การเพาะเลี้ยงและขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มา

คุณบรรเจิด นาคย่านยาว ประกอบอาชีพทำนา อยู่บ้านคลองกล้วย หมู่ที่ 8 ตำบลคอรุม อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นประธานศูนย์เรียนชุมชนบ้านคลองกล้วย โดยกิจกรรรมที่ศูนย์จะมีการสอนการทำปุ๋ยอินทรีย์อัดเม็ด โดยมีโรงแยขนาดใหญ่ เพื่อจำหน่ายในกลุ่มสมาชิก นอกจากนี้ยังมีการจัดตั้งโรงเรียนข้าวที่ศูนย์ เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับการทำนา นอกจากนี้ยังมีการสอนการขยายเชื้อบีที บีเอส เเละเชื้อราไตรโคเดอร์มา เพื่อใช้ในการกำจัดเชื้อโรคพืชเเละแมลงศัตรูพืช ได้แนะนำวิธีเพาะเลี้ยงและขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มา ที่ใช้ในการกำจัดโรครากเน่า-โคนเน่าไว้ ดังนี้

++ ลักษณะทั่วไป/ความสำคัญของเชื้อราไตรโคเดอร์มา(เพชฌาตเขียว/ราเขียว) ++
1. สามารถควบคุมเชื้อราไฟท๊อปเทอร่า ที่ทำให้เกิดโรครากเน่า โคนเน่า ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จะทำลายเส้นใยเชื้อราโรคพืชด้วยการพัดรัดหรือแทงเข้าไปในเส้นใยของเชื้อราในโรคพืช
2. สามารถทำลายเชื้อราอีกหลายชนิด เช่น สเคอโรเทียม พิเทียม ไรช๊อคโทเนีย ฟิวซาเรียม
3. พบทั่วไปในดินทั่วโลก เจริญได้ดีและมีชีวิตอยู่ได้ยืนยาว ในดินที่มีความชื้นสูงแต่มาแฉะ มี p.H.5.3-6.5
4. มีคนนำไปใช้ใน ข้าวกับโรคไหม้ข้าว ใช้ได้ดี
++ วิธีการผลิต ++
1. นำเมล็ดข้าวโพดแป้ง(ดี)เมล็ดข้าวฟ่าง เมล็ดข้าวเปลือก อย่างใดอย่างหนึ่ง มาแช่น้ำก่อน 1 คืน แล้วนำมาผึ่งพอหมาดๆ บรรจุถุงพลาสติก(ร้อน)ขนาดครึ่งก.ก. รัดปากถุงด้วยหนังยาง หรือ พับปากถุงแล้วเย็บด้วยลวดเย็บกระดาษ
2. นำมานึ่งฆ่าเชื้อ ที่หม้อนึ่งลูกทุ่ง 3 ชั่วโมง ทิ้งไว้ให้เย็น
3. วิธีขยายเชื้อ เขี่ยเชื้อใส่ในถุง เลี้ยงเชื้อขนาดครึ่ง กก. จำนวนครึ่งช้อนชา/ถุง ใช้พื้นที่ร่มสงบ(ห้องมิดชิด) มาจำเป็นต้องใช้ ตู้เขี่ยเชื้อ เข็มเขี่ยเชื้อ ตะเกียง แอลกอร์ฮอร์
++ ส่วนผสมเชื้อราไตรโคเดอร์ม่า ++
เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า 1 กก. (2 ถุง) : รำ 5-10 กก.: ปุ๋ยน้ำหมัก 40 กก. ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน
++ วิธีการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า ++
1. การคลุกเมล็ด นำเชื้อราไตรโคเดอร์ม่า ที่ผสมแล้ว อัตรา 2 % โดยน้ำหนัก
2. การใส่ลงในดิน รองก้นหลุม 300-500 กรัม/ต้น (หรือ 3-5 ช้อนโต๊ะ)
3. โรยรอบบริเวณทรงพุ่ม คลุกด้วยเศษใบไม้แห้ง รดน้ำตามให้ความชื้น แต่ไม่แฉะ
++ วิธีการเก็บรักษาเชื้อราไตรโคเดอร์ม่า ++
เมื่อผสมแล้วควรใช้ให้หมด ถ้าไม่หมดให้เก็บไว้ในที่ร่ม และใช้ผ้าคลุมไว้ **เชื้อเดินในถุง 7 วัน มีอายุไม่เกิน 1 เดือน (ยืดอายุให้ใส่ในตู้เย็น) ถ้าเชื้อแก่ จะมีใยขาวๆ ขึ้นเต็มก้อน
ข้อควรระวัง :
1. ไม่ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า ควบคุมโรคพืชในบริเวณที่ดินแฉะ
2. ควรใช้เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า อย่างน้อยปีหรือฤดูละ 2 ครั้ง
++ ขั้นตอนการผลิต/ขยายเชื้อด้วยข้าวสุก (ข้าวสาร 3 ส่วน น้ำ 2 ส่วน) ++
1. เมื่อข้าวสุก ให้รีบตักข้าวใส่ถุงขณะร้อนๆ ถุงละ 2.5 ขีด (3ทัพพี) รอให้เย็น (อุ่นนิดๆ) ใส่หัวเชื้อ ครึ่งช้อนชา
2. พับเย็บปากถุงด้วย Max 3 ครั้ง หรือรัดหนังยาง ขยี้เขย่าให้เข้ากัน เจาะรู ปากถุง 20 ที(40รู) เกลี่ยข้าวบางๆ อย่างให้ถึงปากรูที่เจาะ ทิ้งไว้ 7 วัน เชื้อเดินเต็ม