เปิด 7 ความจริง สรรพคุณของ "กระเทียม" ประโยชน์ล้น เป็น "ยาธรรมชาติ" จริงไหม?
เปิด 7 ความจริง สรรพคุณของ "กระเทียม" ประโยชน์ล้น เป็น "ยาธรรมชาติ" จริงไหม? กินทุกวันดีไหม ข้อควรระวังคืออะไร
กระเทียมเป็นวัตถุดิบคู่ครัวที่หลายบ้านใช้เพิ่มกลิ่นและรสชาติให้อาหาร แต่ในมุมสุขภาพ กระเทียมก็เป็นอาหารที่ถูกพูดถึงมานาน โดยเฉพาะเรื่องสารประกอบกลุ่มกำมะถัน เช่น อัลลิซิน ที่เกิดขึ้นเมื่อกระเทียมสดถูกหั่น บด หรือทุบ
ข้อมูลจาก National Center for Complementary and Integrative Health หรือ NCCIH ระบุว่า กระเทียมและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากกระเทียมมีการศึกษาในหลายด้าน เช่น ระดับคอเลสเตอรอล ความดันโลหิต และน้ำตาลในเลือด แต่ผลลัพธ์โดยรวมยังอยู่ในระดับ “อาจช่วยได้เล็กน้อย” ในบางกลุ่ม ไม่ควรมองว่ากระเทียมเป็นยารักษาโรคแทนการพบแพทย์
กระเทียมมีดีตรงไหน ทำไมถูกมองว่าเป็นอาหารสุขภาพ
จุดเด่นของกระเทียมอยู่ที่สารประกอบกำมะถันตามธรรมชาติ โดย Linus Pauling Institute จาก Oregon State University ให้ข้อมูลว่า เมื่อนำกระเทียมสดมาบดหรือสับ เอนไซม์ในกระเทียมจะเปลี่ยนสารอัลลิอินให้กลายเป็นอัลลิซิน ซึ่งเป็นหนึ่งในสารสำคัญที่ทำให้กระเทียมมีกลิ่นฉุนเฉพาะตัว
สารในกระเทียมถูกศึกษาในหลายประเด็น ทั้งฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ การอักเสบ และการทำงานของระบบหัวใจและหลอดเลือด อย่างไรก็ตาม ประโยชน์เหล่านี้ขึ้นอยู่กับปริมาณ รูปแบบการกิน สุขภาพพื้นฐานของแต่ละคน และไม่ควรสรุปว่ากินกระเทียมแล้วจะป้องกันโรคได้แน่นอน
กินกระเทียมช่วยต้านแบคทีเรียและการอักเสบได้หรือไม่
กระเทียมมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลายชนิด โดยเฉพาะอัลลิซิน ซึ่งถูกพูดถึงเรื่องฤทธิ์ต้านจุลชีพในงานวิจัยหลายชิ้น จึงเป็นเหตุผลที่กระเทียมมักถูกนำมาเชื่อมโยงกับการดูแลภูมิคุ้มกันและการลดการอักเสบในร่างกาย
อย่างไรก็ตาม การกินกระเทียมในอาหารทั่วไปไม่ควรถูกใช้แทนการรักษาการติดเชื้อ หากมีอาการป่วย เช่น ไข้สูง ปัสสาวะแสบขัด เจ็บคอรุนแรง หรืออาการติดเชื้อที่ไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยอย่างเหมาะสม
กระเทียมกับคอเลสเตอรอลและหลอดเลือด
หนึ่งในประโยชน์ที่คนพูดถึงมากที่สุดคือเรื่องกระเทียมกับไขมันในเลือด NCCIH ระบุว่า ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากกระเทียมอาจช่วยลดคอเลสเตอรอลรวมและ LDL หรือคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดีได้เล็กน้อยในผู้ที่มีคอเลสเตอรอลสูง
นอกจากนี้ ยังมีหลักฐานจำกัดว่ากระเทียมอาจช่วยลดความดันโลหิตได้เล็กน้อยในผู้ที่มีความดันโลหิตสูง แต่ไม่ได้หมายความว่ากระเทียมสามารถทดแทนยา ความควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย หรือการดูแลจากแพทย์ได้
กระเทียมช่วยป้องกันหวัดได้จริงไหม
กระเทียมมักถูกมองว่าเป็นอาหารเสริมภูมิคุ้มกัน โดยเฉพาะในช่วงอากาศเปลี่ยนหรือฤดูหนาว เนื่องจากมีสารประกอบที่เกี่ยวข้องกับการต้านจุลชีพและต้านอนุมูลอิสระ
แต่ในทางปฏิบัติ ยังไม่ควรสรุปว่ากินกระเทียมแล้วจะป้องกันหวัดได้แน่นอน วิธีดูแลตัวเองที่สำคัญยังคงเป็นการพักผ่อนให้พอ ล้างมือบ่อย ๆ กินอาหารหลากหลาย และหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ผู้ป่วยในช่วงที่มีอาการไอ จาม หรือมีไข้
กระเทียมกลีบเดียวเปลือกม่วง ดีที่สุดจริงหรือไม่
ต้นฉบับกล่าวถึงกระเทียมกลีบเดียวเปลือกม่วงว่าเป็นกระเทียมที่มีกลิ่นและรสเข้มข้น เนื้อแน่น และนิยมใช้ในมุมแพทย์แผนดั้งเดิม โดยเชื่อว่ามีฤทธิ์ช่วยให้ร่างกายอบอุ่น บรรเทาอาการแน่นท้อง และช่วยการไหลเวียนของเลือด
อย่างไรก็ตาม หากมองตามข้อมูลโภชนาการสมัยใหม่ ยังไม่ควรสรุปว่ากระเทียมกลีบเดียวเปลือกม่วง “ดีที่สุด” สำหรับทุกคน เพราะกระเทียมแต่ละสายพันธุ์อาจมีรสชาติ กลิ่น และปริมาณสารสำคัญแตกต่างกัน สิ่งสำคัญคือกินในปริมาณพอเหมาะ และเลือกให้เหมาะกับร่างกายของตัวเอง
กระเทียมชนิดนี้สามารถนำไปใช้ได้หลากหลาย ทั้งกินสดในปริมาณเล็กน้อย ใส่ในเมนูผัด ต้ม ซุป หรืออาหารอบ เช่น บรอกโคลีผัดกระเทียม ไก่กระเทียม หรือซุปที่ต้องการกลิ่นหอมเฉพาะตัว
กินกระเทียมดิบหรือกระเทียมสุก แบบไหนได้ประโยชน์กว่า
เมื่อกระเทียมสดถูกบด สับ หรือทุบ เซลล์ของกระเทียมจะแตก ทำให้สารอัลลิอินและเอนไซม์อัลลิอินเนสทำปฏิกิริยากันจนเกิดเป็นอัลลิซิน ซึ่งเป็นสารที่ได้รับความสนใจด้านสุขภาพ
อัลลิซินเป็นสารที่ไม่คงตัวและไวต่อความร้อน การปรุงด้วยความร้อนสูงหรือปรุงนานเกินไปอาจทำให้สารบางส่วนลดลงได้ หากต้องการเพิ่มโอกาสได้รับสารสำคัญจากกระเทียม อาจบดหรือสับกระเทียมแล้วพักไว้ประมาณ 10-15 นาที ก่อนนำไปใช้ปรุงอาหาร
แม้กระเทียมสดจะมีกลิ่นแรงและให้สารสำคัญบางชนิดมากกว่า แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนควรกินกระเทียมดิบ เพราะบางคนอาจระคายกระเพาะ แสบร้อนกลางอก หรือมีอาการท้องอืดได้ง่าย การกินพร้อมอาหารจึงมักเหมาะกว่ากินตอนท้องว่าง
ข้อควรระวังของการกินกระเทียม
กระเทียมในปริมาณที่ใช้ทำอาหารโดยทั่วไปมักปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่ แต่การกินมากเกินไป หรือกินในรูปแบบผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเข้มข้น อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ เช่น กลิ่นปาก กลิ่นตัว แสบท้อง ท้องอืด คลื่นไส้ หรือท้องเสีย
Memorial Sloan Kettering Cancer Center ให้ข้อมูลว่า กระเทียมอาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือด ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น วาร์ฟาริน หรือกำลังจะเข้ารับการผ่าตัด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากกระเทียม
กลุ่มที่ควรระวังก่อนกินกระเทียมมากเป็นพิเศษ
- ผู้ที่มีโรคกระเพาะ กรดไหลย้อน หรือระคายเคืองทางเดินอาหารง่าย เพราะกระเทียมดิบอาจกระตุ้นอาการแสบท้องหรือแน่นท้องได้
- ผู้ที่ใช้ยาละลายลิ่มเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด หรือมีภาวะเลือดออกง่าย ควรปรึกษาแพทย์ก่อนกินกระเทียมในปริมาณมากหรือใช้เป็นอาหารเสริม
- ผู้ที่ต้องผ่าตัดหรือทำหัตถการ ควรแจ้งแพทย์หากใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากกระเทียมเป็นประจำ
- ผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับตับ ไต หรือใช้ยาหลายชนิด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้อาหารเสริมกระเทียม เพื่อหลีกเลี่ยงปฏิกิริยากับยา
- ผู้ที่กินกระเทียมแล้วมีอาการผิดปกติ เช่น ผื่น คัน หายใจลำบาก ปวดท้องรุนแรง หรือท้องเสียมาก ควรหยุดกินและพบแพทย์
สรุป กินกระเทียมทุกวันได้ไหม
การกินกระเทียมเป็นประจำในปริมาณพอเหมาะ สามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารสุขภาพได้ เพราะกระเทียมมีสารประกอบที่น่าสนใจและถูกศึกษาในหลายด้าน โดยเฉพาะเรื่องหัวใจ หลอดเลือด และการต้านอนุมูลอิสระ
แต่กระเทียมไม่ใช่ยาวิเศษและไม่ควรกินมากเกินไป โดยเฉพาะกระเทียมดิบหรืออาหารเสริมกระเทียมเข้มข้น ทางเลือกที่เหมาะสมคือใช้กระเทียมเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหาร กินหลากหลาย พักผ่อนให้พอ และปรึกษาแพทย์หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาเป็นประจำ