โชโกะ คาวาตะ จากนายกเทศมนตรีหญิงที่สังคมรัก กลับโดนดราม่าเพราะลาคลอด คำถามถึงบทบาทของผู้หญิงในการเมืองญี่ปุ่น ท่ามกลางอคติต่อผู้หญิงที่ตั้งท้องและเป็นแม่

ตั้งแต่ที่ 'โชโกะ คาวาตะ' (Shoko Kawata) นายกเทศมนตรีเมืองยาวาตะ จังหวัดเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น วัย 35 ปี ประกาศวางแผนพักงานเป็นเวลา 2 เดือนเพื่อเตรียมตัวสำหรับการคลอด และหยุดพักต่ออีก 2 เดือนหลังคลอดเพื่อใช้เวลาในการดูแลลูก การถกเถียงในสังคมญี่ปุ่นก็เริ่มขึ้นแทบจะในทันทีอีกครั้ง แม้ว่าคาวาตะ จะเคยได้รับเสียงชื่นชมในฐานะข้าราชการหญิงรุ่นใหม่ผู้เป็นแบบอย่างที่ดี แต่การประกาศลาคลอดของเธอกลับทำให้ต้องเจอกับกระแสวิจารณ์อย่างหนักจากคนบางบางกลุ่มที่ไม่เห็นด้วย เพราะพวกเขามองว่า ‘ผู้นำที่มีความรับผิดชอบ’ ไม่ควรหยุดปฏิบัติหน้าที่ หรือไม่ก็ควรลดเงินเดือนตัวเองระหว่างลาหยุดไปเสียเลย

จริงๆ แล้วกรณีของคาวาตะไม่ใช่เรื่องใหม่ในสังคมญี่ปุ่นนัก เพราะแต่ไหนแต่ไร ผู้หญิงต้องเผชิญความท้าทายในการทำงานมาตลอด โดยเฉพาะในแวดวงการเมืองที่ ณ ปัจจุบันมีผู้หญิงอยู่ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพียง 4% เท่านั้น ซึ่งอาจเรียกว่าเป็นจำนวนที่กว่ามากๆ หากเทียบกับผู้ชายที่ยังคงมี ‘พื้นที่’ ในแวดวงการเมืองญี่ปุ่นมากถึง 85% จากการรายงานของสำนักข่าว Bloomberg

กรณีของคาวาตะ ไม่เพียงสะท้อนว่าพื้นที่ของผู้หญิงในที่ทำงานโดยเฉพาะงานการเมืองนั้นยังมีน้อย และยังคงถูกเลือกปฏิบัติท่ามกลางความเข้มข้นของวัฒนธรรมปิตาธิปไตย (Patriarchy) ที่ยังมีแนวคิดเหยียดเพศ และยังเหยียดบทบาทหน้าที่ของผู้หญิง ถ้าหากวันหนึ่งพวกเธอเลือกจะทำหน้าแม่

ในสังคมญี่ปุ่น อคติต่อ ‘ผู้หญิงท้อง’ ถึงขนาดมีคำเรียกเฉพาะกันเลยว่า ‘Matahara’ ซึ่งหมายถึงการคุกคามหรือกลั่นแกล้งผู้หญิงที่กำลังท้อง แม่หลังคลอด หรือกำลังเป็นแม่ที่เลี้ยงลูก ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริงๆ ในสังคมญี่ปุ่น เมื่อผู้หญิงที่ท้อง มักจะได้รับการปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม

และในญี่ปุ่น กฎหมายระบุไว้ว่าผู้หญิงสามารถลางานเพื่อเลี้ยงดูบุตรได้มากถึง 1-2 ปี นั่นเลยนำมาสู่การเกิดอคติต่อผู้หญิงที่กำลังตั้งครรภ์ รวมถึงแม่หลังคลอดที่จำเป็นต้องเลี้ยงลูกเล็ก จนบ่อยครั้งที่พวกเธอได้รับการปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรมและถูกกลั่นแกล้งในที่ทำงาน ไม่ว่าจะเป็น การที่องค์กรไม่อนุญาตให้ลางานไปเลี้ยงลูก หรือหนักกว่านั้นคือการถูกบังคับให้ทำงานที่หนักเกินไป ไปจนถึงการได้รับคำพูดไม่ดีเกี่ยวกับการตั้งท้อง

จะว่าไปแล้ว วัฒนธรรมการเหยียดผู้หญิงที่เป็นแม่ ไม่เพียงเข้มข้นแค่ในญี่ปุ่น เพราะกรณีนี้เองก็เคยเกิดขึ้นกับอดีตนายกฯ หญิงของไทยอย่าง อุ๊งอิ๊ง - แพทองธาร ชินวัตร มาแล้วในวันที่เธอจำเป็นต้องขอพักจากการปฏิบัติหน้าที่เพื่อไปคลอดและดูแลลูกชาย ท่ามกลางกระแสวิจารณ์จากบางกลุ่มที่มองว่า “แทนที่จะมาเป็นนายกฯ ทำไมไม่ไปเลี้ยงลูก ไปเป็นแม่บ้านเสียเลยล่ะ”

หรืออย่างกรณีของ จาซินดา อาร์เดิร์น (Jacinda Ardern) อดีตนายกฯ นิวซีแลนด์ ที่เคยเผชิญกับเรื่องนี้เช่นกัน กับการเป็นแม่ในระหว่างดำรงตำแหน่งผู้นำทางการเมืองของประเทศไปด้วย ซึ่งทำให้ในตอนนั้นเธอต้องแบกรับภาระหน้าที่แก้ปัญหาต่างๆ ของประเทศ พร้อมทั้งยังต้องพิสูจน์ให้เห็นอีกว่า มันเป็นไปได้นะที่ผู้หญิงจะเป็นแม่ และ ‘ทำงาน’ ไปด้วย “ฉันพยายามทำทุกอย่างไม่ให้ใครมาตั้งข้อกังขาว่าฉันจะเป็นแม่พร้อมๆ กับเป็นนายกฯ ได้ไหม แต่ในทางกลับกัน ฉันก็พยายามทำให้ทุกคนรู้ว่า ฉันไม่ได้ทำสิ่งเหล่านี้โดยลำพังนะทั้งหมด ไม่ใช่ในแบบ Wonder Women อะไรแบบนั้นแน่ๆ ค่ะ” อาร์เดิร์น กล่าว

ซึ่งในสมัยรัฐบาลของอาร์เดิร์น เธอเองก็พยายามผลักดันแคมเปญให้พ่อแม่ลาไปเลี้ยงดูลูกได้นานสูงสุดถึง 6 เดือน โดยที่ยังได้รับค่าจ้างจากนายจ้างอยู่ ถึงอย่างนั้น เธอบอกว่านั่นเป็นสิทธิ์ที่ทุกคนควรจะได้รับ แต่ไม่ใช่สำหรับเธอ และเธอก็เลือกที่จะลาไปเลี้ยงลูกเพียงแค่ 6 สัปดาห์เท่านั้นหลังจากคลอดลูกสาว “ฉันไม่สามารถอยู่ๆ ก็ขอพักไปเลี้ยงลูก 6 เดือนได้หรอกค่ะ ขณะที่ทุกคนเลือกฉันให้มาทำหน้าที่ตรงนี้ และคุณรู้ไหม ฉันยืนตัวงออยู่พักใหญ่เลย ตอนกลับมาทำงาน ฉันสงสัยจริงๆ ว่าแม่ที่ลาคลอดน้อยกว่าฉันนี่เขาทำกันได้อย่างไรนะ”

อ้างอิง

https://www.thairath.co.th/news/foreign/2943746

bloomberg.com/news/features/2023-04-28/women-in-politics-a-small-japanese-town-shows-a-way-toward-gender-equality?utm_source=facebook&utm_campaign=socialflow-organic&utm_content=business&utm_medium=social&cmpid=socialflow-facebook-business&fbclid=IwY2xjawS4OoZleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETJYeFZtOFA4R3YzWXU2OUVhc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHvFW1KBGTLWrjB3C0mwFm4tAD_dPrNLjVCN56UtYZEXWYnpobSyeJlrkW1C1_aem_jd5zy0Uf1_Ch2wjj6E1FXw

https://thematter.co/brief/202473/202473

เครดิตภาพ : Noriko Hayashi / New York Times

บทความต้นฉบับได้ที่ : โชโกะ คาวาตะ จากนายกเทศมนตรีหญิงที่สังคมรัก กลับโดนดราม่าเพราะลาคลอด คำถามถึงบทบาทของผู้หญิงในการเมืองญี่ปุ่น ท่ามกลางอคติต่อผู้หญิงที่ตั้งท้องและเป็นแม่

บทความที่เกี่ยวข้อง

• คนไทย 85% เผชิญภาวะโดดเดี่ยว สาเหตุจากการเลือก ‘งาน’ มากกว่าเข้าสังคม และเมืองยังขาด ‘พื้นที่’ ให้ออกไปใช้ชีวิต
• ทำไมบางคนถึงชอบใช้อำนาจกับพนักงานบริการว่าด้วยความรู้สึก ‘เหนือกว่า’ พนักงาน ที่อาจเข้ามาชดเชยความขาดอำนาจในชีวิตจริง จากกรณีลูกค้ากดบัตร ด่าทอและข่มขู่พนักงาน 7-Eleven อย่างรุนแรง เมื่อไม่สามารถกดบัตรคอนเสิร์ตให้ได้ดั่งใจ
• โชโกะ คาวาตะ จากนายกเทศมนตรีหญิงที่สังคมรัก กลับโดนดราม่าเพราะลาคลอด คำถามถึงบทบาทของผู้หญิงในการเมืองญี่ปุ่น ท่ามกลางอคติต่อผู้หญิงที่ตั้งท้องและเป็นแม่

ตามบทความก่อนใครได้ที่
- Website : Mirror Thailand.com