คุณแม่มือใหม่ ไม่มีน้ำนม ทำอย่างไร
สิ่งสำคัญสำหรับคุณแม่มือใหม่ทุกท่านคงเป็นเรื่องการมีน้ำนมมาเลี้ยงดูลูกน้อยที่เพิ่งลืมตาดูโลก โดยธรรมชาติน้ำนมแม่จะมีสารอาหารครบถ้วน โดยเฉพาะน้ำนมแม่ในช่วง 7 วันแรกนั้น เป็นน้ำนมใสที่ช่วยเพิ่มภูมิต้านทานให้กับลูกน้อยได้เป็นอย่างดี แต่สำหรับคุณแม่บางคนเมื่อแรกคลอดน้ำนมไม่ไหล หรือน้ำนมไหลน้อย ทำให้มีปัญหาน้ำนมไม่เพียงพอ อาจต้องหันไปพึ่งพานมวัวหรือนมถั่วเหลือง ที่มีคุณค่าน้อยกว่าน้ำนมแม่
ทางแก้ปัญหาสำหรับการแพทย์แผนปัจจุบันก็มีนำยาชื่อว่า Domperidone ปกติ ขึ้นทะเบียนตำรับยาใช้สำหรับแก้อาเจียน ยานี้ออกฤทธิ์โดยอ้อมที่สมองและกระตุ้นฮอร์โมนในร่างกายให้มีการหลั่งน้ำนมมากขึ้น แต่สรรพคุณกระตุ้นการหลั่งน้ำนมนี้ยังไม่ได้รับการยอมรับให้ขึ้นทะเบียนตำรับยาในประเทศไทย หรือแม้แต่ประเทศที่มีการแพทย์ก้าวหน้าอย่างอเมริกาก็เช่นเดียวกัน ดังนั้น หากจะใช้ยานี้เพื่อกระตุ้นการหลั่งน้ำนมนั้น ยังไม่มีข้อมูลยืนยันความปลอดภัยสำหรับแม่และทารก
แต่ในทางการแพทย์แผนไทย ภูมิปัญญาไทยเรามีวิธีการกระตุ้นการหลั่งน้ำนมที่ได้ผลมากมาย และที่สำคัญปลอดภัยกว่ายาฝรั่งหลายเท่า คุณแม่ท่านใดมีปัญหาน้ำนมไม่ไหลไม่ต้องกังวล เริ่มต้นง่ายๆ ด้วยอาหารที่บำรุงน้ำนม เช่น ใบกะเพรา กุยช่าย ขิง ใบแมงลัก พริกไทย สมุนไพรรสร้อนช่วยให้น้ำนมไหลได้ดี หรืออาหารกลุ่มที่บำรุงแคลเซียม มีสารอาหารครบถ้วน ช่วยขับน้ำนม ทำให้มีน้ำนมเพียงพอ ได้แก่ หัวปลี มะละกอ ฟักทอง มะรุม ตำลึง เม็ดขนุน หมุนเวียนปรุงเป็นอาหารกินระหว่างให้นมบุตรได้หลากหลายเมนู
การประคบและนวดคลึงเต้านมด้วยลูกประคบสมุนไพรก็เป็นอีกวิธีที่ได้ผลดีมาก ที่โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรเองก็นำมาใช้กับแม่หลังคลอดที่ไม่มีน้ำนม ได้ผลมาแล้วทุกราย บางรายถึงกับร้องไห้ดีใจ ตื้นตันที่มีน้ำนมไหลออกมาเลี้ยงลูกน้อยด้วยตนเอง ไม่ต้องไปพึ่งนมวัวหรือยาแผนปัจจุบัน หรือหากจะใช้สมุนไพรไทยบำรุงน้ำนมก็มีหลากหลายให้เลือก ยกตัวอย่างเช่น
กรดน้ำ ใช้ต้นสด 1 กำมือ ต้มกินหลังคลอด ทำให้แม่แข็งแรงและมีน้ำนมดี
กิ่งหรือต้นมะขาม 1 กำมือ ต้มกับน้ำเดือด 4 แก้ว นาน 10-15 นาที กินครั้งละ 1-2 แก้ว วันละ 4-8 ครั้ง หากต้มอาบไปพร้อมด้วยน้ำนมจะยิ่งไหลดี
ต้นน้ำนมราชสีห์ ใช้ต้นสด 30-60 กรัม หรือถ้าแบบแห้งก็ใช้ 6-10 กรัม ต้มกิน
หรือใครอยากได้เป็นแบบยาตำรับที่มีทั้งบำรุงน้ำนม แก้น้ำนมน้อย โทร.มาปรึกษาได้ที่ร้านยาไทยโพธิ์เงินโอสถอภัยภูเบศร โทร. (087) 582-0597 สะดวกแบบไหนเลือกได้ รับรองว่าปลอดภัย คนโบราณใช้มากันนมนาน แล้วคุณแม่ใหม่จะพลาดได้อย่างไร
ขอบคุณข้อมูลจาก ภญ.วัจนา ตั้งความเพียร คอลัมน์ คนงามเพราะแต่ง อภัยภูเบศรสาร ปีที่ 11 ฉบับที่ 122 ประจำเดือนสิงหาคม 2556