อย่าเลี้ยงลูกจน ‘สำลักความรัก’ ผอ.ศูนย์คุณธรรม กางข้อมูลเด็กไทยไร้ความสุข ดันวาระครอบครัวพลังบวก สู้โลกยุค AI
วันนี้ (8 พฤษภาคม) รศ. นพ. สุริยเดว ทรีปาตี ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) ได้ร่วมกล่าวในงาน Alpha Skills Summit & Expo 2026 ภายใต้หัวข้อ Human Skills in the Age of AI: เลี้ยงลูกให้เป็นมนุษย์ที่มีหัวใจ ในโลกยุค AI โดยได้นำเสนอข้อคิดและข้อมูลสถิติที่สะท้อนวิกฤตการณ์ด้านพัฒนาการเด็กและคุณธรรมของผู้ใหญ่ในสังคมไทยปัจจุบัน
รศ. นพ. สุริยเดว ได้เริ่มต้นด้วยการเปรียบเทียบการพัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) กับการเลี้ยงดูเด็ก โดยระบุว่า ทักษะความเป็นมนุษย์ (Human Skills) ที่สำคัญที่สุดในยุคนี้คือการจัดการอารมณ์ ปัจจุบันมนุษย์จำเป็นต้องป้อนข้อมูลด้านจริยธรรมและตีกรอบความถูกต้องให้กับ AI เสมือนการสั่งสอนลูกหลาน เพื่อไม่ให้ AI เรียนรู้ข้อมูลที่ผิดเพี้ยนหรือเป็นสีเทา ในขณะที่ AI ได้รับการพัฒนาให้มีความฉลาดและทำงานแทนมนุษย์ได้แทบทุกอย่าง สิ่งสำคัญที่จะแยกมนุษย์ออกจากหุ่นยนต์คือ วินัย ความซื่อสัตย์ และความสามารถในการจัดการอารมณ์
อย่างไรก็ตาม เมื่อมองกลับมาที่การเลี้ยงดูเด็กในสังคมไทย ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม ได้ยกตัวอย่างกรณีศึกษาเกี่ยวกับการจัดตารางเรียนของเด็กปฐมวัย โดยพบว่าเด็กในระดับชั้นอนุบาล 1 ต้องเผชิญกับตารางเรียนที่อัดแน่นตั้งแต่เวลา 08.00 น. ถึง 16.00 น. ครอบคลุมตั้งแต่วิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ โค้ดดิ้ง ภาษาไทย จีน อังกฤษ ดนตรี ไปจนถึงเทควันโด โดยไม่มีเวลาพักผ่อนนอนหลับในตอนกลางวัน ซึ่งถือเป็นการฝืนธรรมชาติของพัฒนาการเด็กอย่างรุนแรง
นอกจากนี้ ยังพบปรากฏการณ์ที่ผู้ปกครองแข่งขันกันอย่างดุเดือดเพื่อผลการเรียนของลูก แม้กระทั่งจุดทศนิยมเพียง 0.01 ก็กลายเป็นประเด็นกดดันไปถึงสถานศึกษา
ผลพวงจากการแข่งขันและแรงกดดันดังกล่าว สะท้อนออกมาในรูปแบบของดัชนีชี้วัดความสุขและพลังบวกของเด็ก ที่ลดต่ำลงอย่างน่าวิตก โดยผลสำรวจพบว่าพื้นที่กรุงเทพมหานครและทั่วประเทศอยู่ในเกณฑ์สีแดงและสีส้ม ซึ่งหมายถึงระดับความสุขที่วิกฤต ตัวชี้วัดที่สำคัญ เช่น การที่เด็กรู้สึกว่าสามารถปรึกษาพ่อแม่ได้ทุกเรื่อง การมีพ่อแม่เป็นแบบอย่างที่ดี หรือการรู้สึกอบอุ่นปลอดภัยเมื่ออยู่บ้าน กลับได้รับคำตอบในเชิงลบ รศ. นพ. สุริยเดว จึงได้ฝากข้อคิดเตือนใจผู้ปกครองว่า อย่าเลี้ยงลูกจนทำให้เด็กสำลักความรัก ซึ่งหมายถึงการคาดหวังและยัดเยียดสิ่งต่างๆ ด้วยความรัก แต่กลับสร้างความอึดอัดและทำร้ายจิตใจเด็กโดยไม่รู้ตัว
นอกจากประเด็นปัญหาของเด็กแล้ว ข้อมูลที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ วิกฤตคุณธรรมในผู้ใหญ่ โดย รศ. นพ. สุริยเดว ชี้แจงว่า คุณธรรมในบริบทนี้ไม่ได้หมายถึงเพียงการสวดมนต์ไหว้พระ แต่หมายถึงพฤติกรรมและการปฏิบัติตัวที่ดีในสังคม จากสถิติพบว่า ดัชนีคุณธรรมของประเทศไทยดิ่งลงถึง 5% เมื่อเทียบกับปี 2565 โดยกลุ่มที่มีปัญหาพฤติกรรมมากที่สุดคือผู้ใหญ่ โดยเฉพาะในกลุ่มเจเนอเรชันวาย (Gen Y)
พฤติกรรมที่สะท้อนความถดถอยทางคุณธรรมชัดเจนที่สุดตลอด 4 ปีที่ผ่านมาคือ วินัยและความรับผิดชอบโดยเฉพาะวินัยจราจร เช่น การขับรถสวนเลนหรือย้อนศรด้วยข้ออ้างว่ามั่นใจในความปลอดภัย รวมถึงความถดถอยในเรื่อง ความกตัญญูและมารยาททางสังคม โดยพบว่าผู้ใหญ่จำนวนมากมองว่าการกล่าวคำขอบคุณ ต่อผู้ให้บริการไม่ใช่สิ่งจำเป็น เพราะถือว่าบุคคลเหล่านั้นทำตามหน้าที่และได้รับค่าจ้างอยู่แล้ว
“ถือเป็นตลกร้ายในยุคปัจจุบัน ที่ AI ถูกฝึกมาให้รู้จักชื่นชม ขอโทษ และมีมารยาทที่สมบูรณ์แบบ จนบางครั้งมนุษย์ยังต้องคอยเบรก ในขณะที่มนุษย์ตัวจริงกลับห่างเหินจากมารยาทพื้นฐานเหล่านี้ไปทุกที แล้วเราจะนำสิ่งเหล่านี้ไปเป็นแบบอย่างหรือสอนลูกหลานได้อย่างไร” รศ. นพ. สุริยเดว ตั้งข้อสังเกต
ในตอนท้าย ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม ได้รณรงค์และเชิญชวนให้สังคมไทยร่วมกันสร้างครอบครัวพลังบวก โดยทางศูนย์ฯ ได้ลงพื้นที่กว่า 20 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวผ่านระบบ E-learning และแพลตฟอร์มการเรียนรู้ต่างๆ เพื่อดึงสติและสร้างภูมิคุ้มกันทางใจให้กับทั้งพ่อแม่และเด็ก ให้สามารถเติบโตและใช้ชีวิตในโลกยุคดิจิทัลได้อย่างมีความสุขและมีวุฒิภาวะทางอารมณ์อย่างแท้จริง
*Pin Comment (Day 1-2)
💜 ยังซื้อบัตรเข้างานทัน!
ยกครอบครัวมา “เล่น เรียนรู้ และเติบโต” 🌱
ไปด้วยกันที่ Alpha Skills Summit & Expo 2026
🎟 Regular Ticket ราคา 2,500.- (1 ใบ)
📌 ดู Highlight Agenda และซื้อบัตรได้ที่
✨ เข้าร่วมพื้นที่หลักฟรี ตลอด 3 วันเต็ม (ไม่จำกัดอายุ)
Talent Stage | Exhibition | Play Space
🎤 Main Stage
สำหรับผู้เข้าร่วมอายุ 18 ปีขึ้นไป
รวม Speaker และผู้เชี่ยวชาญกว่า 30 ท่าน
🧠 Workshop
เปิดให้ลงทะเบียนล่วงหน้า
👉 1 บัตร เข้าร่วม Workshop ได้สูงสุด 4 ครั้ง
👶 เด็กสามารถใช้สิทธิ์จากบัตรผู้ปกครองได้
หมายเหตุ: การลงทะเบียนล่วงหน้า Workshop เต็มทุกคลาสแล้ว! แต่ท่านยังสามารถลง
Waiting List ที่จุดหน้าห้อง Workshop ได้ โดยหากมีที่ว่าง ทีมงานจะโทรติดต่อ เรียกตาม
ลำดับการลงทะเบียน (First come, First served)