จับตาธันวาคม “ซูเปอร์เอลนีโญ” พีกสุด โลกเสี่ยงภัยพิบัติ

วิกฤตโลกร้อนกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาที่น่ากังวลมากขึ้น เมื่อโลกต้องเผชิญกับปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ที่อาจซ้ำเติมอุณหภูมิโลกให้สูงขึ้น และกระตุ้นให้เกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติรุนแรงในหลายภูมิภาค ทั้งคลื่นความร้อน ภัยแล้ง พายุ และฝนตกหนักสุดขั้ว โดยองค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) เตือนว่า ผลกระทบจากปรากฏการณ์ดังกล่าวอาจต่อเนื่องไปจนถึงปี 2027 ท่ามกลางสัญญาณอันตรายจากระบบภูมิอากาศโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก หรือ WMO เปิดเผยรายงานล่าสุดเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ระบุว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญที่ทวีความรุนแรงขึ้นในปีนี้ อาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกเพิ่มสูงขึ้นอีก และส่งผลให้ปี 2026 กลายเป็นหนึ่งในปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกมา

เซเลสต์ เซาโล เลขาธิการ WMO เปิดเผยว่า ตลอด 12 ปีที่ผ่านมา โลกเผชิญกับช่วงเวลาที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์ โดยเฉพาะในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2026 อุณหภูมิเฉลี่ยทั่วโลกสูงกว่าระดับก่อนยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมประมาณ 1.47 องศาเซลเซียส สะท้อนให้เห็นว่าโลกกำลังเข้าใกล้ระดับอุณหภูมิ 1.5 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นเกณฑ์สำคัญที่นานาชาติพยายามควบคุมไม่ให้อุณหภูมิโลกเพิ่มสูงเกินไปในระยะยาว

ขณะเดียวกัน การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนยังเป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่ต้องจับตา โดยมีการคาดการณ์ว่า ในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2026 ถึงมกราคม 2027 อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในบริเวณที่ใช้ติดตามเอลนีโญอาจสูงกว่าค่าเฉลี่ยประมาณ 3.8 องศาเซลเซียส ซึ่งสะท้อนถึงความรุนแรงของปรากฏการณ์เอลนีโญในรอบนี้ และอาจส่งผลกระทบต่อรูปแบบฝนและอุณหภูมิในหลายพื้นที่ทั่วโลก

นอกจากอุณหภูมิที่เพิ่มสูงขึ้นแล้ว สถานการณ์ของมหาสมุทรยังน่าเป็นห่วงไม่แพ้กัน โดยรายงานระบุว่า ระดับน้ำทะเลและปริมาณความร้อนสะสมในมหาสมุทรยังคงอยู่ในระดับสูงเป็นประวัติการณ์ ขณะที่ธารน้ำแข็งทั่วโลกละลายและถอยร่นอย่างต่อเนื่อง ส่วนปริมาณน้ำจืดที่กักเก็บอยู่บนพื้นดินก็มีแนวโน้มลดลงนับตั้งแต่ปี 2014

การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้กำลังเพิ่มความเสี่ยงให้กับประชากรราว 900 ล้านคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ชายฝั่งระดับต่ำ ซึ่งมีโอกาสเผชิญกับผลกระทบจากระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น น้ำท่วมชายฝั่ง และพายุรุนแรง ขณะเดียวกัน หลายภูมิภาคทั่วโลกอาจต้องรับมือกับคลื่นความร้อนที่ยาวนานขึ้น ฝนตกหนักฉับพลัน และภัยแล้งที่ส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำและความมั่นคงทางอาหาร

สำหรับปรากฏการณ์เอลนีโญรอบปัจจุบัน มีสัญญาณทวีความรุนแรงขึ้นตั้งแต่เดือนสิงหาคมที่ผ่านมา และคาดว่าจะเข้าสู่ช่วงรุนแรงสูงสุดในเดือนธันวาคม 2026 ก่อนที่อิทธิพลของปรากฏการณ์ดังกล่าวอาจต่อเนื่องไปจนถึงต้นปี 2027 ซึ่งจะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดสภาพอากาศสุดขั้วในหลายพื้นที่

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางสถานการณ์ที่น่ากังวล WMO ยังคงผลักดันให้ประเทศต่าง ๆ พัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้าเพื่อช่วยลดความสูญเสียจากภัยพิบัติ โดยพบว่าจำนวนประเทศที่มีระบบเตือนภัยจากภัยพิบัติหลายประเภทเพิ่มขึ้นจาก 55 ประเทศในปี 2015 เป็น 136 ประเทศในปี 2025 สะท้อนถึงความก้าวหน้าของความร่วมมือระหว่างประเทศในการเตรียมพร้อมรับมือกับความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ

สถานการณ์ดังกล่าวถือเป็นสัญญาณเตือนสำคัญว่า โลกกำลังเผชิญกับความเสี่ยงจากภาวะโลกร้อนที่ถูกซ้ำเติมด้วยปรากฏการณ์เอลนีโญรุนแรง ซึ่งอาจทำให้ภัยพิบัติทางธรรมชาติเกิดขึ้นบ่อยครั้งและสร้างความเสียหายมากขึ้น การเร่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ควบคู่กับการพัฒนาระบบเตือนภัยและมาตรการปรับตัว จึงเป็นภารกิจเร่งด่วนที่ทุกประเทศต้องร่วมมือกัน ก่อนที่ผลกระทบจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศจะรุนแรงเกินกว่าจะรับมือได้

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• “ข้อตกลงปารีส” 10 ปีที่สูญเปล่า? จับตา COP31 โลกจะรอดหรือร้อนต่อ?
• “โลกร้อน” เร็วกว่าคาด 15 ปี ที่เคยคาดไว้ปี 2040 มาถึงแล้ว บางพื้นที่ร้อนพุ่ง 3 องศาฯ
• โลกมีทางรอดแล้ว แต่คนยังเข้าไม่ถึง UNEP ชี้เทคโนโลยีสู้โลกร้อน ยังติดกับดักความเหลื่อมล้ำ
• นักวิทยาศาสตร์ชี้ ปี 2569 ร้อนเดือดเป็นประวัติการณ์ โลกร้อนขึ้นสุด 1.6 องศาฯ
• UN ส่งสัญญาณเตือน โลกเข้าสู่ยุคใหม่ของ “สภาพอากาศสุดขั้ว” เสี่ยงเกิดภัยพิบัติหนักทั่วโลก