ราชาแห่งปลาน้ำจืดสูญพันธุ์แล้ว! ไม่ทันคำสั่งห้ามทำประมง10ปีในแม่น้ำแยงซี
ปลาพื้นถิ่นแม่น้ำแยงซีสูญพันธุ์ ปลากระโทงดาบพันธุ์จีน ราชาแห่งปลาน้ำจืด
ปลาพื้นถิ่นแม่น้ำแยงซีสูญพันธุ์ – เซาท์ไชน่า มอร์นิง โพสต์ รายงานว่า ปลาฉลามปากเป็ดพันธุ์จีน หรือ รู้จักกันในชื่อ “ปลากระโทงดาบพันธุ์จีน” ปลาน้ำจืดสายพันธุ์หนึ่งที่เคยมีจำนวนมากที่สุดในโลก และเป็นปลาเฉพาะถิ่นในแม่น้ำแยงซี ถูกประกาศว่าสูญพันธุ์แล้ว
เว่ย ชีเว่ย สมาชิกในคณะนักวิทยาศาสตร์เขียนรายงานเกี่ยวกับการสูญพันธุ์ของปลาชนิดนี้ในนิตยสาร Science of the Total Environment ว่าคณะผู้เชี่ยวชาญขององค์กรระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ หรือ ไอยูซีเอ็น ประจำการในเซี่ยงไฮ้ ลงทะเบียนบันทึก ว่า ปลาฉลามปากเป็ดพันธุ์จีน หรือปลากระโทงดาบพันธุ์จีน สูญพันธุ์แล้ว หลังจากทยอยตายและหายไปจากแม่น้ำแยงซี ระหว่างปี 2548-2553
ทีมผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันการศึกษาด้านประมงพบเห็นปลาฉลามปากเป็ดพันธุ์จีนครั้งสุดท้าย เมื่อปี 2546 หลังจากใช้เครื่องมือติดตามปลาฉลามปากเป็ดด้วยอัลตราโซนิกที่ปล่อยลงสู่แม่น้ำหนานซี แม่น้ำสายย่อยของแม่น้ำแยงซีในมณฑลเสฉวน
สำหรับนักวิจัยเว่ยเคยเห็นปลาฉลามปากเป็ดด้วยตาตนเอง ตอนที่ปลาติดเบ็ด เมื่อปี 2527 ใกล้กับโครงการเขื่อนเก่อโจวป้า ในมลฑลหูเป่ย หลังจากนั้นอีก 9 ปี เว่ยช่วยชีวิตปลาฉลามปากเป็ด 4 ตัวที่ติดอวน แต่ช่วยได้เพียงตัวเดียว ก่อนปล่อยลงน้ำไปและเห็นว่าปลาชนิดนี้ตัวใหญ่มากและแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะเลี้ยงในกระชัง
ปลากระโทงดาบพันธุ์จีน เมื่อโตเต็มที่อาจยาวถึง 7 เมตร ชาวจีนขนานนามให้คือ “ราชาแห่งปลาน้ำจืด” เคยอยู่ในกลุ่ม“สิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์”ในบัญชีรายชื่อไอยูซีเอ็น มาตั้งแต่ปี 2539 เพราะประชากรปลาชนิดนี้ลดลงมาก เนื่องจากมีการทำประมงมากเกินไปและสภาพสิ่งแวดล้อมในแม่น้ำแยงซีเสื่อมลง
ผู้เชี่ยวชาญจากไอยูซีเอ็นกล่าวว่า ไม่มีหลักฐานว่ามีปลาชนิดนี้หลงเหลืออยู่ตั้งแต่ปี 2552 ขณะที่มีรายงานยืนยันว่ามีผู้พบเห็นปลายักษ์ชนิดนี้
เมื่อปี 2546 นิตยสาร Science of the Total Environment รายงานว่าปลาฉลามปากเป็ดพันธุ์จีน หรือชื่อทางวิทยาศาสตร์ Psephurus gladius เป็นสมาชิกในวงศ์ของสิ่งมีชีวิตมีความหลากหลายและแพร่พันธุ์จำนวนมากเมื่อ 34-75 ล้านปีก่อน ความจริงแล้ว ปลาสายพันธุ์นี้ “สูญพันธุ์โดยปริยาย” ตั้งแต่ปี 2536 เนื่องจากไม่มีการจับคู่ขยายพันธุ์ที่เพียงพอที่จะทำให้อยู่รอดต่อไปได้
ส่วนสัตว์น้ำประจำถิ่นอื่นๆ ในระบบนิเวศของแม่น้ำแยงซี ที่ถูกประกาศว่า “สูญพันธุ์โดยปริยาย” ได้แก่ โลมาแม่น้ำแยงซี ปี 2549 ปลาโคก ปี 2558 ส่วน โลมาหัวบาตรหลังเรียบ หรือ โลมาหัวบาตรไร้ครีบหลัง และ ปลาสเตอร์เจียนจีน จัดอยู่ในบัญชีสิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์
ระบบนิเวศของแม่น้ำแยงซีระยะทาง 6,300 ก.ม. มีสัตว์น้ำกว่า 4,000 สปีชีส์ แต่การสร้างเขื่อน การทำประมงมากเกินไป การจราจรทางน้ำที่คับคั่งและมลภาวะทำให้ความหลากหลายทางชีวภาพลดลงอย่างรวดเร็ว
อู๋ เซินกัง รัฐมนตรีช่วยกระทรวงเกษตรและกิจการชนบท กล่าวว่าสัตว์สปีชีส์หายากกำลังลดลงอย่างมาก รัฐบาลจึงแนวปฏิบัติเพื่อคุ้มครองสัตว์น้ำในแม่น้ำแยงซี โดยมีคำสั่งห้ามทำประมงเชิงพาณิชย์เป็นเวลา 10 ปี เริ่มมีผลวันที่ 1 ม.ค.2563 ครอบคลุมแหล่งอนุรักษ์ตลอดริมแม่น้ำแยงซี 332 แห่ง และขยายไปยังแม่น้ำสายหลักและแม่น้ำสายย่อย
/////////