“ดอนยายทอง”หลักฐานอารยธรรม-ศูนย์กลางการค้าโลกกว่า 2,000 ปี

เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2569 ที่ห้องประชุมคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี มีการจัดบรรยายพิเศษในหัวข้อ “แหล่งโบราณคดีดอนยายทอง และเมืองเพชรจะมีมิวเซียม” โดยมี อาจารย์สุจิตต์ วงษ์เทศ นักประวัติศาสตร์และศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (กวีนิพนธ์) นางธิวัลรัตน์ อังกินันทน์ สส.เพชรบุรี พรรคภูมิใจไทย ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร รศ.ดร.กาญจนา บุญส่ง คณบดีคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี และนายทวีโรจน์ กล่ำกล่อมจิตต์ จากมิวเซียมเพชรบุรี ร่วมบรรยายและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ท่ามกลางความสนใจของนักวิชาการ นักศึกษา และประชาชน

อาจารย์สุจิตต์ กล่าวว่า “แหล่งโบราณคดีดอนยายทอง” ถือเป็นชุมชนเริ่มแรกของเพชรบุรี มีอายุเก่าแก่กว่า 2,000 ปี การค้นพบกลองมโหระทึกเป็นหลักฐานสำคัญที่ยืนยันว่าพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นศูนย์กลางของชุมชนดั้งเดิม และเป็น “ลานกลางบ้าน” หรือสถานที่ประกอบพิธีกรรมของผู้คนในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ซึ่งเก่าแก่กว่าตัวเมืองเพชรบุรีในปัจจุบันเสียอีก

นอกจากนี้ ดอนยายทองยังเป็นพื้นที่สำคัญบนเส้นทางการค้าข้ามคาบสมุทร เนื่องจากในอดีตตั้งอยู่ใกล้ชายฝั่งทะเลโบราณ จึงกลายเป็นสถานีการค้าทางทะเลที่คึกคัก เชื่อมโยงการค้ากับอินเดียและภูมิภาคต่าง ๆ โดยเฉพาะการค้าทองแดง ซึ่งเป็นหนึ่งในที่มาของชื่อดินแดน “สุวรรณภูมิ”

อาจารย์สุจิตต์ ยังเสนอแนวคิดใหม่เกี่ยวกับลวดลายบนกลองมโหระทึก โดยระบุว่า ลายรัศมีบริเวณหน้ากลองที่มักถูกตีความว่าเป็นดวงอาทิตย์หรือดวงดาวนั้น แท้จริงอาจเป็น “รูปจำลองขวัญก้นหอยบนหัวคน” ตามความเชื่อของศาสนาผีโบราณ และกลองมโหระทึกที่ถูกฝังร่วมกับศพมีหน้าที่เป็นเครื่องดนตรีประกอบพิธีส่งดวงวิญญาณของผู้นำเผ่าพันธุ์ขึ้นสู่ผีฟ้าบนท้องฟ้า

อีกหนึ่งหลักฐานสำคัญคือการค้นพบแหวนทองคำโบราณอายุราว 2,100 ปี ที่มีจารึกอักษรพราหมีคำว่า “ปุสรขิตส” แปลว่า “ของปุสรขิตะ” ซึ่งอาจเป็นสิ่งของที่พ่อค้าหรือพราหมณ์ชาวอินเดียนำมามอบให้ผู้นำท้องถิ่นดอนยายทอง เพื่อสร้างสัมพันธไมตรีและเครือข่ายการค้าในยุคนั้น

อาจารย์สุจิตต์ได้เสนอแนวคิดการจัดตั้ง “เพชรบุรีมิวเซียม” เพื่อรวบรวมอัตลักษณ์และของดีของจังหวัด ไม่ว่าจะเป็นวัวเทียมเกวียน เกลือ แม่น้ำเพชรบุรี ตลอดจนวัฒนธรรมร่วมสมัยอย่างรำวงเมืองเพชร พร้อมเสนอให้ผลักดันจังหวัดเพชรบุรีสู่การขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก โดยใช้จุดเด่นเรื่องภูเขาที่ล้อมรอบเมืองเป็นหนึ่งในเกณฑ์สำคัญ

นอกจากนี้ ยังเสนอให้มีการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ควบคู่กับหอศิลป์ของจังหวัด ภายใต้การดำเนินงานขององค์การบริหารส่วนจังหวัดเพชรบุรี เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และพื้นที่สร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมสำหรับคนทุกวัย

ด้านนางธิวัลรัตน์ อังกินันท์ สส.เพชรบุรี พรรคภูมิใจไทย ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร กล่าวว่า จากการลงพื้นที่รับฟังข้อมูลจากนักวิชาการ นักโบราณคดี และภาคประชาชน ทำให้เห็นอย่างชัดเจนว่า “ดอนยายทอง” เป็นหลักฐานสำคัญที่สะท้อนถึงความรุ่งเรืองของอารยธรรมในพื้นที่จังหวัดเพชรบุรี และเป็นมรดกทางประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่าที่สามารถบอกเล่ารากเหง้าของบ้านเมืองได้อย่างลึกซึ้ง

“ดอนยายทองไม่ใช่เพียงกองดินหรือซากโบราณสถาน แต่เป็นหลักฐานที่บอกเล่าความยิ่งใหญ่ของอารยธรรมเมืองเพชรบุรี เป็นสมบัติล้ำค่าที่เราทุกคนต้องช่วยกันรักษาไว้ ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการศาสนาฯ พร้อมสนับสนุนและผลักดันอย่างเต็มกำลัง เพื่อให้การอนุรักษ์และพัฒนาแหล่งโบราณคดีแห่งนี้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน ” นางธิวัลรัตน์กล่าว

พร้อมกันนี้ ยังประกาศเจตนารมณ์ผลักดันให้จังหวัดเพชรบุรีมีพิพิธภัณฑ์ประจำจังหวัดที่สมบูรณ์และทันสมัย เพื่อเป็นศูนย์กลางรวบรวมองค์ความรู้ จัดแสดงโบราณวัตถุ หลักฐานทางประวัติศาสตร์ และเรื่องราวของเมืองเพชรบุรีตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

ประธานคณะกรรมาธิการการศาสนาฯ ยังย้ำว่า การอนุรักษ์โบราณสถานและมรดกทางวัฒนธรรมไม่ใช่หน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นภารกิจร่วมกันของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และประชาชน โดยพร้อมทำหน้าที่ฝ่ายนิติบัญญัติเป็นสะพานเชื่อมทุกภาคส่วนให้ร่วมกันขับเคลื่อนเรื่องนี้อย่างจริงจัง

ภายหลังการบรรยาย ที่ประชุมได้เสนอให้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมประชุมเพื่อจัดตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ประจำจังหวัดเพชรบุรีอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาและรับรู้ถึงรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ ตลอดจนร่วมกันสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของเมืองเพชรให้คงอยู่สืบไป