อาชีพเดิม ยามาดะ นางามาซะ “ออกญาเสนาภิมุข” เจ้ากรมอาสาญี่ปุ่น

ยามาดะ นางามาซะหรือที่คนไทยคุ้นหูกันในราชทินนาม “ออกญาเสนาภิมุข” ชาวญี่ปุ่นผู้รับราชการในราชสำนักกรุงศรีอยุธยา ได้เป็นเจ้ากรมอาสาญี่ปุ่น และก้าวหน้าถึงขั้นเป็นเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช

งานค้นคว้าของ อิวาโอะ เซอิอิชิพบว่า ยามาดะน่าจะเดินทางออกจากญี่ปุ่นมาถึงอยุธยาใน พ.ศ. 2155 ตรงกับสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม (พ.ศ. 2154-2171) และก้าวหน้าทางราชการในสยามอย่างรวดเร็ว ใน พ.ศ. 2164 เขาได้ตำแหน่ง “ขุน” ประมาณ 5 ปีต่อมาขึ้นเป็น “หลวง” จากนั้นไม่นานก็ได้ยศ “พระ”

เอกสารฮอลันดาเผยว่า ยามาดะได้เป็น “ออกญาเสนาภิมุข” ขุนนางชั้นเอกใน พ.ศ. 2171 ขวบปีสุดท้ายในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม

การเติบโตในราชการอย่างรวดเร็วของชาวญี่ปุ่นคนนี้น่าสนใจไม่น้อย แต่สิ่งที่ชวนค้นหาไม่แพ้กันคือภูมิหลังของเขาตอนที่ยังอยู่แผ่นดินญี่ปุ่น

หลักฐานน่าเชื่อถือที่รวบรวมไว้ใน “จดหมายเหตุต่างแดน”แหล่งบันทึกเรื่องราวการทำงานของพระนิกายเซ็น ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบในการร่างใบเบิกร่องประทับตราแดง หรือหนังสืออนุญาตเดินทางและทำการค้าของรัฐบาลโชกุน บันทึกว่า

“ยามาดะ นินซาเอมอง คนหามเกี้ยวของ โอคุโบะ จิเอมอง ได้ไปสยาม เวลานี้มีข่าวว่ารับราชการอยู่ที่นั่น”

บันทึกนี้เป็นหลักฐานยืนยันว่า ยามาดะ นางามาซะ หรือ ยามาดะ นินซาเอมอง มีตัวตนอยู่จริงในประวัติศาสตร์ และเคยเป็น “คนหามเกี้ยว” มาก่อน

แล้ว โอคุโบะ จิเอมอง เจ้านายเก่าของยามาดะ เป็นใคร?

โอคุโบะ จิเอมอง หรือโอคุโบะ ทาดาสึเกะ เป็นไดเมียว (เจ้าแคว้น) แห่งแคว้นนุมาสุ และหนึ่งในขุนศึกซามูไรของ “โทกุงาวะ อิเอยาสุ” ปฐมโชกุนตระกูลโทกุงาวะ ผู้สถาปนายุคเอโดะ ไดเมียวคนนี้ยังทำสงครามเพื่อโทกุงาวะในสมรภูมิสำคัญ ๆ และถึงแก่อสัญกรรมใน พ.ศ. 2155 ซึ่งเป็นปีเดียวกับที่ยามาดะออกจากญี่ปุ่น

แม้พื้นเพของยามาดะที่ญี่ปุ่นจะดูต้อยต่ำ แต่หน้าที่นี้ต้องมีความพร้อม และเครือข่าย “เส้นสาย” ในระดับหนึ่ง เพราะนอกจากคนหามเกี้ยวไดเมียวจะต้องมีร่างกายแข็งแรง มีความสามารถด้านการต่อสู้ และใช้อาวุธแล้ว ยังต้องได้รับความไว้วางใจผู้เป็นนายอย่างสูง ถึงรับได้ใช้ใกล้ชิด

อ่านเพิ่มเติม :

• รู้หรือไม่? ชุดเกราะซามูไร ยุคโชกุน “ตระกูลโทกุงาวะ” ทำจาก “หนังกวาง” อยุธยา
• ข้อสงสัยในบทบาทของ “ออกญาเสนาภิมุข” ขุนนางราชสำนักอยุธยาเชื้อสายญี่ปุ่น
• ย้อนรอย “ยามาดะ” ซามูไรแห่งอยุธยา และจุดจบตามข้อมูลประวัติศาสตร์

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

อิชิอิ โยเนะโอะ และโยชิกาวะ โทชิฮารุ เขียน ; ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และสายชล วรรณรัตน์ แปล. มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. (2542). ความสัมพันธ์ไทย-ญี่ปุ่น 600 ปี.กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 21 พฤษภาคม 2569

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : อาชีพเดิม ยามาดะ นางามาซะ “ออกญาเสนาภิมุข” เจ้ากรมอาสาญี่ปุ่น

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com