6/45 Lucky Lotto : ตลาดแรงงานกับการถูกหวย

หลายคนฝากความหวังไว้ที่วันหวยออก และเฝ้ารออย่างใจจดใจจ่อเผื่อว่าวันหนึ่งโชคจะเป็นของเราบ้าง แม้ว่าโอกาสจะถูกรางวัลที่ 1 มีเพียง 1 ในล้านเท่านั้น สิบเอกพัคชอนอู จากหนังเรื่อง 6/45 Lucky Lotto ก็คงเป็นหนึ่งในนั้น เขาเป็นทหารเกาหลีใต้ที่ใกล้ปลดประจำการคนหนึ่ง ที่โชคชะตาปลิวมาในมือ มันคือลอตเตอรี่ที่ถูกรางวัลที่ 1 มูลค่ากว่า 5.7 พันล้านวอน แต่แล้วโชคนั้นกลับหลุดลอยไป เมื่อลอตเตอรี่ปลิวไปตกที่ฝั่งเกาหลีเหนือ เขาจึงต้องทำทุกวิถีทางเพื่อนำลอตเตอรี่นั้นกลับมาขึ้นเงินให้ได้ เรียกได้ว่าหนังได้นำประเด็นเกี่ยวความหวังในการถูกลอตเตอรี่รางวัลใหญ่ มาขยี้จนกลายเป็นหนังขายขำปนเสียดสีที่ทำเอาคนดูทุกคนพูดถึงกันเป็นอย่างมากในช่วงนี้ อาจเป็นเพราะพล็อตที่ทำให้คนดูรู้สึกมีส่วนร่วมได้อย่างง่ายดาย เพราะใครๆ ก็อยากถูกหวยรางวัลที่ 1 สักครั้ง ภาพรวมของลอตเตอรี่เกาหลีใต้ ทุกคนอาจจะสงสัยว่า ทำไมซีรีส์ถึงชื่อ 6/45 Lucky Lotto แล้ว 6/45 มาจากอะไร? Lotto 6/45 เป็นลอตเตอรี่ที่คนเกาหลีใต้เล่นกันหลักๆ โดยเกิดขึ้นเป็นงวดแรกเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2002 หลักการของ Lotto 6/45 คือ แต่ผู้เล่นแต่ละคนก็จะต้องทายเลข 6 หลัก แต่ละหลักก็จะมีตั้งแต่ 1 – 45 หากถูกหมดทุกตัวก็จะเรียกว่ารางวัลแจ็คพอต แต่หากงวดนั้นไม่มีใครถูกรางวัลแจ็คพอต เงินรางวัลก็จะถูกยกไปในงวดถัดไปเรื่อยๆ และเมื่อรางวัลสูงขึ้นมากเท่าไหร่ คนก็ยิ่งอยากจะลุ้นกันมากขึ้น ส่งผลให้ยอดขายลอตเตอรี่ในเกาหลี เพิ่มขึ้นเป็นอย่างมากนับตั้งแต่มีการออก Lotto 6/45 จาก 980 พันล้านวอนในปี 2002 ก็เพิ่มขึ้นเป็น 4,234 พันล้านวอน ในปี 2003 ในปี 2008 ยอดขายลอตเตอรี่โดยรวมในเกาหลีใต้อยู่ที่ 3,392 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ คนเกาหลีแต่ละคนจะซื้อลอตเตอรี่โดยเฉลี่ยแล้วอยู่ที่ 69.8 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อคน โดยค่าใช้จ่ายในการซื้อลอตเตอรี่จะเพิ่มขึ้นเมื่อรายได้เพิ่มขึ้น และลดลงเมื่อการศึกษาของหัวหน้าครอบครัวสูงขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในครัวเรือนที่ผู้หญิงเป็นหัวหน้าครอบครัว ในทางกลับกัน เมื่อรายได้ในครัวเรือนสูงขึ้น สัดส่วนของการซื้อลอตเตอรี่ต่อรายได้ก็จะเริ่มลดลง และเมื่อดูภาพรวมยอดขายลอตเตอรี่แล้วอยู่ที่ 0.37% ของ GDP ซึ่งก็เรียกว่าเป็นธุรกิจที่มีขนาดใหญ่ และมีความต้องการซื้อสูงมากเลยทีเดียว อาจเป็นเพราะการสภาพสังคมเกาหลีใต้ที่กดดันในหลายๆ ทาง และเต็มไปด้วยเรื่องของชนชั้น การถูกลอตเตอรี่จึงเป็นเหมือนความหวังที่จะไต่ระดับชนชั้นในสังคมขึ้นไปได้ “ถูกหวยงวดนี้จะลาออกแน่” ประโยคบอกเล่าที่ไม่เป็นจริง แน่นอนว่าการถูกลอตเตอรี่รางวัลที่ 1 คงเป็นความใฝ่ฝันของใครหลายๆ คน เราน่าจะเคยได้ยินเพื่อนร่วมงาน (หรืออาจจะเป็นตัวเราเอง) พูดประโยคที่ว่า ถ้าถูกหวยงวดนี้จะลาออก…แต่หลังจากที่ประกาศผลลอตเตอรี่ก็ยังคงก้มหน้าก้มตาทำงานต่อเหมือนเดิมจนกว่าจะถึงงวดถัดไป ก็เลยมีงานวิจัยที่ศึกษาอย่างจริงๆ จังๆ ว่า คนที่ถูกลอตเตอรี่รางวัลใหญ่ๆ เขาหายไปจากตลาดแรงงานจริงๆ อย่างที่พูดกันหรือไม่ โดยศึกษาข้อมูลของคนที่ถูกลอตเตอรี่ของสวีเดน ในช่วงระหว่างปี 1991 – 2010 เพื่อดูว่าคนส่วนใหญ่จะตัดสินใจปรับเปลี่ยนการทำงานอย่างไรหลังจากถูกลอตเตอรี่รางวัลใหญ่ ลอตเตอรี่ในสวีเดน จะมี 3 แบบหลักๆ คือ 1.Prize-Linked Savings (PLS) account จะเป็นการสุ่มให้เงินในบัญชีเงินฝาก แทนที่จะได้รับดอกเบี้ย ซึ่งจำนวนเงินรางวัลที่ได้ก็จะมีตั้งแต่ 1,000 SEK (140 ดอลลาร์สหรัฐฯ) ไปจนถึง 1 ล้าน SEK (140,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ) 2.Kombilotteriet (Kombi) เป็นลอตเตอรี่แบบ subscription ก็คือผู้เล่นจะเลือกเลขที่ต้องการในเดือนนั้นๆ แล้วก็จ่ายค่าลอตเตอรี่เป็นรายเดือน ซึ่งผู้ที่ถูกรางวัลก็จะได้เงินประมาณ 140,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ 3.Triss เป็นลอตเตอรี่แบบขูด ซึ่งผู้เล่นมีโอกาสถูกรางวัล 7,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ไปจนถึง 700,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือได้รับรางวัลแบบแบ่งจ่ายเป็นงวดๆ งวดละ 1,400-7,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ในระยะเวลาระหว่าง 10 – 50 ปี จากการสำรวจพบว่า 1 ใน 4 ของคนที่ถูกลอตเตอรี่เกิน 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จะเลิกทำงาน ในขณะที่คนที่ถูกลอตเตอรี่น้อยกว่า 50,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ จะยังคงทำงานต่อไป แต่จะลดชั่วโมงการทำงานลง หรือบางส่วนก็ลาหยุดงานยาวๆ ทำให้หลังจากถูกลอตเตอรี่ รายได้จากการทำงานของคนๆ นั้นจะลดลงไปอย่างน้อย 10 ปี โดยรายได้ก่อนหักภาษีของผู้ที่ถูกลอตเตอรี่ในปีที่นั้นๆ จะลดลง 1,150 SEK (160 ดอลลาร์สหรัฐฯ) ต่อการถูกลอตเตอรี่ทุกๆ 100,000 SEK (14,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ) และเมื่อเวลาผ่านไปก็จะยังคงลดลง เพียงแต่ไม่ลดลงมากเท่าตอนแรกๆ ในขณะเดียวกันคู่สมรสของผู้ถูกลอตเตอรี่ก็มีแนวโน้มที่จะลดการทำงานลงเช่นกัน แต่จะไม่ลดลงเท่าผู้ที่ถูกลอตเตอรี่เอง โดยพบว่ารายได้จะลดลง 0.981 SEK (0.14 ดอลลาร์สหรัฐฯ) ต่อการถูกรางวัล 100 SEK สะท้อนให้เห็นว่าคู่สมรสในสวีเดน ไม่ได้ตัดสินใจแบบเป็นคนๆ เดียวกัน แต่ตัดสินใจแบบแยกส่วนของใครของมัน . การถูกลอตเตอรี่แล้วลาออก หรือทำงานต่อ มันสำคัญอย่างไร? เพราะการถูกลอตเตอรี่เปรียบเหมือนลาภลอย ที่เข้ามาทำให้ความมั่งคั่งเพิ่มขึ้นอย่างไม่คาดคิด ในงานวิจัยจึงใช้สะท้อนมุมมองของคนต่อการได้รับเงินช่วยเหลือจากรัฐบาลแบบสุ่ม ไม่เจาะจง เพราะเป็นการทำให้ความมั่งคั่งของคนๆ นั้นเพิ่มขึ้นในลักษณะคล้ายกับการถูกลอตเตอรี่ จึงอาจพอช่วยให้เราเห็นภาพว่า หากรัฐบาลตัดสินใจออกนโยบายให้เงินช่วยเหลือ ระบบบำนาญ ภาษีมรดก และการจ่ายเงินสวัสดิการต่างๆ ส่งผลต่อการตัดสินใจทำงานของคนอย่างไร แต่ก็เป็นเพียงภาพสะท้อนเพียงมิติหนึ่งเท่านั้น เพราะในความเป็นจริง ทุกคนยังคงมีปัจจัยตัดสินใจในมิติอื่นๆ ให้คำนึงถึงอีกมากมาย แล้วคุณล่ะ ถ้าถูกหวย 30 ล้าน จะยังทำงานต่อมั้ย? บทความโดย : ชนาภา มานะเพ็ญศิริ อ้างอิง : https://www.bnomics.co/economic-edutainment-645-lucky-lotto-labor-market-and-lottery-winning/