โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์

เบราว์เซอร์ที่คุณใช้เป็นเวอร์ชันเก่าซึ่งไม่สามารถใช้บริการของเราได้ เราขอแนะนำให้อัพเดตเบราว์เซอร์เพื่อการใช้งานที่ดีที่สุด

ธุรกิจ-เศรษฐกิจ

ประธานบอร์ดธปท.ผิดหวัง ธปท. ล้มเหลวแก้กฎหมาย 1 ปีครึ่งคืบหน้าแค่มาตราเดียว

ฐานเศรษฐกิจ

อัพเดต 1 วันที่แล้ว • เผยแพร่ 1 วันที่แล้ว

ดร.สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดประเด็นปัญหาเชิงโครงสร้างภาคการเงินไทย ทั้งความล่าช้าในการปรับปรุงกฎหมาย การปล่อยสินเชื่อให้ผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ที่หดตัวต่อเนื่อง และการกำหนดอัตราดอกเบี้ยที่อาจไม่สอดคล้องกับความเสี่ยงของผู้กู้แต่ละกลุ่ม ขณะที่งานวิจัยสถาบันวิจัยป๋วย อึ๊งภากรณ์ (PIER) พบว่า เงินทุนในระบบยังจัดสรรไปไม่ถึงธุรกิจที่มีประสิทธิภาพสูงอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะ SME ซึ่งเป็นข้อจำกัดต่อการเพิ่มศักยภาพเศรษฐกิจไทย

ดร.สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)

จี้แก้กฎหมาย ธปท. หลัง 1 ปีครึ่งคืบหน้าเพียงมาตราเดียว

ดร.สมชัยกล่าวในการให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนครั้งแรกในฐานะประธานกรรมการ ธปท. ว่า ตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2568 มีเป้าหมายสำคัญในการผลักดันการปรับปรุงกฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบของ ธปท. ให้ทันสมัย ลดข้อจำกัดในการดำเนินนโยบาย และรองรับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีทางการเงิน ควบคู่กับการพัฒนาการสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจได้ง่ายขึ้น การส่งเสริมให้บุคลากรเข้าใจเศรษฐกิจจริงและประชาชนฐานราก รวมถึงการรักษาความมั่นคงของเงินสำรองระหว่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ผิดหวังมากที่สุดคือความคืบหน้าในการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยระบุว่า แม้คณะกรรมการ ธปท. มีมติตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2568 ให้ศึกษาและเสนอประเด็นปรับปรุงกฎหมาย แต่หลังผ่านไปประมาณ 1 ปี 6 เดือน ผู้บริหาร ธปท. เสนอแก้ไขเพียงมาตราเดียวในกฎหมายธุรกิจสถาบันการเงิน

ดร.สมชัยระบุว่า กระบวนการศึกษาที่ผ่านมาอาศัยคณะทำงานจากบุคลากรภายในองค์กรเป็นหลัก และมีข้อสรุปว่าไม่จำเป็นต้องแก้ไขกฎหมาย พร้อมตั้งข้อสังเกตต่อความกังวลว่าการเสนอแก้กฎหมายอาจเผชิญแรงกดดันทางการเมือง โดยเสนอให้เปิดรับความเห็นจากหน่วยงานภายนอก เช่น กระทรวงการคลัง สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ รวมถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อให้การพิจารณาครอบคลุมปัญหาและข้อจำกัดที่เกิดขึ้นจริง

สินเชื่อ SME ติดลบต่อเนื่อง จี้ ธปท. ตรวจสอบการปฏิเสธกู้

อีกประเด็นที่ประธานกรรมการ ธปท. แสดงความกังวล คือสินเชื่อ SME ของธนาคารพาณิชย์ที่หดตัวต่อเนื่องเกือบ 17 ไตรมาส โดยมองว่าเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง

ดร.สมชัยเห็นว่า มาตรการที่ ธปท. เตรียมดำเนินการ เช่น Your Data หรือ Open Data, Data Bureau และ SME Credit Portal ยังไม่เกิดผลเป็นรูปธรรมตามที่คาดหวัง ขณะที่มาตรการ SME Credit Boost และ Secure+ เป็นเครื่องมือที่จำเป็น แต่ยังไม่เพียงพอในการแก้ปัญหาสินเชื่อ SME ที่หดตัว

นอกจากนี้ ยังตั้งข้อสังเกตถึงแนวทางพิจารณาสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์ ทั้งการใช้เกณฑ์เข้มงวดเกินกว่าความเสี่ยงของผู้กู้ การใช้เวลาพิจารณานาน และการปฏิเสธสินเชื่อในบางกลุ่มธุรกิจ โดยเสนอให้ ธปท. เพิ่มความเข้มข้นในการกำกับดูแล เช่น สุ่มตรวจกรณีปฏิเสธสินเชื่อของธนาคารที่มีอัตราการปฏิเสธสูงผิดปกติ เพื่อประเมินว่ากระบวนการพิจารณาสินเชื่อสอดคล้องกับความเสี่ยงที่แท้จริงหรือไม่

ประธานกรรมการ ธปท. ยังตั้งข้อสังเกตถึงการกำหนดอัตราดอกเบี้ยสินเชื่อ SME ที่อาจสูงเกินความเสี่ยงจริง ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ได้รับอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าระดับความเสี่ยง พร้อมกล่าวถึงการนำสภาพคล่องส่วนเกินไปแสวงหาผลตอบแทนในตลาดซื้อคืนพันธบัตร (Repo) ของ ธปท.

ดร.สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)

PIER พบทุนกระจุกตัว ฉุดประสิทธิภาพเศรษฐกิจ

ข้อกังวลเรื่องการจัดสรรสินเชื่อสอดคล้องกับงานวิจัยของ PIER เรื่อง “Misallocation: โจทย์ใหญ่ของภาคการเงินในการเพิ่มศักยภาพเศรษฐกิจไทย” เผยแพร่เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569 ซึ่งวิเคราะห์งบการเงินของนิติบุคคลประมาณ 700,000 ราย ในช่วงปี 2542-2567 ร่วมกับข้อมูลสินเชื่อรายสัญญาจาก ธปท. งานวิจัยระบุว่า เศรษฐกิจไทยมีอัตราการเติบโตชะลอลงต่อเนื่อง จากเฉลี่ย 5.3% ในช่วงปี 2543-2550 เหลือ 3.7% ในช่วงปี 2553-2562 และ 2.4% ในช่วงปี 2564-2568

ขณะเดียวกัน ประสิทธิภาพการใช้สินทรัพย์ของภาคธุรกิจลดลง โดยเมื่อเปรียบเทียบปี 2556 กับปี 2567 พบว่า ผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ (ROA) ลดลงจาก 8.3% เหลือ 6.3% แม้อัตรากำไร (Profit Margin) เพิ่มขึ้นจาก 6.7% เป็น 7.1% แต่รายได้ที่สร้างได้จากสินทรัพย์ 1 บาทกลับลดลงจาก 1.24 บาท เหลือ 0.88 บาท ผลดังกล่าวสะท้อนปัญหาการใช้สินทรัพย์เพื่อสร้างรายได้ที่ลดลงในหลายภาคธุรกิจ ทั้งภาคการผลิต บริการดั้งเดิม บริการสมัยใหม่ และอสังหาริมทรัพย์

เมื่อแยกองค์ประกอบการเปลี่ยนแปลงประสิทธิภาพในช่วงปี 2556-2567 พบว่า ปัจจัยลบสำคัญที่สุดมาจากบริษัทเดิมที่ใช้สินทรัพย์ได้ด้อยประสิทธิภาพลง รองลงมาคือบริษัทเกิดใหม่ที่ยังมีประสิทธิภาพต่ำ และการโยกย้ายทุนระหว่างบริษัทที่ไม่ได้ช่วยยกระดับประสิทธิภาพโดยรวม ขณะที่การออกจากตลาดของบริษัทที่มีประสิทธิภาพต่ำยังช่วยคัดกรองระบบได้จำกัด

SME ประสิทธิภาพสูงได้สินเชื่อเพียง 20%

งานวิจัย PIER ยังพบข้อจำกัดในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน โดยสินเชื่อจากสถาบันการเงินมีสัดส่วนมากกว่าครึ่งของแหล่งเงินทุนทั้งหมดในระบบ ขณะที่นิติบุคคลมากกว่า 80% ในฐานข้อมูลไม่มีสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์ แม้พิจารณาเฉพาะกลุ่มธุรกิจที่มีประสิทธิภาพสูงสุด 30% แรก SME ยังได้รับสินเชื่อเพียงประมาณ 20% หรือ 1 ใน 5 ของกลุ่ม ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ได้รับสินเชื่อมากกว่า 60%

สำหรับข้อมูลสินเชื่อธุรกิจปี 2568 พบว่า สินเชื่อมากกว่า 75% กระจุกตัวอยู่ในกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ประมาณ 15,000 ราย โดยราว 2 ใน 5 ของสินเชื่อกลุ่มนี้อยู่กับกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ 25 กลุ่ม หรือ SiCorp ซึ่งมีประมาณ 1,000 ราย ขณะที่ SME ประมาณ 110,000 ราย ได้รับสินเชื่อรวมกันเพียง 25%

ดอกเบี้ย SME สูงกว่าธุรกิจใหญ่ แม้ควบคุมความเสี่ยง

ด้านต้นทุนสินเชื่อ งานวิจัยพบว่า ในกลุ่มธุรกิจที่มีประสิทธิภาพสูง SME ขนาดเล็กจ่ายอัตราดอกเบี้ยเฉลี่ย 7.8% เทียบกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่จ่ายเฉลี่ย 3.9% แม้ SME จะมีความเสี่ยงด้านสินเชื่อสูงกว่า โดยมีสัดส่วนหนี้เสีย (NPL) 9.0% เทียบกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่ 1.3%

อย่างไรก็ตาม เมื่อใช้แบบจำลองควบคุมปัจจัยความเสี่ยงต่าง ๆ เช่น โอกาสผิดนัดชำระหนี้ ความสามารถทำกำไร รายได้ หลักประกัน และอายุกิจการ ผลการศึกษาพบว่า SME และธุรกิจขนาดกลางยังจ่ายดอกเบี้ยสูงกว่าระดับที่อธิบายได้ด้วยความเสี่ยง ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่และ SiCorp จ่ายดอกเบี้ยต่ำกว่าระดับความเสี่ยงที่แบบจำลองประเมินไว้

ผลการศึกษาดังกล่าวสะท้อนความไม่สมดุลในการกำหนดราคาสินเชื่อระหว่างกลุ่มธุรกิจ โดย SME และธุรกิจขนาดกลางมีภาระต้นทุนดอกเบี้ยสูงกว่าระดับความเสี่ยงที่ประเมินได้ ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ได้รับต้นทุนทางการเงินต่ำกว่าเมื่อเทียบกับความเสี่ยง

เสนอ 5 แนวทางแก้ปัญหาการจัดสรรทุน

PIER เสนอแนวทางเพิ่มประสิทธิภาพการจัดสรรทุน 5 ด้าน ได้แก่ การลดช่องว่างข้อมูลด้วยการใช้ข้อมูลเครดิต ข้อมูลทางเลือก (Alternative Data) และข้อมูลยืนยันการค้า เพื่อประเมินศักยภาพผู้กู้ได้รอบด้านขึ้น การพัฒนาระบบค้ำประกันจากภาครัฐหรือคู่ค้าโดยกำหนดต้นทุนตามความเสี่ยงจริง การกำหนดอัตราดอกเบี้ยให้สะท้อนความเสี่ยงของผู้กู้ การเพิ่มการแข่งขันและช่องทางระดมทุนสำหรับ SME และธุรกิจเกิดใหม่ ตลอดจนการติดตามการกำหนดดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าความเสี่ยงอย่างผิดปกติ เพื่อป้องกันการสะสมความเปราะบางในระบบการเงิน

ส่วนการประเมินผลงานผู้ว่าการ ธปท. ดร.สมชัยให้ภาพรวมอยู่ในระดับผ่าน โดยระบุว่ามีความสนใจต่อภาวะเศรษฐกิจมหภาคและการเติบโตมากขึ้น สื่อสารชัดเจน และมีมาตรการแก้ปัญหาเฉพาะจุด แต่ยังมีข้อจำกัดด้านการผลักดันแก้ไขกฎหมาย การจัดการปัญหาสินเชื่อ SME และการจัดลำดับความสำคัญของมาตรการ

นอกจากนี้ ยังตั้งข้อสังเกตต่อตัวเลขที่ ธปท. รายงานว่าการถอนเงินสดลดลง 57% และธุรกรรมทองคำลดลง 85% หลังใช้มาตรการสกัดเงินเทา โดยเห็นว่าตัวเลขดังกล่าวอาจยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าเงินเทาลดลงจริง เนื่องจากอาจมีการแบ่งธุรกรรมให้มีมูลค่าต่ำกว่าเกณฑ์รายงานเพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจสอบ

ทั้งนี้ ประเด็นจากการให้สัมภาษณ์ของประธานกรรมการ ธปท. และผลการศึกษาของ PIER สะท้อนโจทย์ร่วมของระบบการเงินไทย ทั้งการเข้าถึงสินเชื่อของ SME การกำหนดราคาสินเชื่อตามความเสี่ยง และการจัดสรรเงินทุนไปยังธุรกิจที่มีศักยภาพ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเพิ่มประสิทธิภาพและขีดความสามารถในการเติบโตของเศรษฐกิจไทย

ดูข่าวต้นฉบับ
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...