันในการเลือกตั้งใหม่ เป็นการเทียบเคียงจากกรณีสภาครบวาระ
- นายกรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอ พ.ร.ฎ. และ กกต. เป็นผู้กำหนดวันเลือกตั้ง