เผยผลตรวจล่าสุดสารหนูยังแน่นน้ำกก-น้ำสาย-จุดไหลลงโขง

เผยผลตรวจล่าสุดสารหนูยังแน่นน้ำกก-น้ำสาย-จุดไหลลงโขง นักวิชาการชี้สารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำตลอดเวลา แนะรัฐขยายจุดตรวจแม่น้ำโขง

วันนี้ (30 พ.ค. 68) ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเว็บไซต์ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) ได้เผยแพร่รายงานสถานการณ์คุณภาพน้ำและตะกอนดิน แม่น้ำกก แม่น้ำสาขาที่ไหลลงแม่น้ำกก แม่น้ำโขง และแม่น้ำสาย ครั้งที่ 3 (ครั้งล่าสุด)กรณีคุณภาพน้ำมีสีขุ่นผิดปกติและพบสารปนเปื้อน บริเวณพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดเชียงราย รอบเดือนพฤษภาคม ระหว่างวันที่ 13-16 พฤษภาคม 2568 จำนวนทั้งสิ้น 24 จุด โดย ดำเนินการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำในห้องปฏิบัติการจากตัวอย่างน้ำผิวดินโดยทำการตรวจวัดโลหะหนักทั้งหมด 9 ชนิด คือ แคดเมียม (Cd), โครเมียม (Cr), แมงกานีส (Mn), นิกเกิล (Ni), ตะกั่ว (Pb), สังกะสี (Zn), ทองแดง (Cu), ปรอท (Hg), สารหนู (As)

ผลการตรวจวัดโลหะหนักจำนวนทั้งสิ้น 15 จุด โดยอยู่ในพื้นที่เชียงใหม่ 3 จุด และเชียงราย 12 จุด พบว่า จังหวัดเชียงใหม่ โลหะหนักเกินมาตรฐาน คือ “สารหนู” (As) ทั้ง 3 จุด ดังนี้ ชายแดนไทย-พม่า ต.ท่าตอน อ.แม่อาย มีค่าสารหนู 0.030 mg/L KK02 ,สะพานมิตรภาพแม่นาวาง-ท่าตอน ต.ท่าตอน อ.แม่อาย มีค่าสารหนู 0.026 mg/L และ สะพานสองดินแดนบ้านแม่สลัก อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ มีค่าสารหนู 0.018 mg/L

เว็บไซต์ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมฯ ระบุว่า ในส่วนของจังหวัดเชียงราย โลหะหนักเกินมาตรฐาน คือ “สารหนู” (As) จำนวน 8 จุด (จากทั้งหมด 12 จุด) ดังนี้ บ้านจะเด้อ หมู่ 6 ต.ดอยฮาง อ.เมือง มีค่าสารหนู 0.016 mg/L ,สะพานมิตรภาพแม่ยาว-ดอยฮาง อ.เมือง มีค่าสารหนู 0.017 mg/L ,บ้านโป่งนาคำ ต.ดอยฮาง อ.เมือง มีค่าสารหนู 0.016 mg/L, สะพานข้ามแม่น้ำกก ต.ดอยฮาง อ.เมือง มีค่าสารหนู 0.018 mg/L , สะพานแม่ฟ้าหลวง ต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.014 mg/L , สะพานเฉลิมพระเกียรติ1 ต.รอบเวียง อ.เมือง มีค่าสารหนู 0.014 mg/L , ฝายเชียงราย ต.รอบเวียง อ.เมือง มีค่าสารหนู 0.011 mg/L , สะพานริมกก-เวียงเหนือรวมใจ อ.เวียงชัย มีค่าสารหนู 0.018 mg/L

ส่วนการตรวจลำน้ำสาขา ได้แก่ แม่น้ำฝาง แม่น้ำกรณ์ แม่น้ำลาว แม่น้ำแม่สรวย โลหะหนักทุกพารามิเตอร์ “อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน”

เว็บไซต์ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมฯ ยังระบุว่า ผลการตรวจแม่น้ำโขง 2 จุดพบว่ามีค่าสารหนูเกินมาตรฐานทั้ง 2 จุด คือ บริเวณจุดก่อนที่แม่น้ำกกจะไหลลง ต.เวียง อ.เชียงแสน พบมีค่าสารหนู 0.026 mg/L และบริเวณหลังจุดที่แม่น้ำกกไหลลง ต.บ้านแซว อ.เชียงแสน มีค่าสารหนู 0.025 mg/L

ในส่วนของแม่น้ำสาย 3 จุด พบว่า โลหะหนักเกินมาตรฐาน คือ “สารหนู” (As) ทั้ง 3 จุด คือบ้านหัวฝาย ต.แม่สาย อ.แม่สาย มีค่าสารหนู 0.023 mg/L ,สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 อ.แม่สาย ,มีค่าสารหนู 0.024 mg/L ,บ้านป่าซางงาม ม.6 ต.เกาะช้าง อ.แม่สาย จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.017 mg/L

ผศ.ดร เสถียร ฉันทะ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และผู้ทรงคุณวุฒิ คณะกรรมการลุ่มน้ำโขง กล่าวว่าพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำพบว่าทั้ง 3 ครั้งมีสารหนูเกินค่ามาตรฐาน ซึ่งเป็นการยืนยันได้ว่าปริมาณสารหนูปนเปื้อนอยู่ในน้ำตลอด และอยู่ในภาวะที่เสี่ยง แม้กระทั่งการปนเปื้อนในปากแม่น้ำที่ไหลลงแม่น้ำโขงก็เช่นเดียวกัน ช่วยยืนยันว่าสารหนูไปไกลถึงแม่น้ำโขง หากมีการเก็บตัวอย่างน้ำโขงในจุดที่ห่างออกไปเพื่อหาว่าสารโลหะหนักนี้ได้แพร่กระจายไปถึงไหนก็จะเป็นประโยชน์ทั้งประชาชนไทยและลาว รวมถึงประเทศท้ายน้ำ

“ที่ผ่านมารัฐไม่ได้เอาข้อมูลไปพูดความจริง พยายามบอกว่าไม่อันตรายหรืออันตรายน้อย ซึ่งมันไม่ใช่ การใช้น้ำที่เกินค่ามาตรฐานทำให้สารหนูสะสม หากเราไม่เตือนชาวบ้าน เขายังใช้น้ำอยู่ประจำ ก็มีโอกาสสะสมสารโลหะหนักตัวนี้ไปเรื่อย เสี่ยงต่อการป่วยเป็นมะเร็ง”ผศ.ดร.เสถียร กล่าว และว่า รัฐบาลต้องตรวจสอบด้วยว่าระบบบชลประทานที่ใช้น้ำในแม่น้ำเหล่านี้ส่งไปถึงไหน รวมถึงการตรวจสอบพืชที่ใช้น้ำเหล่านี้เพื่อแจ้งเตือนให้ชาวบ้านรู้ตัว ไม่ใช่เป็นการสร้างความตกใจแต่ชาวบ้านจะได้วางแผนของตัวเองได้ถูก