เปิดผลวิจัยต่างประเทศ ชี้‘ซีเรียลนัมเบอร์’บนบัตรเลือกตั้งไม่ปลอดภัย หลายปท.ยกเลิก
เปิดผลวิจัยต่างประเทศ ชี้ ‘ซีเรียลนัมเบอร์’ บนบัตรเลือกตั้ง ไม่ปลอดภัย หลายประเทศยกเลิกการใช้บัตรที่ติดกับแผ่นควบคุม และมีซีเรียลนัมเบอร์
จากประเด็นการถกเถียงในเรื่องของบาร์โค้ด บนบัตรลงคะแนนเสียงเลือกตั้งที่เกิดขึ้นในประเทศไทยนั้น วาซิล วาชชันกา นักวิชาการจาก ศูนย์วิจัยด้านรัฐและกฎหมาย มหาวิทยาลัยแรดเบาด์ เมืองไนเมเคิน ประเทศเนเธอร์แลนด์ และเคต ซัลลิแวน ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการเลือกตั้งสหรัฐอเมริกา ได้เขียนเขียนรายงานงานเรื่อง “วิวัฒนาการของบัตรเลือกตั้ง” ที่มีประเด็นเกี่ยวกับเรื่อง บาร์โค้ด และซีเรียลนัมเบอร์บนบัตรเลือกตั้งเอาไว้
โดยนำเสนอภาพรวมอย่างครอบคลุมเกี่ยวกับประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณาในการออกแบบบัตรลงคะแนนเสียง โดยมุ่งเน้นเรื่องการเข้าถึงได้ของทุกคน ความปลอดภัย ความเรียบง่าย ความคุ้มค่าด้านต้นทุน และการปฏิบัติตามกฎหมาย
โดยครอบคลุมขั้นตอนก่อนการเลือกตั้ง ได้แก่ การกำหนดกรอบเวลา การออกแบบ การจัดหาและการกระจายบัตรลงคะแนน รวมถึงการทำให้บัตรลงคะแนนสามารถเข้าถึงได้ และเข้าใจง่ายสำหรับผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
ในรายงาน ระบุว่า บัตรลงคะแนนเป็นสิ่งที่น่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะถือเป็นหัวใจสำคัญของการเลือกตั้งทุกครั้ง เนื่องจากเป็นหลักฐานทางกายภาพที่แสดงให้เห็นว่า ประชาชนลงคะแนนอย่างไร บัตรลงคะแนน ยังเปิดโอกาสให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้แสดงทางเลือกของตน และยังเป็นสัญลักษณ์อันทรงพลังของระบอบประชาธิปไตย
โดยบัตรลงคะแนนยังเป็นเป้าหมายของพรรคการเมืองและผู้สมัครที่ต้องการมีชื่ออยู่ในบัตรเลือกตั้ง ขณะเดียวกันก็เป็นจุดสนใจของผู้ที่กระทำความทุจริตเลือกตั้ง ที่พยายามบิดเบือนผลการเลือกตั้ง
นอกจากนี้ บัตรลงคะแนนยังเป็นความท้าทายด้านการจัดการและขนส่งสำหรับหน่วยงานบริหารจัดการเลือกตั้งทั่วโลก ที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการรับประกันความปลอดภัยและความสุจริตเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง
ทั้งนี้ ในการวิจัยดังกล่าว มีส่วนที่พูดเรื่องเกี่ยวกับซีเรียล นัมเบอร์ หรือหมายเลขลำดับ และบาร์โค้ด บนบัตรเลือกตั้ง ในหมวดของเรื่อง “ความปลอดภัยเอาไว้” โดยระบุว่า บัตรลงคะแนนเลือกตั้งนั้น มักจะเพิ่มคุณลักษณะด้านความปลอดภัยใส่ไว้ด้วย โดยเฉพาะในกรณีที่ผู้มีส่วนได้เสียทางการเลือกตั้ง มีความกังวลเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของการทุจริต ที่หน่วยเลือกตั้ง
มาตรการด้านความปลอดภัยที่อาจนำมาใช้ ได้แก่ การออกแบบลวดลายพื้นหลัง การพิมพ์ตัวอักษรขนาดเล็กมากๆ (Microprinting) การใช้กระดาษที่มีลายน้ำ การพิมพ์ด้วยหมึกที่มองเห็นได้ภายใต้แสงอัลตร้าไวโอเลตเท่านั้น การใช้หมึกที่ไวต่อความร้อน ภาพโฮโลแกรม เครื่องหมายป้องกันการถ่ายเอกสาร ซีเรียลนัมเบอร์ และบาร์โค้ด
ซึ่งมาตรการด้านความปลอดภัยเหล่านี้ มีต้นทุน ดังนั้นจึงควรพิจารณาเปรียบเทียบประโยชน์ที่จะได้รับกับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น รวมถึงพิจารณาทางเลือกอื่นๆอย่างรอบคอบ
บัตรลงคะแนน มักมีการเพิ่มคุณลักษณะด้านความปลอดภัย โดยเฉพาะในกรณีที่ผู้มีส่วนได้เสียทางการเลือกตั้งมีความกังวลเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของการทุจริตที่หน่วยเลือกตั้ง
อย่างไรก็ตาม มาตรการด้านความปลอดภัยเหล่านี้มีต้นทุน ดังนั้น จึงควรพิจารณาเปรียบเทียบประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับกับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น รวมถึงพิจารณาทางเลือกอื่น ๆ อย่างรอบคอบ
ซึ่งการนำคุณลักษณะด้านความปลอดภัยมาใช้ ควรมีเป้าหมายเพื่อป้องกันการทุจริตเลือกตั้ง และสร้างความมั่นใจให้แก่สาธารณชนว่า มีมาตรการที่มีประสิทธิภาพในการรักษาความสุจริตเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง
ผู้มีสิทธิเลือกตั้งควรได้รับข้อมูลเกี่ยวกับมาตรการใดๆที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อพวกเขาในหน่วยเลือกตั้ง เช่น การใช้หมึกที่ลบไม่ออก ซึ่งมาตรการความปลอดภัยอื่นๆ อาจเผยแพร่ต่อสาธารณะ เพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นในกระบวนการเลือกตั้ง
ขณะเดียวกัน ก็ควรจะหลีกเลี่ยงการเปิดเผยรายละเอียดขององค์ประกอบด้านความปลอดภัยบางประการ เพื่อไม่ให้ประสิทธิภาพในการป้องกันของมาตรการเหล่านั้นลดลง
ทั้งนี้ บางประเทศ มีการใส่ซีเรียลนัมเบอร์ ไว้บนบัตรลงคะแนนเลือกตั้ง เพื่อใช้เป็นมาตรการในการป้องกันการทุจริตเลือกตั้ง การใช้ซีเรียลนัมเบอร์ ทำให้สามารถติดตามบัตรลงคะแนนไปยังหน่วยเลือกตั้งเฉพาะแห่งได้ นอกจากนี้ ก็ยังอาจใช้เชื่อมโยงบัตรลงคะแนน กับผู้มีสิทธิเลือกตั้งรายบุคคลได้อีกด้วย
ในสหราชอาณาจักร หมายเลขของบัตรลงคะแนนที่ออกให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งแต่ละรายนั้น จะถูกบันทึกควบคู่ไปกับหมายเลขประจำตัวของผู้นั้นในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งศาลจะมีอำนาจในการสั่งให้ติดตามบัตรลงคะแนนย้อนหลังไปยังผู้ลงคะแนนได้ เพื่อสอบสวนข้อกล่าวหากรณีเกิดการทุจริตขึ้น
แม้ว่าสาธารณชนและผู้มีส่วนได้เสียโดยทั่วไป จะมีความเชื่อมั่นในระบบดังกล่าว แต่ระบบนี้ก็มีความเสี่ยงอย่างมากต่อการรักษาความลับของการลงคะแนนเสียง ทำให้หลายประเทศตัดสินใจยกเลิกการใช้ซีเรียลนัมเบอร์บนบัตรลงคะแนน เช่น ที่ประเทศมาเลเซีย ได้ยกเลิกไปเมื่อปี 2549 ส่วนทีอื่น อย่าง แคนาดา ใช้ซีเรียลนัมเบอร์ บนต้นขั้วของบัตร แต่จะไม่พิมพ์ไว้บนตัวบัตรลงคะแนน
รายงานระบุว่า การป้องกันการทุจริตเลือกตั้ง ถือเป็นเป้าหมายที่สำคัญอย่างไม่ต้องสงสัย โดยเฉพาะในประเทศที่มีประวัติความท้าทายด้านความสุจริตของการเลือกตั้ง และมีระดับความเชื่อมั่นต่อกระบวนการเลือกตั้งที่ค่อนข้างต่ำ
อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีวิธีการอื่นที่ทำให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าวได้ ผ่านการส่งเสริมความปลอดภัยของบัตรลงคะแนน โดยต้องไม่กระทบต่อความลับของการลงคะแนนเสียง และต้องตระหนักว่า ความลับของการลงคะแนน ถือเป็นหนึ่งในหลักการสำคัญของการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตยสมัยใหม่ และได้รับการย้ำไว้ในตราสารระหว่างประเทศ ทั้งในระดับสากล และระดับภูมิภาค
ด้วยความเข้าใจดังกล่าว สมัชชารัฐสภาแห่งคณะมนตรียุโรป เมื่อปี 2550 ได้เรียกร้องให้ประเทศสมาชิกค้ำประกันการลงคะแนนลับสำหรับประชาชนทุกคน และเพื่อจุดประสงค์นี้ ให้ “ยกเลิกการใช้บัตรที่ติดกับแผ่นควบคุม และมีซีเรียลนัมเบอร์”
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เปิดผลวิจัยต่างประเทศ ชี้‘ซีเรียลนัมเบอร์’บนบัตรเลือกตั้งไม่ปลอดภัย หลายปท.ยกเลิก
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
- Website : https://www.khaosod.co.th